Foto-forum
nije teško biti fin,registracija za 3 sec i obavezno predstavljanje!!!
posle registracije neophodno je ulogovati se ...dakle korisničko ime i lozinka i slobodno krstarite forumom


ugodan boravak želi vam Zoki sa ekipom urednika
Foto-forum
nije teško biti fin,registracija za 3 sec i obavezno predstavljanje!!!
posle registracije neophodno je ulogovati se ...dakle korisničko ime i lozinka i slobodno krstarite forumom


ugodan boravak želi vam Zoki sa ekipom urednika
Foto-forum
Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.


The World in Photos
 
PrijemEventsRegistruj sePristupi
Zadnje teme
» Vile (Zvončice) i Anđeli
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 9:00 pm od biljana

» muzički instrumenti
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 8:41 pm od biljana

» Norveška
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 8:36 pm od biljana

» coffee/tea time
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:21 pm od biljana

» Thank You
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:18 pm od biljana

» Hrana i piće-kuhinja
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:17 pm od biljana

» Lutke
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:15 pm od biljana

» Hello-Have a Nice Day
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:15 pm od biljana

» Smajlici i animacije za zaljubljene
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:14 pm od biljana

»  ...i ostali razni ukrasi
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:12 pm od biljana

» Good morning , good night , good evening . good day
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:10 pm od biljana

» Cveće i leptiri
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:07 pm od biljana

» Welcome
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:06 pm od biljana

» linije za potpis
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:05 pm od biljana

» Miki, Mini i društvo
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeJuče u 7:04 pm od biljana

Traži
 
 

Rezultati od :
 

 


Rechercher Napredna potraga
Naj bolji poslanici
dođoška (248340)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
Zoki (183424)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
Ружа (169543)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
maraja (122180)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
BlackW (111592)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
Doktor M (79536)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
Daca* (74450)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
biljana (68218)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
djadja (61062)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
Brzi (57960)
Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_lcapDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_voting_barDogodilo se na današnji dan - Page 5 I_vote_rcap 
Similar topics
    Juni 2024
    PonUtoSreČetPetSubNed
         12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    KalendarKalendar
    Add This
    Bookmark and Share




     

     Dogodilo se na današnji dan

    Ići dole 
    2 posters
    Idi na stranu : Prethodni  1, 2, 3, 4, 5, 6 ... 11 ... 17  Sledeći
    AutorPoruka
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSub Feb 11, 2023 9:53 am

    First topic message reminder :


    Dogodilo se na današnji dan, 11.02.

    1650. - Umro Rene Dekart, francuski filozof, matematičar i fizičar
    (La Aj, 31. 03. 1596 - Stokholm, 11. 02. 1650)

    1817. - Rođen Jovan Subotić, književnik i političar, urednik "Letopisa Matice srpske"(Dobrinci, 11. 02. 1817 - Zemun, 28. 01. 1886)

    1847. - Rođen Tomas Alva Edison, američki fizičar i pronalazač
    (Milan, 11. 02. 1847 - Njujork, 18. 10. 1931)

    1852. - Pomorac Ivo Visin krenuo na put oko sveta

    1868. - Umro Žan Bernar Leon Fuko, francuski fizičar
    (Pariz, 18. 09. 1819 - Pariz, 11. 02. 1868)

    1876. - Rođena Draga Spasić, pozorišna glumica i operska pevačica
    (Valjevo, 11. 02. 1876 - Beograd, 29. 07. 1938)

    Draga Spasić je učiteljsku školu završila u Beogradu. Član Narodnog pozorišta u Beogradu postala je 1896, a već sledeće godine prešla je u Srpsko narodno pozorište u Novom Sadu. Solo pevanje je usavršavala kod profesora Filipa Forstena. U Srpskom narodnom pozorištu nosila je najvažniji pevački repertoar i stekla umetničku slavu, kao jedna od najomiljenijih pevačica i glumica u Vojvodini. Na sceni Opere Narodnog pozorišta u Beogradu tumačila je glavne sopranske partije u "Kavaleriji rustikani", "Prodanoj nevesti", "Verteru", "Toski" i "Boemima", a među njenim najuspelijim ulogama je "Koštana" iz istoimenog Stankovićevog dela, za čije izvođenje je prilikom proslave 25-godišnjice rada, od autora u znak priznanja dobila lovorov venac.

    1879. - Umro Onore Domije, francuski slikar, grafičar i vajar, najveći karikaturista 19. veka (Marsej, 26. 02. 1808 - Valmondiaz, 11. 02. 1879)

    1901. - Umro Milan Obrenović, knez i kralj
    (Manasija, Vlaška, 22. 08. 1854 - Beč, 11. 02. 1901)

    1903. - Rođen Dušan Timotijević, novinar i filmski kritičar
    (Beograd, 11. 02. 1903 - Beograd, 23. 12. 1967)

    1906. - Ustanovljena seizmološka služba u Beogradu

    1907. - Rođen Blagoje Nešković, lekar i političar
    (Kragujevac, 11. 02. 1907 - Beograd, 11. 11. 1984)

    1909. - Rođen Džozef Leo Mankijevič, američki režiser, scenarista i producent, dobitnik "Oskar"-a (Vilkis Ber, 11. 02. 1909 - Bedford, 05. 02. 1993)

    1913. - Rođen Rifat Burdžović Tršo, revolucionar, narodni heroj
    (Bijelo Polje, 11. 02. 1913 - Trnovo, 02. 10. 1942)

    1917. - Rođen Đuzepe de Santis, italijanski reditelj i scenarista (Fondi, 11. 02. 1917 - Rim, 16. 05. 1997)

    1917. - Rođen Sidni Šeldon (Šehtel), američki književnik, dobitnik "Oskar"-a (Čikago, 11. 02. 1917 - Rančo Miraž, 30. 01. 2007)

    1920. - Operom "Madam Baterflaj" Đakoma Pučinija, otvorena Opera Narodnog pozorišta u Beogradu

    1926. - U Beogradu osnovan Centralni veterinarski bakteriološki zavod, preteča Naučnog instituta za veterinarstvo

    1929. - "Lateranskim sporazumom" Italije i Svete stolice osnovana država Vatikan

    1931. - Umro Čarls Parsons, engleski inženjer, pronalazač turbine
    (London, 13. 06. 1854 - Kingston, 11. 02. 1931)

    1935. - Rođen Džin Vinsent (Vinsent Eugen Kradok), američki muzičar, pionir rokenrola (Norfolk, 11. 02. 1935 - Njuhol, 12. 10. 1971)

    1935. - Rođen Dragan Rumenčić, arhitekta, karikaturista lista "Jež" (Zemun, 11. 02. 1935)

    1947. - Rođen Irinej (Mirko) Bulović, episkop bački, portparol Srpske pravoslavne crkve, administrator Eparhije austrijsko-švajcarske (Stanišić, 11. 02. 1947)

    1948. - Umro Sergej Mihajlovič Ejzenštajn, ruski filmski reditelj, profesor Filmske akademije u Moskvi (Riga, 23. 01. 1898 - Moskva, 11. 02. 1948)

    1953. - Umro Uroš Predić, slikar, akademik
    (Orlovat, 07. 12. 1857 - Beograd, 11. 02. 1953)

    1954. - Rođena Zlata Petković, pozorišna, filmska i TV glumica
    (Svrljig, 11. 02. 1954 - Beograd, 03. 12. 2012)

    1967. - Umro Milo Mulunović, slikar, profesor Akademije likovnih umetnosti u Beogradu, akademik (Cetinje, 06. 08. 1897 - Beograd, 11. 02. 1967)

    1990. - Nelson Mandela oslobođen posle 27 godina robije u južnoafričkim zatvorima

    1993. - Umrla Desanka Maksimović, književnica, akademik
    (Rabrovica, 16. 05. 1898 - Beograd, 11. 02. 1993)

    1996. - Umrla Neda Depolo, dramaturg, urednik Dramskog programa Radio Beograda (Brčko, 01. 04. 1922 - Beograd, 11. 02. 1996)

    1997. - Umrla Ksenija Cicvarić, pevačica
    (Podgorica, 1926 - Beograd, 11. 02. 1997)

    2000. - Umro Rože Vadim (Rože Plemjanikov), francuski filmski glumac i reditelj (Pariz, 28. 01. 1928 - Pariz, 11. 02. 2000)

    2002. - Umro Stojan D. Vujičić, književnik, istoričar književnosti i prevodilac (Pomaz, 15. 05. 1933 - Rim, 11. 02. 2002)

    2004. - Počeo sa radom španski kulturni centar - Institut "Servantes" u Beogradu

    2004. - Umro Jozef Lenart, predsednik vlade Čehoslovačke, prvi sekretar Komunističke partije Slovačke (Liptovska Porubka, 03. 04. 1923 - Prag, 11. 02. 2004)

    2006. - Umro Piter Benčli, američki književnik
    (Njujork, 08. 05. 1940 - Prinston, 11. 02. 2006)

    2010. - Umro Li Aleksandar Mekvin, britanski modni dizajner
    (London, 17. 03. 1969 - London, 11. 02. 2010)

    2010. - Umrla Irina Arhipova, ruska operska pevačica, solista "Boljšoj teatra" (Moskva, 02. 12. 1925 - Moskva, 11. 02. 2010)

    2010. - Umro Nikola Bugarčić, sportski radnik, predsednik Fudbalskog kluba "Crvena zvezda"( 25. 02. 1921 - Beograd, 11. 02. 2010)

    2012. - Umrla Vera Tomanović Obradović, filmska i TV glumica
    (Prizren, 10. 06.1933 - Beograd, 11. 02. 2012)

    2012. - Umrla Vitni Hjuston, američka pevačica i glumica
    (Nju Džersi, 09. 08. 1963 - Los Anđeles, 11. 02. 2012)

    2016. - Umro dr Bora Stanimirović, profesor i prvi dekan Učiteljskog fakulteta u Vranju (1938 - 11. 02. 2016)

    2018. - Umro Peter Kelbel, jedan od osnivača "Blica", šef programa Televizije Kneževine Lihtenštajn ( - Beč, 11. 02. 2018)


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole

    AutorPoruka
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePon Apr 24, 2023 9:59 am


    Dogodilo se na današnji dan, 24.04.

    1731. - Umro Danijel Defo, engleski književnik i novinar
    (London, 13. 09. 1660 - Murfilds, 24. 04. 1731)

    1792. - Francuski kapetan Klod Žozef Ruže de Lil komponovao "Marseljezu", francusku revolucionarnu pesmu koja je postala nacionalna himna

    1833. - Rođen Marko Miljanov, crnogorski vojvoda, političar i književnik (Medun, 24. 04. 1833 - Herceg Novi, 15. 02. 1901)

    1845. - Rođen Karl Špiteler, švajcarski književnik, nobelovac
    (Listal, 24. 04. 1845 - Lucern, 28. 12. 1924)

    1856. - Rođen Anri-Filip Peten, francuski maršal, političar i vojskovođa (Pa de Kale, 24. 04. 1856 - Port Žoinvil, 23. 07. 1951)

    1858. - Rođen Ljubomir Nedić, književni kritičar, profesor Velike škole u Beogradu (Beograd, 24. 04. 1858 - Beograd, 29. 07. 1902)

    1908. - Umro Valtazar Bogišić, pravnik, istoričar i političar, akademik (Cavtat, 07. 12. 1834 - Rijeka, 24. 04. 1908)

    1913. - Premijera opere "Trubadur" Đuzepe Verdija na sceni Narodnog pozorišta u Beogradu

    1915. - Počeo masovni pogrom Jermena u Turskoj

    1916. - Španija je objavila rat SAD kao odgovor na ultimatum da se povuče sa Kube

    1916. - U Dablinu počeo antibritanski "Uskršnji ustanak" za nezavisnu Irsku Republiku

    1934. - Rođena Širli Mek - Lejn, američka filmska glumica, dobitnica "Oskar"-a (Ričmond, 24. 04. 1934)

    1941. - Rođena Divna Rajić Živanović, ton-majstor Radio-televizije Srbije (Beograd, 24. 04. 1941 - Beograd, 08. 10. 2009)

    1942. - Rođena Barbara Strejsend, američka filmska glumica, režiser i pevačica, dobitnica "Oskar"-a (Njujork, 24. 04. 1942)

    1945. - Objavljen prvi broj lista "Prosvetni pregled"

    1967. - Poginuo Vladimir Mihajlovič Komarov, sovjetski kosmonaut
    (Moskva, 16. 03. 1927 - Orenburg, 24. 04. 1967)

    1967. - U Beogradu otvorena prva diskoteka u Srbiji "Kod Laze Šećera"

    1970. - Lansiran prvi kineski veštački satelit pod nazivom "Istok je crven"

    1971. - Sovjetski kosmonauti izveli prvo spajanje svemirskog broda i veštačkog satelita preteča prve "svemirske laboratorije"

    1975. - Umro Vanja Radauš, slikar, vajar i grafičar
    (Vinkovci, 29. 04. 1906 - Vinkovci, 24. 04. 1975)

    1982. - Umro Vile Ritola, finski atletičar, olimpijski šampion
    (Peraseinaioki, 18. 01. 1896 - Helsinki, 24. 04. 1982)

    1986. - Umrla Volis Simpson, vojvotkinja od Vindzora, supruga kralja Edvarda VII (Blu Ridž Samit, 19. 06. 1896 - Pariz, 24. 04. 1986)

    1987. - Slobodan Milošević, predsednik Predsedništva CKSK Srbije prisustvovao protestnom skupu Srba na Kosovu polju

    1997. - Umro Mihajlo Šaranović, novinar
    (Kosov Lug, 1935 - Beograd, 24. 04. 1997)

    2004. - Umrla Este Loder (Džozefin Ester Mencer), kozmetički magnat, vlasnica farmaceutske kompanije "Este Loder" (Njujork, 01. 07. 1908 - Njujork, 24. 04. 2004)

    2005. - Umro Ezer Vajcman, izraelski vojni pilot, osnivač ratnog vazduhoplovstva, političar i državnik, predsednik Izraela (Tel Aviv, 15. 06. 1924 - Cezaria, 24. 04. 2005)

    2006. - Umro Cvetko Lainović, akademski slikar
    (Podgorica, 06. 04. 1931 - Beograd, 24. 04. 2006)

    2011. - Umro Satja Sai Baba (Satjanarajan Radžu), indijski duhovni vođa
    (Putaparti, 23. 11. 1926 - Putaparti, 24. 04. 2011)

    2014. - Umro Tadeuš Ruževič, poljski književnik
    (Radomsk, 09. 10. 1921 - Vroclav, 24. 04. 2014)

    2014. - Umro dr Milan S. Krsmanović, politikolog, pukovnik, novinar i književnik
    (Slatina, 15. 07. 1937 - Beograd, 24. 04. 2014)

    2015. - Umro Stojan Pačov, akademski slikar i pedagog
    (Strumica, 1934 - Beograd, 24. 04. 2015)

    2016. - Umro dr Vladan Stanković, profesor Pravnog fakulteta u Beogradu (Beograd, 02. 01. 1923 - 24. 04. 2016)

    2016. - Umro Bili Pol, američki soul pevač
    (Filadelfija, 01. 12. 1934 - Blekvud, 24. 04. 2016)

    2017. - Umro Robert Majnard Pirsig, američki književnik i filozof
    (Mineapolis, 06. 09. 1928 - Južni Bervik, 24. 04. 2017)

    2018. - Umro Anri Mišel, francuski fudbaler, reprezentativac, selektor reprezentacije (Eks-an-Provans, 29. 10. 1947 - Eks-an-Provans, 24. 04. 2018)

    2018. - Umro Zvonimir Osrečki, profesor književnosti, prevodilac, književni i likovni kritičar, novinar i urednik lista "Zastava" u Kragujevcu, menadžer za odnose sa javnošću "Grupe Zastava" (Varaždin, 1949 - 24. 04. 2018)

    2018 - Umro prof. dr Antonije Škokljev, hirurg, prvi dr nauka iz oblasti maksilofacijalne hirurgije u JNA, načelnik Klinike za maksilofacijalnu hirurgiju Vojnomedicinske akademije u Beogradu, general, akademik (Dambeni, 24. 09. 1923 - 24. 04. 2018)

    2019. - Umro Laza Kekić, regionalni direktor za istočnu i centralnu Evropu u
    specijalizovanoj londonskoj savetodavno-analitičkoj firmi "Ikonomist
    intelidžens junit"(Diseldorf, 1956 - 24. 04. 2019)

    2019. - Umro Dejan Anastasijević, novinar Radija B92, nedenjnik "Vreme",
    američkog magazina TIME i dopisnik TANJUG-a iz Brisela, urednik BBC-a na
    srpskom(Beograd, 10. 04. 1962 - Beograd, 24. 04. 2019)

    2019. - Umro Zoran Maroević, košarkaš, reprezentativac Jugoslavije
    (Matulji, 27. 04. 1942 - Beograd, 24. 04. 2019)

    2019. - Umro Živojin Rakić, sportski novinar Radio-televizije Vojvodine
    ( 1962 - Novi Sad, 24. 04. 2019)
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeUto Apr 25, 2023 9:11 am

    Dogodilo se na današnji dan, 25.04.

    Danas je utorak, 25. april, 115. dan 2023. Do kraja godine ima 250 dana.

    1284. - Rođen engleski kralj Edvard Drugi, čiju su vladavinu od 1307. do 1327. obilježile njegova ekstravagancija i teški vojni porazi u Škotskoj, posebno 1314. u bici kod Banokberna. Prije stupanja na prijesto 1301. je postao prvi princ od Velsa. U septembru 1327. u zamku "Berkli" ubili su ga supruga Izabela od Francuske i njen ljubavnik Rodžer de Mortimer. Kraljičin ljubavnik je potom vladao u ime prestolonasljednika Edvarda Trećeg, koji ga je 1330. zatvorio i pogubio.

    1595. - Umro italijanski pisac Torkvato Taso, koji je u poeziji stapao ljepotu oblika i hrišćansko-romantičnu sentimentalnost, nastojeći da izrazi moralne dileme vremena i sukob zla i dobra, poroka i vrline. Najveći dio burnog života proveo je kao dvorski pjesnik vojvode Alfonsa Drugog od Este. U glavnom djelu - "Oslobođeni Jerusalim" - opisao je Prvi krstaški rat. Tri soneta i pet madrigala posvetio je srpskoj plemkinji iz Dubrovnika Cvijeti Zuzorić, a njegova poezija je inspirisala srpskog pjesnika iz Dubrovnika Ivana Gundulića, Johana Volfganga Getea i Džordža Bajrona.

    1599. - Rođen vođa Engleske revolucije Oliver Kromvel, čija je vojska porazila kraljevsku armiju 1644. kod Marston Mura i 1645. kod Nezbija i zarobila kralja Čarlsa Prvog. Kralj je osuđen na smrt i pogubljen 1649. Odbivši titulu kralja, Kromvel je 1653. postao protektor Engleske, Škotske i Irske. Dvije godine poslije njegove smrti, 1658, monarhija je obnovljena.

    1744. - Umro švedski fizičar i astronom Anders Celzijus, tvorac skale za mjerenje toplote nazvane njegovim imenom, na kojoj je tačka ključanja vode označena sa 100, a otapanja leda s nula stepeni. Osim te postoji i Farenhajtova skala sa 180 i Reomirova sa 80 stepeni. Takođe je osmatrao sjevernu svjetlost i efekte njenih magnetnih smetnji, obavljao svjetlosna mjerenja i ispitivao meteorološke pojave i Jupiterove satelite, a sopstvenim sredstvima je podigao opservatoriju u rodnoj Upsali.

    1767. - Rođen srpski guslar Filip Višnjić, najistaknutiji srpski pjesnik u prvoj polovini 19. vijeka, "Homer srpske epske književnosti". Srbin rođen u BiH, slijep od osme godine, rano je počeo da uz gusle stvara prelijepe pjesme o borbama za oslobođenje od Turaka, krstareći balkanskim krajevima od Temišvara do Skadra, od Banjaluke do Smedereva. Priključio se 1809. Prvom srpskom ustanku i postao "pjesnik bune". Poslije sloma ustanka 1813. prešao je u Srem i nastanio u selu Grk, u kojem je ostao do smrti 1835. U Sremu je 1815. upoznao Vuka Stefanovića Karadžića, koji je zapisao mnoge njegove pjesme, uključujući "Početak bune na dahije", "Boj na Mišaru", "Knez Ivo Knežević", "Smrt Marka Kraljevića".

    1792. - Pogubljenjem drumskog razbojnika Žaka Peletjea, na trgu de Grev u Parizu, u Francuskoj prvi put upotrijebljena giljotina. Ona je bila poznata u Italiji još u 13. vijeku, kasnije - u Srednjem vijeku je upotrebljavana i u Škotskoj, Engleskoj i Njemačkoj i njen pronalazak je netačno pripisan dr Žozefu Gijotinu. On je samo Narodnoj skupštini Francuske predložio tu spravu za izvršenje smrtne kazne.

    1859. - Prema projektu konzula Francuske u Aleksandriji Ferdinanda de Lesepsa, počelo je kopanje Sueckog kanala. Kanalom dugim 161 kilometar u novembru 1869. spojeno je Sredozemno i Crveno more i stvoren najkraći plovni put iz Evrope ka Srednjem i Dalekom istoku.

    1874. - Rođen italijanski elektroinženjer i pronalazač Giljermo Markoni, jedan od pionira bežične telegrafije, koji je 1909. podijelio Nobelovu nagradu za fiziku s njemačkim fizičarem Karlom Ferdinandom Braunom. Uspio je 1901. da prvi preda bežični signal preko Atlantskog okeana i usavršavao i primjenjivao sopstvene i tuđe pronalaske. Podizao je radio-stanice i eksperimentisao u bežičnoj telegrafiji, ali poslije eksperimenata srpskog naučnika Nikole Tesle i ruskog fizičara Aleksandra Popova. Jedno vrijeme je smatran pronalazačem radija, ali mu je presudom Vrhovnog suda SAD oduzet patent, jer je Tesla već patentirao pronalazak u Federalnom birou SAD za patente.

    1898. - Kongres SAD objavio rat Španiji dan nakon odluke Madrida da objavi neprijateljstva Vašingtonu. Tome je prethodio američki ultimatum Španiji da se povuče s Kube. Brojnija i bolje opremljena američka vojska i mornarica brzo su porazile Špance, a SAD su mirovnim ugovorom prigrabile španske posjede Kubu, Filipine, Portoriko i Guam.

    1918. - Rođena američka pjevačica Ela Ficdžerald, nekrunisana "kraljica džeza", savršene tehnike, izvanredne improvizatorske imaginacije i širokog glasovnog raspona. Čuvena je po "skat" dijalozima s velikim džez muzičarima - poput Luisa Armstronga, Djuka Elingtona i Kaunta Bejzija.

    1920. - Poljska vojska upala u Ukrajinu, potom brzo napredovala i 6. maja zauzela Kijev. Mirom u Rigi 12. marta 1921. Poljska je dobila od Sovjetske Rusije teritoriju s više miliona Ukrajinaca i Bjelorusa.

    1928. - Umro ruski baron Petar Nikolajevič Vrangel, jedan od najznačajnijih bjelogardejskih generala, koji se poslije Oktobarske revolucije borio u Ukrajini protiv sovjetske vlasti. Poslije poraza u novembru 1920, kada je Crvena armija zauzela utvrđenje na Perekopu, s ostatkom snaga je napustio Rusiju. Sahranjen je u Ruskoj pravoslavnoj crkvi u Beogradu.

    1938. - Umro srpski general i vojni pisac Živko Pavlović, član Srpske kraljevske akademije, učesnik oba balkanska i Prvog svjetskog rata. U Prvom balkanskom ratu bio je načelnik Štaba Primorskog kora koji je opsjedao Skadar, a u Drugom načelnik Operativnog odjeljenja srpske Vrhovne komande. U Prvom svjetskom ratu bio je jedan od najbližih saradnika vojvode Radomira Putnika, a kao pomoćnik načelnika štaba Vrhovne komande rukovodio je povlačenjem srpske vojske kroz Crnu Goru i Albaniju. Na Solunskom frontu komandovao je 1916. i 1917. Šumadijskom divizijom. Penzionisan je 1923. zbog neslaganja s kraljem Aleksandrom Prvim Karađorđevićem. Djela: vojne studije "Bitka na Jadru avgusta 1913. godine", "Opsada Skadra 1912 -1913", "Bitka na Kolubari" /dva toma/, "Beogradska operacija".

    1945. - Sovjetske i američke trupe prvi put se srele u Drugom svjetskom ratu kod mjesta Torgau u Njemačkoj. Bile su to jedinice Prvog ukrajinskog fronta i Prve američke armije. Dva dana kasnije na zapadnoj obali Labe sastale su se komande 58. sovjetske gardijske i 69. američke armije.

    1945. - U San Francisku 45 zemalja antihitlerovske koalicije, uključujući Jugoslaviju, počelo osnivačku konferenciju UN.

    1971. - U Vašingtonu oko 200.000 ljudi demonstriralo protiv Vijetnamskog rata.

    1974. - U Portugaliji u udaru, poznatom kao "revolucija karanfila", Pokret oružanih snaga bez prolivanja krvi oborio autokratski režim Marsela Kaetana, okončavši tako period od 48 godina diktature. Vlast je preuzela Hunta nacionalnog spasa generala Antonija Ribeira de Spinole, koja je portugalskim kolonijama priznala pravo na samoopredjeljenje.

    1975. - U Portugaliji na prvim slobodnim izborima poslije pola vijeka pobijedila Socijalistička partija Marija Soareša.

    1980. - Misija američkih komandosa, koja je trebalo da spase u Teheranu 53 člana ambasade SAD, pretvorene u taoce, propala je u iranskoj pustinji, poslije pogibije osam Amerikanaca u sudaru helokoptera s avionom.

    1980. - Danski "boing 727", koji je čarter letom prevozio britanske turiste na liniji Mančester-Tenerife, udario je u planinu oko 30 kilometara južno od aerodroma "Los Rodeos". Nesreću nije preživio niko od 146 putnika i članova posade.

    1982. - Posljednji izraelski vojnici napustili Sinaj, okončavši 15-godišnju okupaciju tog egipatskog poluostrva.

    1991. - Plenum Komunističke partije SSSR odlučio je da Mihail Gorbačov i dalje predvodi partiju, uprkos višečasovnim oštrim kritikama, poslije kojih je ponudio ostavku.

    1993. - Na referendumu u Rusiji 62 odsto glasača podržalo reforme predsjednika Borisa Jeljcina.

    1994. - Na sastanku u Londonu predstavnici SAD, Rusije, Velike Britanije i Francuske donijeli odluku o formiranju Kontakt grupe radi usklađivanja akcija SAD, Rusije, UN i Evropske unije u BiH i pripreme cjelovitog mirovnog plana. Dogovoreno je da Kontakt grupu čini pet zemalja - SAD, Rusija, Velika Britanija, Francuska i Njemačka.

    1995. - Umrla američka pozorišna i filmska glumica Džindžer Rodžers, koja je svjetsku slavu stekla kao partnerka Freda Astera u mnogim romantičnim mjuziklima, s elegantnim i ljupkim igračkim numerama. Filmovi: "Mače po profesiji", "Zvižduk u noći", "Ne kladi se na ljubav", "Veseli razvod", "Ponoćna zvijezda", "Hoćemo li plesati", "Priča o Vernon i Ireni Kastl", "Kiti Foil" /nagrada "Oskar"/, "Major i Malena", "Roberta".

    1999. - Avijacija NATO-a srušila drumsko-željeznički "Žeželjev most", već oštećen u tri napada prethodnih dana. Time je Novi Sad ostao i bez posljednjeg od tri mosta na Dunavu, a uništenjem tog monumentalnog mosta - životnog djela arhitekte Branka Žeželja, puštenog u saobraćaj u oktobru 1961, prekinuta je i najkraća željeznička veza između zemalja centralne i sjeverne Evrope sa Bliskim istokom.

    1999. - U petom vazdušnom napadu na hemijsku industriju "Milan Blagojević" u Lučanima avijacija NATO-a je sa 12 projektila uništila i posljednje preostale pogone tog kompleksa, koji je zapošljavao 4.000 ljudi.

    2003. - SAD su saopštile da se potpredsjednik iračke Vlade Tarik Aziz predao američkim snagama u Iraku.

    2015. - U razornom zemljotresu u Nepalu jačine 7,8 stepeni Rihterove skale poginule 8.832 osobe, a povrijeđeno 22.309 ljudi od čega 2.277 djece. Uništena je 563.461 kuća, a milioni stanovnika ostali su bez krova nad glavom. Više od 600 istorijskih spomenika širom zemlje je oštećeno. To je bio najgori potres u Nepalu u prethodnih 80 godina.
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSre Apr 26, 2023 10:37 am


    Dogodilo se na današnji dan, 26.04.

    Danas je srijeda, 26. april, 116. dan 2023. Do kraja godine ima 249 dana.

    121. - Rođen rimski filozof i car Marko Aurelije Antonije, koji je tokom vladavine od 161. do 180. godine suzbio germansku invaziju na Rimsko carstvo. Njegove bilješke na grčkom jeziku, vođene na ratnim pohodima u Evropi i Aziji, filozofska introspekcija i razmišljanja o etici, objavljena posmrtno u 12 knjiga pod naslovom "Samom sebi", vijekovima su bile jedno od najčitanijih štiva. Jedan je od najznačajnijih predstavnika poznog stoičkog eklekticizma i moralnom samoanalizom mnogo je uticao na potomstvo. Upamćen je i po izuzetnoj skromnosti i čestitosti, krajnje neuobičajenim za vladara.

    1452. - Rođen italijanski slikar, vajar, arhitekta, inženjer, pronalazač i mislilac Leonardo da Vinči, jedan od najvećih umova renesanse, koji je spojio srednjovjekovno enciklopedijsko znanje sa egzaktnom modernom metodom opažanja. U Francusku je prešao 1516, gdje je 1519. umro. Izradio je relativno malo slika, od kojih su najznačajnije "Mona Liza", "Bogorodica u pećini", "Sveta Ana", "Tajna večera". Uradio je veliki broj crteža, a mnoge njegove freske su oštećene zato što je eksperimentisao bojama. Nije se interesovao samo za ljudsko tijelo i prirodu nego i za psihologiju: u "Tajnoj večeri" je metodski prostudirao i nijansirano izrazio karakter svake ličnosti, a u "Mona Lizi" je tražio misteriju unutrašnjeg života. Prvi je unio atmosferu u slike i pomoću svijetlo-tamnog modelisanja dao toplinu kože i mekotu tijela. Nijedno njegovo vajarsko djelo nije sačuvano, a arhitektonske zamisli su ostale u projektu. Živo su ga privlačile i prirodne nauke - fizika, astronomija, hemija. Projektovao je i sprave za letenje. Napisao je "Traktat o slikarstvu".

    1532. - Turska vojska, napredujući ka Beču, pod komandom sultana Sulejmana Drugog, upala u Mađarsku.

    1573. - Rođena francuska kraljica italijanskog porijekla Marija de Mediči, koja je poslije smrti kralja Anrija Četvrtog - 1610. upravljala zemljom kao regentkinja uz sina Luja Trinaestog. Pokušavala je da suzbije samovolju visokog plemstva, a kad nije uspjela da nađe oslonac u parlamentu, raspustila ga je 1614, poslije čega se skupština nije sastajala do Francuske revolucije 1789. Tek je kardinal Arman Žan Rišelje, prvi ministar od 1624, suzbio težnje plemstva i ojačao kraljev apsolutizam, ali je onemogućio i njen upliv na državne poslove.

    1607. - Kapetan Džon Smit u Kejp Henri u Virdžiniji doveo prve koloniste, koji će osnovati prvo stalno britansko naselje u Americi.

    1711. - Rođen škotski filozof, ekonomista i istoričar Dejvid Hjum, koji je kritikom vjerodostojnosti metafizike, odnosno preispitivanjem principa kauzaliteta, uzdigao empirističko filozofsko mišljenje u Engleskoj. Dao je značajan podsticaj kritičkoj filozofiji Imanuela Kanta i uticao na pozitivizam i logičko-empirističku filozofiju. Prethodnik je klasičnih engleskih ekonomista i tvorac kvantitativne teorije novca. Djela: "Rasprava o ljudskoj prirodi", "Moralni, politički i literarni ogledi", "Filozofski ogled o ljudskom razumu", "Političke rasprave", "Istraživanje principa morala", "Istorija Engleske", "Moj život".

    1798. - Rođen francuski slikar Ežen Delakroa, glavni predstavnik romantizma, izvrstan kolorista, sklon litetarnim i egzotičnim sižeima, koji je stvorio djela velikog temperamenta i dramatičnosti. Ilustrovao je "Fausta" Johana Volfganga Getea i napisao "Dnevnik" u kojem je izložio zapažanja o umjetnosti. Djela: "Danteova barka", "Ulazak krstaša u Carigrad", "Na barikadama 28. jula 1830.", "Pokolj na Hiosu", "Smrt Sardanapala".

    1812. - Rođen njemački industrijalac Alfred Krup, nazvan "kralj topova", pod čijom je upravom metalurški koncern "Krup" 1847. počeo da proizvodi teške topove. Fabrike "Krup" su u oba svjetska rata proizvodile teško naoružanje za njemačku vojsku.

    1828. - Rusija objavila rat Otomanskom carstvu radi podrške borbi Grčke za nezavisnost.

    1865. - Džon Vilkis But, ubica predsjednika SAD Abrahama Linkolna, ubijen je u pucnjavi s federalnim vojnicima, 11 dana poslije Linkolnove smrti.

    1889. - Rođen austrijski filozof Ludvig Vitgenštajn, zaslužan što je problematika jezika, značenja i smisla iskaza dobila posebno mjesto u filozofiji. Djela: "Filozofska istraživanja", "Plava i smeđa knjiga", "Napomene o osnovama matematike", "Filozofske napomene".

    1894. - Rođen njemački ratni zločinac Rudolf Hes, zamjenik nacističkog vođe Adolfa Hitlera, koji je u maju 1941, navodno na svoju ruku, avionom odletio u Škotsku, namjeravajući da kod britanske vlade izdejstvuje separatan mir s Njemačkom. Njegov prijedlog nije prihvaćen i kraj Drugog svjetskog rata je dočekao kao zarobljenik u Velikoj Britaniji. Na suđenju u Nirnbergu 1946. osuđen je za ratne zločine na doživotnu robiju. U avgustu 1987. objesio se u ćeliji zatvora "Špandau" pomoću električnog kabla.

    1904. - Umro matematičar Dimitrije Nešić, profesor matematike na Velikoj školi u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije i ministar prosvjete. Napisao je više udžbenika i uveo metarske mjere u Srbiji.

    1910. - Rođen pisac Mehmed Meša Selimović, član Srpske akademije nauka i umetnosti, jedan od najvećih srpskih književnika 20. vijeka. Kako je sam otkrio, potomak je srpske porodice Vujović. Završio je Filozofski fakultet u Beogradu i do Drugog svjetskog rata bio je profesor u gimnaziji u rodnoj Tuzli. Po izlasku iz ustaškog logora 1943. pridružio se partizanima, a poslije rata bio je direktor drame Narodnog pozorišta u Sarajevu, umjetnički direktor "Bosna-filma" i glavni urednik sarajevskog Izdavačkog preduzeća "Svjetlost". Zbog progona kojem su ga podvrgli bosanski političari prešao je u Beograd i tu ostao do smrti - 1982. godine. Roman "Derviš i smrt", jedan od najznačajnijih u srpskoj literaturi, odlikuje se osobenošću tretiranja teme, gustinom opservacije čovjekovog života u tragičnim okolnostima, refleksijama o ljudskoj egzistenciji i - kao i druga njegova djela - unutrašnjim čarom pripovijedanja. Ostala djela: romani "Tišine", "Tvrđava", "Magla i mjesečina", "Krug", zbirke pripovijedaka "Prva četa", "Tuđa zemlja", "Djevojka crvene kose", studija "Za i protiv Vuka", eseji "Pisci, mišljenja, razgovori", memoarska proza "Sjećanja", nekoliko filmskih scenarija.

    1915. - Italija tajno potpisala Londonski ugovor s Velikom Britanijom, Rusijom i Francuskom i prešla u Prvom svjetskom ratu na stranu sila Antante, koje su joj obećale Tirol, Trst, Goricu, Istru, dijelove Dalmacije i Albanije i Dodekaneska ostrva u Egejskom moru.

    1931. - Umro srpski glumac i reditelj Milorad Gavrilović, upravnik Narodnog pozorišta u Beogradu, jedan od najdarovitijih i najobrazovanijih glumaca svog vremena. Znatno je uticao na stil igre u smjeru prirodnog govora i ponašanja na sceni.

    1937. - Njemački avioni, koje je Fransisku Franku poslao Adolf Hitler, u Španskom građanskom ratu razorili gradić Gerniku u Baskiji i usmrtili stotine civila. Španski slikar Pablo Pikaso ovjekovječio je stradanje Gernike na istoimenoj slici.

    1942. - U najvećoj nesreći u istoriji rudarstva, u kineskom rudniku uglja u Benksiju, tada pod okupacijom Japana, poginulo je 1.540 ljudi.

    1954. - U Ženevi počela konferencija o Indokini, čime je okončana francuska dominacija u tom dijelu svijeta. SAD nisu prihvatile rezultate skupa, pa je juna 1954. diktator Ngo Din Dijem, uz podršku SAD, postao premijer Južnog Vijetnama.

    1962. - Američkom raketom iz Kejp Kanaverala lansiran prvi britanski satelit - "Arijel Prvi".

    1964. - Tanganjika, Zanzibar i Pemba osnovale Ujedinjenu Republiku Tanganjike i Zanzibara, koja je 29. oktobra 1964. nazvana Tanzanija.

    1966. - U erupciji vulkana Kelud, na indonezijskom ostrvu Java, poginulo najmanje hiljadu ljudi.

    1984. - Umro američki džez muzičar afričkog porijekla Vilijam - Kaunt Bejzi, kompozitor i vođa orkestra. Osnovao je 1937. orkestar sa vrhunskim muzičarima - uključujući pjevačicu Bili Holidej i trubača Baka Klejtona - koji je ubrzo stekao slavu najboljeg sving-orkestra u svijetu.

    1986. - U sovjetskoj atomskoj elektrani u Černobilju eksplodirao četvrti reaktor, izazvavši najtežu mirnodopsku nuklearnu katastrofu, poslije koje je hiljade ljudi umrlo od posljedica zračenja, a radioaktivni oblak je prekrio znatan dio Evrope.

    1994. - Prilikom pada tajvanskog putničkog aviona "erbas A300-600" u blizini aerodroma kod japanskog grada Nagoje poginulo je svih 264 putnika i članova posade.

    1994. - U Južnoj Africi počeli prvi izbori, na kojima su učestvovali i crnci i bijelci.

    1999. - U Albaniji se srušio američki helikopter AH- 64 tipa "apač".

    2004. - Dom naroda Parlamentarne skupštine BiH usvojio je izmjene i dopune Izbornog zakona BiH, kojima se reguliše zastupljenost nacionalnih manjina u organima lokalne vlasti i omogućava plaćeno političko oglašavanje u predizbornoj kampanji.

    2005. - Paragvajski pisac Roa Bastos, jedna od centralnih ličnosti u latinoameričkoj književnosti, preminuo je u 88. godini. Za knjigu "Ja, vrhovni" /1974/ dobio je Servantesovu nagradu /1989/.

    2007. - Ruski predsjednik Vladimir Putin suspendovao obaveze Rusije iz Sporazuma o konvencionalnim snagama u Evropi zbog američkog plana o postavljanju raketnog štita u zemljama istočne Evrope.

    2011. - Čileanski pjesnik Gonzalo Rohas premiuo u 94. godini u Santjagu. Među njegovim najpoznatijim djelima su knjige poezije "Nesreća čoveka" /1948/, "Protiv smrti" /1964/ i "Tama" /1967/. Rohas je 2003. dobio najveće književno priznanje na španskom govornom području, nagradu "Servantes". Dobitnik je više nagrada za književnost, uključujući i čileansku Nacionalnu nagradu za književnost, Nagradu kraljice Sofije za Iberijsko-američko pjesništvo, meksičku Oktavio Paz nagradu.
    (izvor, katera.news)
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeČet Apr 27, 2023 8:46 am

    Dogodilo se na današnji dan, 27.04.

    Na današnji dan 27. aprila 2005. godine najveći avion na svetu, evropski "Erbas A380", obavio je svoj prvi let. Avion je dugačak kao osam londonskih autobusa, ima prostor u krilima dovoljan za parkiranje 70 automobila, a na dva nivoa može da primi 800 putnika. Avion je svojim kapacitetima preuzeo primat "Boinga 747" kao najvećeg aviona koji je ikada leteo.

    1521 Urodjenici filipinskog ostrva Maktan ubili su portugalskog moreplovca Ferdinanda Magelana (Magellan) koji je predvodio ekspediciju na prvom putovanju oko sveta.

    1737 Rodjen je engleski istoričar Edvard Gibon (Edward Gibbon), autor dela "Opadanje i propast Rimskog carstva".

    1791 Rodjen je američki pronalazač Semjuel Finli Breze Morze (Samuel Finley Brese Morse), izumitelj telegrafa i Morzeove azbuke.

    1822 Rodjen je američki general i državnik Julisiz Simpson Grant (Ulysses), predsednik SAD od 1869. do 1877. U Američkom gradjanskom ratu (1861-65) predvodio je armiju Severa i prisilio na kapitulaciju komandanta snaga Konfederacije Roberta Lija (Lee).

    1830 Južnoamerički vojskovodja i prvi predsednik Kolumbije Simon Bolivar, optužen za diktatorske ambicije, podneo je ostavku.

    1830 Beograd je dobio prvo ulično osvetljenje fenjere sa svećama. Prva rasveta beogradske varoši fenjerima uvedena je povodom svečanosti čitanja Hatišerifa, kada je Srbija stekla političku autonomiju. Tada je postavljeno prvih nekoliko fenjera na važne gradske tačke.

    1909 Grupa pod nazivom "Mladi Turci" oborila je sa vlasti turskog sultana Abdula Hamida.

    1915 Umro je ruski kompozitor i pijanista Aleksandar Nikolajevič Skrjabin, preteča ekspresionizma u muzici ("Božanstvena poema", "Prometej", "Poema ekstaze").

    1932 Rodjen je bivši južnoafrički ministar inostranih poslova Pik Bota (Botha), koji je 17 godina, koliko je bio na tom položaju, nastojao da ubedi svet da je aparthejd pravo rešenje za rasne razdore.

    1937 Umro je italijanski revolucionar Antonio Gramši (Gramsci), osnivač Komunističke partije Italije 1921. godine.

    1941 U Atinu, u Drugom svetskom ratu, ušli su nemački tenkovi.

    1945 Uhapšen je italijanski diktator Benito Musolini (Mussolini). Streljan je narednog dana u mestu Donga, na obali jezera Komo.

    1950 Velika Britanija je priznala Izrael.

    1956 Roki Marchano (Rocky Marciano) povukao se iz boksa kao jedini nepobedjeni svetski šampion u teškoj kategoriji.

    1960 Proglašena je nezavisnost afričke države Togo, bivše francuske kolonije.

    1961 Sijera Leone je stekla nezavisnost od Velike Britanije.

    1972 U Bukureštu je umro Kvame Nkrumah (Kwame), prvi premijer i predsedik Gane i jedan od lidera Pokreta nesvrstanih zemalja.

    1978 Avganistanske vojne snage preuzele su vlast u zemlji i uspostavile vladu zasnovanu na islamskim principima. Predsednik Mohamed Daud (Mohammed Daoud) je ubijen, a novi predsednik Nur Mohamed Taraki proklamovao je Demokratsku Republiku Avganistan.

    1992 Nakon raspada SFRJ proglašena je Savezna Republika Jugoslavija (SRJ), zajednička država Srbije i Crne Gore, koja je trajala nepunih 11 godina. SRJ je proglašena na osnovu Ustava ("Žabljački ustav") donetog istog dana. Prethodno su poslanici u Saveznom veću Skupštine SFRJ usvojili Deklaraciju o stvaranju SRJ.

    1992 Zambijski vojni avion u kojem su bili fudbalski reprezentativci te afričke zemlje, srušio se u Atlantski okean blizu Gabona. Poginulo je svih 30 putnika.

    1992 Rusija i još 12 bivših sovjetskih republika postale su članice Medjunarodnog monetarnog fonda i Svetske banke.

    1993 Eritreja je stekla nezavisnost od Etiopije posle tri decenije gradjanskog rata i referenduma na kojem su gradjani glasali za nezavisnost.

    1993 Predstavnici Kine i Tajvana počeli su u Singapuru razgovore, prve od završetka kineskog gradjanskog rata 1949. godine.

    1997 U Hongkongu je zvanično otvoren najduži viseći drumsko-železnički most u svetu, koji je povezao grad s novim aerodromom.

    1999 U vazdušnim napadima NATO-a na SR Jugoslaviju pogodjen je centar Surdulice. Poginulo je 17 ljudi, ranjeno je 11, a oko 300 civilnih objekata je srušeno ili oštećeno.

    2001 Rusija je potpisala ugovor sa Severnom Korejom o poboljšanju kvaliteta oružja koje je ta zemlja dobila tokom sovjetske ere.

    2003 Na predsedničkim izborima u Paragvaju pobedio je Nikanor Duarte Frutos čime je nastavljen kontinuitet 55 godišnje vladavine njegove partije Kolorado koja je u svetu najduže na vlasti.

    2007. Ruski dirigent i jedan od najvećih violončelista druge polovine 20. veka Mstislav Rostropovič, preminuo je u 81. godini u Moskvi. Rastropovič je bio poznat i po svojoj borbi za umetnost bez granica, slobodu govora i demokratske vrednosti, a zbog javnog protivljenja tadašnjim restrikcijama u kulturi napustio je Sovjetski savez 1974. U Rusiju se vratio posle raspada SSSR-a.

    2010 Ruski i ukrajinski parlamenti ratifikovali su sporazum o produženju boravka ruske Crnomorske flote u Sevastopolju do 2042. godine, koji su u Harkovu potpisali predsednici Rusije i Ukrajine, Dmitrij Medvedev i Viktor Januković.

    2014 Za svece su proglašeni papa Jovan XXIII i papa Jovan Pavle II.

    2018 Severna i Južna Koreja postigle su sporazum o denuklearizaciji i kraju rata na Korejskom poluostrvu.
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePet Apr 28, 2023 9:18 am


    Dogodilo se na današnji dan, 28.04.

    1442 - Rođen je engleski kralj Edvard IV, sin vojvode od Jorka. U ratu protiv dinastije Lankaster, posle zauzimanja Londona i pobede kod Toutona, izabran je za kralja. Time je kraljevska vlast prešla na kuću Jork.

    1789 - Pobunjena posada engleskog broda "Baunti" ostavila je kapetana broda Vilijama Blaja (William Blight) i 18 njegovih pristalica u vodama kod Tahitija. Blaj je posle 48 dana dramatične plovidbe i više od 3.500 milja uspeo da se domogne ostrva Timor, blizu Jave.

    1804 - Tokom Prvog srpskog ustanka, u Zemunu je održan sastanak srpskih ustanika i Turaka, uz posredovanje Austrije. Nakon neuspelih pregovora o uspostavljanju mira, srpski pregovarači vratili su se u Ostružnicu i počeli pripreme za napad na Beograd.

    1878 - Rođen je američki filmski i pozorišni glumac Lajonel Barimor (Barrymore). Kao dete proslavio se u ulozi Olivera Tvista, a kasnije je značajne uloge odigrao u filmovima "Grand hotel", "Ostrvo Largo", "Dama s kamelijama", kao i u TV seriji "Dr Kilder".

    1918 - U zatvoru u Terezinu (Češka) umro je Gavrilo Princip. Na dvadesetogodišnji zatvor osudile su ga austrougarske vlasti nakon atentata na austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda (Franz) u Sarajevu 1914, čime je počeo Prvi svetski rat.

    1919 - Na Versajskoj mirovnoj konferenciji u Parizu 32 države, uključujući Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, prihvatile su pakt o osnivanju Lige naroda.

    1924 - Rođen je zambijski državnik Kenet Kaunda (Kenneth), prvi predsednik Zambije od 1964. do 1991. i jedan od lidera Pokreta nesvrstanih zemalja.

    1936 - Umro je egipatski kralj Fuad I. Za kralja se proglasio 1922, kada je ukinut britanski protektorat nad Egiptom. Nasledio ga je sin Faruk I (Farouk).

    1939 - Adolf Hitler odbacio je nemačko-poljski pakt o nenapadanju sklopljen u januaru 1934. i nemačko-britanski ugovor iz juna 1935.

    1952 - Japanu je vraćen suverenitet koji mu je, nakon poraza u Drugom svetskom ratu, bio oduzet mirovnim ugovorom iz San Franciska 1951. godine.

    1969. - Predsednik Francuske Šarl de Gol (Charles, Gaulle) dao je ostavku nakon referenduma o regionalizaciji zemlje i reorganizaciji Senata, na kojem je većina Francuza glasala protiv njegovih predloga.

    1977 - Članovi nemačke levičarske terorističke grupe "Bader-Majnhof" (Meinhoff, Baader) osuđeni su na doživotnu robiju.

    1980 - Državni sekretar SAD Sajrus Vens (Cyrus Vance) podneo je ostavku posle neuspele misije komandosa u spasavanju američkih taoca u Iranu.

    1992 - Prokomunistička vlada u Kabulu predala je vlast islamskim gerilcima, čime je okončan 14-godišnji građanski rat u Avganistanu.

    1995 - U eksploziji gasa poginula su najmanje 103 stanovnika južnokorejskog mesta Tegu.

    1999 - Vlada SR Jugoslavije podnela je Međunarodnom sudu pravde u Hagu tužbu protiv zemalja NATO-a zbog "neovlašćene upotrebe sile" u vazdušnim udarima koji su počeli 24. marta.

    1999 - Lider Srpskog pokreta obnove Vuk Drašković smenjen je sa mesta potpredsednika vlade SR Jugoslavije zbog kritika na račun vlasti tokom ratnog stanja.

    2001 - Prvi turista u svemiru, američki biznismen Denis (Dennis) Tito, platio je 20 miliona dolara za svoje putovanje na Međunarodnu svemirsku stanicu, na koje je otišao sa ruskom posadom.

    2002 - U padu helikoptera u Rusiji, poginuo je gubernator sibirske oblasti Krasnojarsk, general Aleksandar (Alexander) Lebed, bivši savetnik za bezbednost predsednika Borisa Jeljcina.

    2004 - Snimci američke TV Si-Bi-Es (CBS) o zlostavljanju iračkih zarobljenika u iračkom zatvoru Abu Graib, pod kontrolom američke vojske, izazvali su šok u svetu. Američki predsednik Džordž Buš uputio je javno izvinjenje iračkom narodu za poniženje koje su pretrpeli irački zatvorenici i njihove porodice.

    2005 - Irak je dobio prvu demokratsku vladu u poslednjih više od 50 godina.

    2008 - U sudaru dva voza na istoku Kine poginulo je preko 70 ljudi, više od 420 je povređeno od kojih je 70 sa kritičnim povredama.

    2011 - Sezona tornada u južnim američkim državama, odnela je više od 330 života i napravila ogromnu materijalnu štetu. Nekoliko država proglasilo vanredno stanje, a u najteže pogođenoj Alabami nevreme je uništilo čitave gradove i ostavilo velika područja bez struje.

    2014 - Sud u Kairu osudio je na smrtnu kaznu 683 islamista, uključujući lidera Muslimanske braće Mohameda Badija. Na istom ročištu preinačene su u kaznu doživotnog zatvora 492 od 529 smrtne kazne presuđene u martu. Islamisti su osuđeni za učešće u ubistvu i pokušaju ubistva policajaca u egipatskoj provinciji Minja 14. avgusta prošle godine.

    2017 - Skupština Crne Gore usvojila je protokol o članstvu u NATO čime je i zvanično okončana procedura pristupanja te zemlje severnoatlantskom savezu.

    2022 - Crna Gora je dobila novu, manjinsku vladu na čelu sa doskorašnjim potpredsednikom Dritanom Abazović, čime je okončana tromesečna kriza u radu izvršne i zakonodavne vlasti u ovoj zemlji.
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSub Apr 29, 2023 9:08 am


    Dogodilo se na današnji dan, 29.04.

    1429 - Žan d'Ark (Jeanne d'Arc), poznatija kao Jovanka Orleanka, oslobodila je Orlean, grad koji su britanske trupe opsedale sedam meseci.

    1769 - Rođen je engleski vojskovođa i državnik Artur Velzli (Arthur Wellesley), prvi vojvoda od Velingtona (Wellington), koji je porazio Napoleona I 1815. kod Vaterloa. Kao vođa torijevske desnice bio je premijer od 1828. do 1830. godine

    1818 - Rođen je Aleksandar II Nikolajevič Romanov, ruski car od 1855. Tokom njegove vladavine ukinuto je kmetstvo, reformisani su sudovi, data ograničena samouprava gubernijama i gradovima. U februaru 1881. ubio ga je pripadnik organizacije "Narodna volja".

    1854 - Rođen je francuski matematičar Žil Anri Poenkare (Jules Henri Poincare), autor teorije automorfnih funkcija i jedan od osnivača topologije.

    1892 - U Beogradu je osnovana Srpska književna zadruga. Prvi predsednik bio je Stojan Novaković, a potpredsednik Jovan Jovanović Zmaj, koji je izradio i njen amblem. Prva objavljena knjiga bila je "Život i priključenija" Dositeja Obradovića.

    1899 - Rođen je američki pijanista, kompozitor i šef orkestra Edvard Kenedi "Djuk" Elington (Edward Kennedy Duke Ellington), jedan od najznačajnijih džez muzičara 20. veka.

    1901 - Rođen je japanski car Hirohito, koji je vladao od 1921, kad je kao regent zamenjivao bolesnog oca. Krunisan je 1926. i bio na prestolu do smrti 1989. godine. 1907 - Rođen je američki filmski režiser austrijskog porekla Fred Cineman (Zinnemann), dobitnik Oskara za filmove "Odavde do večnosti" i "Čovek za sva vremena". 1929 - Umro je srpski vojvoda Stepan-Stepa Stepanović, general i ministar vojske 1908. i od 1911. do 1912. godine. Čin vojvode dobio je nakon pobede nad austrougarskom vojskom u Cerskoj bici u avgustu 1914. godine.

    1936 - Rođen je indijski dirigent i violinista Zubin Mehta, jedan od najvećih dirigenata 20. veka. Karijeru profesionalnog dirigenta započeo je nastupima u Jugoslaviji i Belgiji.

    1945 - Američke trupe su u Drugom svetskom ratu oslobodile nemački koncentracioni logor Dahau.

    1945 - Snage nacističke Nemačke u Drugom svetskom ratu kapitulirale su u severnoj Italiji, Austriji, Štajerskoj i Koruškoj.

    1975 - Poslednji američki vojnici evakuisani su iz Sajgona, dan uoči ulaska severnovijetnamskih snaga u grad.

    1980 - Umro je engleski filmski režiser Alfred Hičkok (Hitchcock), proslavljeni autor kriminalističkih filmova, majstor filmske montaže, napetosti i ambijenta ("Čovek koji je suviše znao", "Nevolje sa Harijem", "Vrtoglavica", "Ptice", "Psiho").

    1991 - U zemljotresu u sovjetskoj republici Gruziji poginulo je više od 140 ljudi.

    1992 - Jedinice Teritorijalne odbrane i policije Bosne i Hercegovine blokirale su kasarne Jugoslovenske narodne armije u Sarajevu.

    1998 - Kontakt grupa u Rimu usvojila je paket sankcija protiv SRJ zbog pogoršanja situacije na Kosovu.

    2008 - Evropska unija je potpisala sa Srbijom Sporazum o stabilizacijii pridruživanju.

    2011 - Britanski princ Vilijam (William) i Kejt Midlton (Katherine Middleton) venčali su se u Vestminsterskoj opatiji u Londonu. Vilijam je stariji sin princa Čarlsa i drugi u naslednom redu za britanski presto.

    2015 - Indonežanske vlasti su pogubile osam stranih državljana, osuđenih na smrtnu kaznu zbog trgovine drogom.
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeNed Apr 30, 2023 10:24 am


    Dogodilo se na današnji dan, 30.04.

    1777 - Rođen je nemački matematičar i astronom Karl Fridrih Gaus (Carl Friedrich Gaush), pronalazač metoda u teoriji brojeva, algebri, geometriji (Gausov algoritam, Gausova konstanta, Gausova krivina, Gaus-Krigerova projekcija). Smatra se jednim od najvećih matematičara svih vremena.

    1789 - Džordž Vašington (Georges Washington) izabran je za prvog predsednika SAD. Posle dva predsednička mandata, u septembru 1796. godine uputio je američkom narodu oproštajnu poruku (Farewell Address) i povukao se na svoje imanje.

    1803 - SAD su od Napoleona Bonaparte, za 15 miliona dolara, kupile Luizijanu koja je na isti datum 1812. formalno ušla u sastav američke države kao njena 18. članica.

    1804 - U borbama u Surinamu Britanci su prvi put upotrebili municiju koja sadrži više zrna - "šrapnel", nazvanu po izumitelju Henriju Šrapnelu (Henry Shrapnel).

    1870 - Rođen je austrijski kompozitor mađarskog porekla Franc Lehar (Franz), najznačajniji predstavnik bečke operete u prvoj polovini 20. veka ("Vesela udovica", "Zemlja smeška").

    1883 - Umro je francuski slikar Eduar Mane (Edouard Manet), jedan od začetnika impresionizma ("Doručak na travi", "Bal u Foli-Beržeru", "Balkon", "Olimpija").

    1883 - Rođen je češki pisac Jaroslav Hašek, autor romana "Doživljaji dobrog vojnika Švejka".

    1893 - Rođen je Joahim fon Ribentrop (Joachim von Ribbentrop) ministar spoljnih poslova nacističke Nemačke. Međunarodni sud u Nirnbergu osudio ga je na smrt zbog zločina u Drugom svetskom ratu. Kazna vešanjem izvršena je 1946.

    1895 - Svečano je otvorena Prva međunarodna izložba u Veneciji, koja je vremenom postala najveća smotra savremene likovne umetnosti u svetu - "Venecijanski bijenale".

    1900 - Havaji su postali sastavni deo SAD.

    1909 - Rođena je holandska kraljica Julijana. Kraljica je postala 1948, a 1980. abdicirala je u korist starije kćerke Beatrise (Beatrix).

    1915 - U Parizu je osnovan Jugoslovenski odbor - organizacija srpskih, hrvatskih i slovenačkih političkih emigranata iz Austro-Ugarske koja je u vreme Prvog svetskog rata vodila akcije za oslobađanje južnoslovenskih zemalja od Austro-Ugarske i za njihovo ujedinjenje sa Srbijom i Crnom Gorom.

    1934 - Austrija je donela Ustav kojim je ozakonjena diktatura kancelara Engelberta Dolfusa (Dollfush).

    1941 - Nezavisna Država Hrvatska donela je zakon o rasnoj pripadnosti na osnovu kojeg su počeli progoni Srba, Jevreja i Roma.

    1945 - Adolf Hitler i njegova ljubavnica Eva Braun izvršili su samoubistvo u podzemnom bunkeru u Berlinu. Ruske trupe ušle su u centar Berlina, zauzele Rajhstag i druge državne institucije, dok su savezničke trupe osvojile Minhen, a francuske ušle u Austriju.

    1945 - Jugoslovenska armija (NOV i POJ) oslobodila je u Drugom svetskom ratu ustaški logor Jasenovac.

    1953 - U Beogradu je otvoren Železnički muzej, prvi takav u Jugoslaviji, osnovan u februaru 1950.

    1973 - Predsednik SAD Ričard Nikson (Richard Nixon) prihvatio je odgovornost za prisluškivanje rivalske Demokratske stranke u zgradi "Votergejt" 1972, što je dovelo do njegove ostavke u avgustu 1974. godine.

    1975 - Padom Sajgona (Ho Shi Min), u koji su ušle snage Severnog Vijetnama, okončan je tridesetgodišnji Vijetnamski rat u kojem je poginulo 58.000 Amerikanaca i tri miliona Vijetnamaca, od kojih dva miliona civila.

    1989 - Umro je italijanski filmski režiser Serđo Leone (Sergio) autor "špageti vesterna" ("Za šaku dolara", "Zovem se Niko", "Bilo jednom na Divljem zapadu", "Dogodilo se u Americi").

    1991 - U ciklonu u Bangladešu je poginulo 125.000 ljudi.

    1995 - Predsednik SAD Bil Klinton (Bill Clinton) naložio je obustavljanje trgovine s Iranom i zabranio investicije u tu zemlju, optuživši Teheran da podržava međunarodni terorizam.

    1999 - U vazduhoplovnim napadima NATO na SR Jugoslaviju pogođene su zgrade Ministarstva odbrane i Generalštaba Vojske Jugoslavije u užem centru Beograda.

    2000 - Umro je bivši premijer Danske Pol Hartling koji je 1978. godine postao Visoki komesar UN za izbeglice, a 1981. dobio Nobelovu nagradu za mir.

    2002 - Predsednik Robert Mugabe proglasio je vanredno stanje u Zimbabveu zbog velike nestašice hrane koja je dovela hiljade stanovnika na ivicu gladi. Kriza sa hranom nastupila je usled suše, i zbog zatvaranja farmi koje su držali belci.

    2003 - SAD, Rusija, Evropska unija i UN zvanično su objavile "mapu" za mirovno pregovore Izraela i Palestine, koji je trebalo da dovedu do stvaranja nezavisne palestinske države 2005.

    2005 - Na jugu Iraka međunarodni istražitelji su otkrili grobnicu sa 1.500 tela, za koju se veruje da su većinom ubijeni Kurdi koji su tokom 1980-tih godina, u vreme režima Sadama Huseina, proterani iz naselja na severu Iraka.

    2007 - Književnica Jara Ribnikar umrla je u 95. godini u Beogradu. Autorka je više romana, zbirki pripovedaka i memoarske proze, a prevodila je sa češkog i nemačkog. ("Nedovršeni krug", " Pobeda i poraz", "Jan Nepomucki").

    2008 - Švajcarski hemičar i pronalazač halucinogenog narkotika LSD, Albert Hofman umro je u Bazelu u 102. godini. Hofman je prvi put proizveo LSD 1938. godine dok je u medicinske svrhe istraživao pečurke.

    2009 - Američki proizvođač automobila "Krajsler" proglasio je bankrotstvo posle neuspeha pregovora s kreditorima o restrukturisanju dugova. "Krajsler" je odmah sklopio dogovor o udruživanju sa italijanskim "Fiatom".

    2009 - Na Univerzitetu u Bakuu, u Azerbejdžanu, neidentifikovani napadač je vatrenim oružjem ubio 13 ljudi, a 15 ranio.

    2011 - Argentinski pisac Ernesto Sabato, autor romana "Tunel", "O junacima i grobovima" i "Abadon, anđeo uništenja" umro je u 99. godini.

    2013 - Holandski prestolonaslednik Viljem-Aleksandar (46) ustoličen je za kralja, pošto se njegova majka, kraljica Beatriks (75), posle 33 godine, zvanično povukla s trona.

    2015 - Širom SAD su održane demonstracije u znak solidarnosti s protestom u Baltimoru, protiv rasne diskriminacije i prekomernog nasilja policije koja je izazvala smrt Afroamerikanaca u Klivlendu, Fergusonu, Misuriju, Njujorku i drugim gradovima.

    2017 - U nesreći blizu Mont Everesta poginuo poznati planinar Uli Stek (Ueli Steck), nazvan "Švajcarska mašina" zbog brzine i istrajnosti u osvajanju vrhova.
    (izvor, b92.net)
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePon Maj 01, 2023 9:23 am


    Dogodilo se na današnji dan, 01.05.

    1218 - Rođen je nemački car Rudolf I Habsburg, osnivač Habsburške dinastije, jedne od najstarijih i najmoćnijih u Evropi. Vladao je od 1273. do smrti 1291. godine.

    1707 - Stupio je na snagu Zakon o Uniji kojom su se kraljevine Škotska i Engleska ujedinile u Veliku Britaniju.

    1778 - U Somboru je otvorena "Preparandija" - prva srpska učiteljska škola.

    1858 - Crnogorci su na Grahovu potukli znatno jače otomanske trupe. Posle te pobede, uz podršku Francuske, međunarodna komisija je 1860. odredila granicu između Otomanskog carstva i Crne Gore kojoj su pripojeni Grahovo, Rudine, Nikšićka Župa i Gornji Vasojevići.

    1866 - U Srbiji su puštene u promet prve poštanke marke. Istog dana 1874. prve poštanske marke puštene su u promet i u Crnoj Gori.

    1873 - Škotski lekar, misionar i istraživač Afrike Dejvid Livingston (David Livingstone) koji je otkrio Viktorijine vodopade, nađen je mrtav u mestu Čitambo u sadašnjoj Zambiji.

    1876 - Britanski parlament usvojio je Zakon o kraljevskim titulama na osnovu kojeg je kraljica Viktorija I (Victoria) proglašena i caricom Indije.

    1886 - U Čikagu je 40.000 radnika stupilo u štrajk, zahtevajući bolje uslove rada, izražene u paroli "Tri osmice" - po osam sati rada, odmora i kulturnog uzdizanja. U sukobu s policijom ubijeno je šest i ranjeno oko 50 radnika. Od 1889. taj dan se slavi kao Međunarodni praznik rada. U Srbiji je prvi put proslavljen 1894.

    1904 - Umro je češki kompozitor Antonjin Dvoržak (Antonin Dvorak). Iz njegovog bogatog opusa izdvaja se devet simfonija među kojima je najpoznatija "Simfonija iz novog sveta".

    1925 - Kipar je zvanično postao britanska kolonija. Velika Britanija je 1878. Kipar preuzela od Otomanskog carstva, a 1914. je anektirala to ostrvo.

    1931 - Zvanično je otvoren "Empajer stejt bilding", njujorški oblakoder visok 102 sprata, tada najviša zgrada u svetu.

    1945 - Nemački nacistički lider Jozef Gebels (Joseph Goebbels), ministar prosvete i propagande po dolasku nacista na vlast 1933, ubio se u bunkeru u Berlinu iz straha od odgovornosti za nacističke zločine u Drugom svetskom ratu. Gebels se ubio zajedno s celom porodicom u poslednjim časovima pred pad Berlina.

    1960 - Na teritoriji Sovjetskog Saveza oboren je američki špijunski avion "U-2". Pilot Frensis Pauers (Francis Powers) koji se spasao katapultiranjem iz aviona, zarobljen je i u februaru 1962. razmenjen za jednog sovjetskog špijuna.

    1978 - Japanski istraživač Naomi Uemura postao je prvi čovek koji je sam stigao na Severni pol, prešavši 950 kilometara sankama s psećom zapregom.

    1982 - U Poljskoj je 50.000 pristalica "Solidarnosti" demonstriralo protiv vojne vlasti. Ratno stanje u toj zemlji uvedeno je 13. decembra 1981, kada je general Vojćeh Jaruzelski ukinuo civilne vlasti i uveo vojnu upravu.

    1993 - U atentatu u Kolombu, tokom prvomajske proslave, ubijen je predsednik Šri Lanke Ranasinge Premadasa (Ranasinghe).

    1994 - U trci za "Gran Pri San Marina" poginuo je brazilski automobilski as Airton Sena (Ayrton Senna) jedan od najboljih vozača "formule 1" u njenoj istoriji.

    1995 - Artiljerijskim napadom na Pakrac počela je ofanziva hrvatskih snaga na zapadnu Slavoniju pod nazivom "Bljesak". Nekoliko dana kasnije Hrvatska je zauzela celo područje, a desetine hiljada Srba izbegle su u BIH i Srbiju.

    1997 - Laburistička partija Tonija Blera (Tony Blair) je pobedila na parlamentarnim izborima u Velikoj Britaniji, nakon 18 godina vladavine konzervativaca.

    1999 - U vazduhoplovnom napadu NATO na SR Jugoslaviju pogođen je autobus na mostu u Lužanima, na Kosovu. Poginulo je 60 ljudi.

    2001 - Predsednik SAD Džordž Buš zatražio je izmenu ugovora koji su SAD 1972. sklopile sa SSSR-om o antibalističkim raketama, što bi otvorilo put ka novom odbrambenom planu SAD.

    2003 - U zemljotresu u Turskoj poginulo je 176 ljudi, među kojima i 25 đaka u internatu koji se srušio.

    2004 - U Briselu su podignute zastave deset novih članica Evropske unije (EU) čime se broj zemalja koje čine tu ekonomsko-političku integraciju popeo na 450 miliona stanovnika. Punopravne članice EU zvanično su postale: Mađarska, Poljska, Češka, Slovačka, Slovenija, Kipar, Malta, Estonija, Letonija i Litvanija. To je bilo najveće proširenje EU od osnivanja 1957. godine.

    2009 - Prvomajski marševi u Nemačkoj, Turskoj i Grčkoj pretvorili su se u sukobe s policijom, dok su hiljade ljudi na ulicama Francuske i Španije protestovale zbog socijalne politike u uslovima globalne ekonomske krize.

    2011 - Poglavar Rimokatoličke crkve Benedikt XVI proglasio je za blaženog na trgu Svetog Petra pred više od milion ljudi svog prethodnika Jovana Pavla Drugog.

    2011 - U NATO bombardovanju kuće libijskog vođe Muamera Gadafija koji nije povređen, poginuli su njegov najmlađi sin Saif al-Arab i njegovo troje dece.

    2017 - Palestinski islamski pokret Hamas promenio je svoj program, prihvativši da država Palestina bude ograničena na granice iz 1967. godine i insistirajući na političkom, nereligioznom karakteru svog sukoba s Izraelom.

    2020 - Međunarodni praznik rada u svetu je obeležen bez okupljanja i drugih manifestacija uobičajenih za 1. maj. Zabrane kretanja usled pandemije korona virusa skupove je svela na izlaske na balkone sa plakatima ili virtuelna okupljanja na društvenim mrežama.

    2021 - Konačna faza okončanja američkog rata u Avganistanu počela je povlačenjem preostalih vojnika. SAD i njihovi saveznici iz NATO ušli su u Avganistan 7. oktobra 2001. godine kako bi zbacili talibansku vladu koja je štitila ekstremiste Al Kaide, džihadističke grupe odgovorne za napade na Njujork i Vašington 11. septembra iste godine.
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka



    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeUto Maj 02, 2023 9:09 am

    Dogodilo se na današnji dan, 02.05.

    1519 - Umro je Leonardo da Vinči (Vinci), italijanski vajar, naučnik i slikar, "uomo universale" italijanske renesanse koga istoričari umetnosti svrstavaju u najveće genije svih vremena. Njegova "Mona Liza" i "Poslednja večera" spadaju među najčuvenije slike na svetu. "Traktat o slikarstvu" (u prevodu objavljen u Beogradu 1953) koji sadrži njegova zapažanja, zaključke i pouke o slikanju, perspektivi, svetlosti i boji, značajan je doprinos nauci o umetnosti.

    1567 - Umro je dubrovački renesansni pesnik i dramski pisac Marin Držić, autor "Dundo Maroja" i "Novele od Stanca".

    1660 - Rođen je Pjetro Alesandro Gaspare Skarlati (Pietro Alessandro, Scarlatti), italijanski kompozitor opera i crkvenih kompozicija.

    1729 - Rođena je ruska carica nemačkog porekla Katarina II Aleksejevna (Katarina Velika). Caricom ju je 1762. proglasila dvorska garda pošto je u zaveri ubijen njen muž Petar III. Pod uticajem francuskih prosvetitelja Voltera (Voltaire) i Didroa (Diderot), sprovela je značajne reforme ruskog društva u duhu prosvećenog apsolutizma.

    1852 - Rođen je novinar, pisac i političar Pera Todorović, jedan od osnivača Narodne radikalne stranke u Srbiji.

    1857 - Umro je francuski pisac Alfred de Mise (Musset) ("Noći", "Pismo Lamartinu", "Ispovest jednog deteta ovog veka").

    1860 - U Budimpešti je rođen Teodor Hercl (Theodor Herzl) vođa i osnivač cionističkog pokreta, autor dela "Jevrejska država" (1896).

    1885 - Belgijski kralj Leopold II proglasio se kraljem nove Slobodne države Kongo.

    1892 - Rođen je nemački pilot Manfred fon Rihthofen (von Richthofen), "Crveni baron", najslavniji nemački avijatičar u Prvom svetskom ratu. Tokom rata oborio je više od 80 aviona. Poginuo je u jednoj od vazdušnih bitaka u aprilu 1918.

    1892 - Umro je nemački hemičar August Vilhelm fon Hofman (Wilhelm von Hofmann), osnivač moderne industrije anilinskih boja od katrana kamenog uglja.

    1903 - Rođen je američki pedijatar Bendžamin Meklejn Spok (Benjamin McLane Spock), autor bestselera "Saveti zdravog razuma o odgajanju beba i dece" (1946).

    1904 - Rođen je američki pevač i filmski glumac Hari Lilis "Bing" Krozbi (Harry Lillis, Crosby), rekorder po broju snimljenih ploča, dobitnik Oskara za film "Idući svojim putem".

    1933 - Nemački kancelar Adolf Hitler je ukinuo sindikate.

    1945 - Sovjetske trupe osvojile su Berlin u Drugom svetskom ratu.

    1951 - Savet Evrope prihvatio je Nemačku kao punopravnu članicu.

    1953 - Krunski princ Husein zvanično je postao kralj Jordana. U Iraku, kralj Fejsal II preuzeo je vlast.

    1957 - Umro je američki političar, senator Džozef Mekarti (Joseph McCarthy), vođa antikomunističke kampanje u SAD 1950-ih godina.

    1960 - Izvršena je smrtna kazna nad Amerikancem Kerilom Česmenom (Caryl Cheshman), osuđenim za otmicu i silovanje. Čekajući izvršenje presude koje je osam puta odlagano zahvaljujući upornoj i veštoj odbrani, u zatvoru je napisao tri knjige koje su postale bestseleri.

    1965 - Uključen je prvi komunikacioni satelit za prenos televizijske slike.

    1967 - Na inicijativu britanskog filozofa, nobelovca Bertranda Rasela (Russel) u Stokholmu je počeo da radi Međunarodni tribunal za ratne zločine, koji je kasnije presudio da su SAD krive za agresiju na Vijetnam.

    1990 - Stranka Nelsona Mandele Afrički nacionalni kongres (ANC) i Vlada Južne Afrike počeli su pregovore u Kejptaunu o okončanju vlasti bele manjine. Istog dana 1994. Mandela i ANC su pobedili na izborima u Južnoj Africi.

    1993 - U Atini predsednik Republike Srpske Radovan Karadžić potpisao je Vens-Ovenov mirovni plan za BIH, pod uslovom da ga prihvati Skupština RS. Skupština je kasnije odbacila plan, ocenivši da su mape razgraničenja s bosanskim Muslimanima i Hrvatima krajnje nepovoljne za Srbe u Bosni, a rat u BIH je nastavljen.

    1995 - Projektili krajiških Srba pogodili su centar Zagreba, a poginulo je šest osoba i 176 je ranjeno.

    1999 - Avijacija NATO-a je u napadima na SR Jugoslaviju upotrebila grafitne bombe koje su izazvale raspad elektroenergetskog sistema u Srbiji. Oko 70 odsto teritorije Srbije ostalo je bez struje.

    2000 - U Sijera Leoneu pobunjenici Ujedinjenog revolucionarnog fronta zarobili su 500 pripadnika mirovnih snaga UN. Zarobljenici su potom puštani u manjim grupama, a preostali su oslobođeni 15. jula, posle vojne intervencije mirovnih snaga.

    2003 - Američki predsednik Džordž Buš saopštio je da je glavni deo borbenih operacija u Iraku završen, čime je zvanično okončan rat u Iraku.

    2004 - Milorad Luković - Legija, bivši komandant Jedinice za specijalne operacije (JSO) i prvooptuženi za ubistvo premijera Srbije Zorana đinđića, predao se policiji u Beogradu nakon 14 meseci skrivanja. Zbog organizovanje ubistva premijera đindića Luković je osuđen na 40 godina zatvora, a na istu kaznu osuđen je i neposredni izvršilac ubistva, bivši Lukovićev zamenik Zvezdan Jovanović.

    2011 - Grupa američkih komandosa ubila je u gradu Abotabatu u Pakistanu Osamu Bin Ladena, vođu terorističke organizacije Al Kaida i organizatora terorističkih napada 11. septembra 2001. u SAD, koji su doveli do rata u Avganistanu i kasnije u Iraku.

    2012 - Mađarski parlament izabrao je Janoša Adera za novog predsednika, nakon što je njegov prethodnik Pal Šmit podneo ostavku zbog skandala oko plagijata doktorske disertacije.

    2013 - UN su objavile da je 260.000 ljudi u Somaliji, od čega polovina deca, umrlo od gladi od 2010. do 2012. godine.

    2014 - Više od 2.100 ljudi poginulo je u odronima koje su izazvale obilne kiše u planinskim selima na severoistoku Avganistana.

    2015 - Poznata ruska balerina Maja Plisecka preminula je u 90 godini. Tokom višedecenijske karijere sarađivala je sa Boljšoj teatrom, Pariskom operom i trupom Balet 20. veka Morisa Bežara.

    2015 - Rođena je britanska princeza Šarlota Elizabeta Dajana (Charlotte Elizabeth Diana), ćerka vojvode i vojvotkinje od Kembridža, princa Vilijama i Kejt.

    2018 - Baskijska separatistička organizacija ETA formalno je objavila da se raspušta. U akcijama ove organizacije, koju Evropska unija smatra terorističkom, između 1968. i 2010. ubijeno je više od 800 ljudi.
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSre Maj 03, 2023 10:25 am


    Dogodilo se na današnji dan, 03.05.

    Na današnji dan 3. maja 1968. godine žestokim sukobima sa policijom u Parizu su počele studentske demonstracije i štrajkovi zbog oklevanja vlasti da sprovede reforme univerziteta. Studentski protesti ubrzo su zahvatili i druge evropske zemlje, a protest je prerastao u revolt protiv građanskog društva.
    1469 Rođen je italijanski državnik i istoričar Nikolo Makijaveli (Nicholo Macciavelli), autor dela "Vladalac" u kojem je izneo shvatanje da vladar ne treba da bira sredstva da bi postigao cilj, iz čega je kasnije izveden pojam "makijavelizam".

    1494 Španski moreplovac Kristofor Kolumbo (Cristoforo Colombo) otkrio je ostrvo, kasnije nazvano Jamajka.

    1500 Putujući na zapad, portugalski moreplovac Pedro Alvareš Kabral (Alvares Cabral) je na putu ka Indiji otkrio Brazil i proglasio ga posedom Portugalije.

    1748 Rođen je francuski političar Emanuel Žozef Siej (Emmanuel Joseph Sieyes), poznat kao Abe Sije, jedan od vođa Francuske revolucije. U brošuri "Šta je treći stalež?" izložio je političke zahteve buržoazije.

    1791 Poljski kralj Stanjislav II August Ponjatovski (Stanislaw August Poniatowski) potpisao je liberalni ustav kojim je uspostavljena parlamentarna monarhija. To je bio drugi pisani ustav u svetu, posle američkog.

    1814 Francuski kralj Luj XVIII (Louis) pod zaštitom saveznika vratio se u Pariz posle poraza cara Napoleona I u bici kod Vaterloa.

    1841 Novi Zeland je proglašen britanskom kolonijom.

    1895 Teritorije u posedu Britanske južnoafričke kompanije, južno od reke Zambezi dobile su naziv Rodezija.

    1898 U Kijevu je rođena izraelska državnica Golda Meir (Golda Mabovitch Meyrsohn), prva žena koja je postala premijer Izraela, od 1969. do 1974.

    1898 Umro je književni i pozorišni kritičar i istoričar književnosti Svetislav Vulović, profesor Velike škole u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije, jedan od najuticajnijih domaćih književnih kritičara u 19. veku.

    1902 Rođen je francuski fizičar Alfred Kastler, član Francuske akademije, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1966. Njegov naučni rad doprineo je razvoju lasera.

    1922 U Parizu je osnovana Međunarodna železnička unija, među čijim osnivačima su bile i Jugoslovenske železnice.

    1936 U Jagodini su u organizaciji Narodnog fronta slobode održane najmasovnije antifašističke demonstracije u Pomoravlju između dva svetska rata.

    1939 Smenjen je sovjetski ministar inostranih poslova Maksim Litvinov, a novi ministar je postao Vjačeslav Molotov koji je krajem avgusta te godine sa nacističkom Nemačkom potpisao pakt o nenapadanju.

    1945 Britanci su u Drugom svetskom ratu zauzeli Rangun, glavni grad tadašnje Burme (danas Mjanmar), oslobodivši ga japanske okupacije.

    1946 U Tokiju je počelo zasedanje Međunarodnog vojnog suda za Daleki istok, koji je sudio japanskim ratnim zločincima iz Drugog svetskog rata. U procesu koji je trajao do novembra 1948, od 28 okrivljenih, sedam je osuđeno na smrt, 16 na doživotni zatvor, a ostali na kraće kazne.

    1968 Žestokim sukobima sa policijom u Parizu su počele studentske demonstracije i štrajkovi zbog oklevanja vlasti da sprovede reforme univerziteta. Studentski protesti ubrzo su zahvatili i druge evropske zemlje, a protest je prerastao u revolt protiv građanskog društva.

    1971 Valter Ulbriht (Walter Ulbricht) se povukao s mesta generalnog sekretara komunističke partije istočne Nemačke. Zamenio ga je Erih Honeker (Erich Honecker).

    1991 U rodno selo Lelić kod Valjeva iz SAD su prenete mošti kontroverznog episkopa Srpske pravoslavne crkve Nikolaja Velimirovića.

    1992 Muslimanske snage napale su u Sarajevu kolonu vozila JNA koja se povlačila prema kasarni u Lukavici. Ubijeno je i ranjeno više oficira, vojnika i civila.

    1993 Odlukom Generalne skupštine UN 3. maj ustanovljen je kao Svetski dan slobode medija, kako bi se podsetile vlade država da su dužne da poštuju i podržavaju pravo na slobodu izražavanja zagarantovano članom 19 Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima.

    1996 Delegati 55 zemalja saglasili su se na konferenciji UN u Ženevi o novim pravilima korišćenja nagaznih mina, ali nisu prihvatili njihovu potpunu zabranu.

    1999 Tokom napada NATO na SR Jugoslaviju pogođen je autobus kod grada Peći, na Kosovu. Poginulo je 20 ljudi, a 43 je ranjeno. U Novom Sadu je pogođena zgrada TV Novi Sad. U sedištu NATO u Briselu je saopšteno da je za 42 dana napada na SRJ izvedeno 14.000 letova.

    2003 Američki Kongres je izglasao budžet od skoro 80 milijardi dolara, namenjen ratu u Iraku, a deo i saveznicima i borbi protiv terorizma.

    2006 Saučesnik u napadu na Svetski trgovinski centar u Njujorku 11. septembra 2001. Zakarija Musaui (Zacarias Moussaoui) osuđen je na doživotni zatvor. To je prva i jedina presuda koju je izrekao američki sud za napade na SAD 11. septembra u kojima je poginulo skoro 3.000 ljudi.

    2008 Umro je bivši premijer Španije Leopoldo Kalvo (Calvo) Sotelo, drugi predsednik vlade posle završetka fašističke diktature generala Fransiska Franka i uspostavljanja liberalne demokratije. Jedna od njegovih najvećih odluka je stupanje Španije u NATO.

    2008 U razornom ciklonu Nagris koji je pogodio Mijanmar poginulo je 77.738 ljudi, a 55.917 je nestalo.

    2012 Slika "Krik" Edvarda Munka prodata je za 120 miliona dolara na aukciji Sotbija u Njujorku i tako postala najskuplje umetničko delo ikada prodato na aukciji.

    2014 Preminuo je američki nobelovac Gari Beker, ekonomista i sociolog, jedan od tvoraca teorije uticaja ekonomskih zakona na ljudsko ponašanje i društvene probleme, što su ranije isključivo bile teme sociologije.

    2016 Evropska fudbalska unija (UEFA) primila je Kosovo kao 55. članicu te organizacije.
    (izvor, beta.rs)


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeČet Maj 04, 2023 9:07 am


    Dogodilo se na današnji dan, 04.05.

    Pre 43 godine, 4. maja 1980, umro je doživotni predsednik Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ) Josip Broz Tito, vođa jugoslovenskih partizana u Drugom svetskom ratu i lider Komunističke partije Jugoslavije.

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 500_1610

    Izveo je zemlju iz sovjetskog bloka, pokrenuo njen svestrani razvoj i bio jedan od vođa Pokreta nesvrstanih zemalja. Na čelu Jugoslavije bio je od 1945. do smrti, a umro je u 88. godini, u Kliničkom centru u Ljubljani, glavnom gradu Slovenije, u 15.05 sati.
    Nekoliko godina su se 4. maja u 15.05 oglašavale sirene i stao bi prevoz, a građani Jugolsavije gde god su se zatekli stajali bi mirno i Titu bi odavali počast ćutanjem.

    Četrdeset i treća godišnica Titove smrti biće danas obeležena u Kući cveća u Beogradu gde je sahranjen, u Kumrovcu, u Hrvatskoj, u kojem je rođen i na još nekoliko mesta, ne samo u bivšim jugoslovenskim republikama.

    Titov grob, Kuću cveća, koja je u sastavu Muzeja Jugoslavije na Dedinju, od sahrane do sada je posetilo oko 20 miliona ljudi.

    Njegovoj sahrani prisustvovalo je više od 200 delegacija iz celog sveta, predsednika, premijera, kraljeva i vladara i lidera stranaka iz 107 zemalja.

    Josip Broz Tito rođen je u Kumrovcu, maja 1892. godine. Njegov rođendan slavljen je 25. maja, kao "Dan mladosti".

    1705 Umro je rimsko-nemački car Leopold I. Uspešno se borio protiv Turaka, a slavu mu je donela odbrana Beča 1683. Za vreme njegove vladavine (od 1658) Srbi su se, pod vodjstvom patrijarha Arsenija Čarnojevića, doselili u južnu Ugarsku i u Srem.

    1813 Rodjen je danski filozof Seren Kjerkegor (Soeren Kierkegaard), začetnik filozofije egzistencijalizma ("Ili-ili: fragmenti života", "Pojam strepnje", "Bolest na smrt", "Stadijumi na životnom putu", "Filozofske mrvice").

    1815 Rodjen je francuski pisac komedija i vodvilja Ežen Martin Labiš (Eugene, Labiće). Neke od njegovih komedija ubrajaju se u najpopularnije komedije 19. veka ("Slamni šešir", "Put gospodina Perišona").

    1818 Rodjen je nemački filozof Karl Hajnrih Marks (Heinrich Marx) teoretičar modernog socijalizma i komunizma. Sa Fridrihom Engelsom (Friedrich) napisao je 1848. Komunistički manifest ("Prilog kritici Hegelove filozofije prava", "Teze o Fojerbahu", "Osamnaesti brimer Luja Bonaparte", "Kapital kritika političke ekonomije").

    1821 Umro je francuski car Napoleon I Bonaparta (Bonaparte) jedan od najvećih vojskovodja u istoriji, čiji su osvajački pohodi izmenili Evropu. Umro je na ostrvu Sveta Jelena kao britanski zatvorenik.

    1846 Rodjen je poljski pisac Henrik Sjenkjevič (Henryk Sienkiewicz) autor romana "Quo vadis", i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1905.

    1855 Crnogorski knez Danilo I Petrović doneo je Opšti zemaljski zakonik u koji su unete imovinske i poreske reforme.

    1860 Italijanski revolucionar Djuzepe Garibaldi (Giuseppe) sa svojih "hiljadu crvenih košulja" isplovio je iz Djenove prema Siciliji, koju je osvojio krajem jula.

    1883 Rodjen je srpski kompozitor i muzički pisac Petar Konjović, rektor Muzičke akademije u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti i upravnik Muzikološkog instituta ("Knez od Zete", "Vilin veo", "Koštana", "Seljaci").

    1904 Na brdu Volujica kod Bara postavljena je prva radio-telegrafska stanica Markonijevog sistema na Balkanu.

    1930 Britanske vlasti u Indiji uhapsile su Mahatmu Gandija (Mahatma Gandhi) zbog njegove kampanje gradjanske neposlušnosti.

    1936 Italijanske trupe pod komandom feldmaršala Pjetra Badolja (Pietro Badoglio) okupirale su Adis Abebu, prestonicu Etiopije. Istog dana 1941. u oslobodjeni grad ušao je etiopski car Haile Selasije I (Selašie).

    1945 Sovjetske trupe su u Drugom svetskom ratu ušle u mesto Pinemunde, odakle su Nemci ispaljivali rakete "Fau 1" i "Fau 2". Američke trupe su oslobodile nemački nacistički koncentracioni logor Mathauzen.

    1954 General Alfredo SStresner (Stroešner) je vojnim udarom oborio predsednika Paragvaja Federika Čaveza (Federico Chavez), započevši tako 34-godišnju diktaturu.

    1955 Odlukom saveznika, Savezna Republika Nemačka ponovo je stekla suverenitet.

    1961 Iz Kejp Kanaverala je lansiran kosmički brod "Merkjuri" prva kosmička letelica SAD s ljudskom posadom, kojim je upravljao Alen Bartlet Šepard (Alan Bartlett Shepard).

    1977 Umro je nemački državnik i ekonomista Ludvig Erhard (Ludwig) zapadnonemački kancelar (1963-66) u vreme privrednog oporavka zemlje nakon Drugog svetskog rata.

    1978. Teroristička organizacija "Crvene brigade" saopštila je da je ubila bivšeg premijera Italije Alda Mora, otetog u martu 1978. Njegovo telo pronadjeno je dva dana kasnije u vozilu u centru Rima.

    1981 Bobi Sends (Bobby Sands) postao je prvi od deset pripadnika Ire koji je umro u zatvoru Mejz, u Severnoj Irskoj, od posledica štrajka gladju.

    1993 Umro je američki pisac i intelektualac Irving Hou (Howe) čije je najpoznatije delo "Svet naših očeva", studija o istočno-evropskim Jevrejima imigrantima u Sjedinjenim Američkim Državama.

    1999 Indonezija i Portugal potpisale su dokument kojim je priznata nezavisnost Istočnog Timora.

    2001 Pripadnici pobunjeničke grupe UNITA su u Angoli kidnapovali 51 dečaka i 9 devojčica iz internata za ratnu siročad koji se nalazi izvan Kaksita, severo-istočno od Luande. Prilikom pobune, poginulo je oko 200 civila.

    2003 Ruanda je oslobodila više od 22.000 zatvorenika, koji uglavnom bili umešani u masakr koji je 1994. počinila Hutska milicija, kada je ubijeno oko 800.000 etničkih Tutsija i umerenih Huta. U zatvoru je ostalo oko 80.000 ljudi, gde većina čeka sudjenje.

    2003 Umro je Valter Sisulu, jedan od veterana u borbi protiv belaca koji su manjina u Južnoj Africi i dugogodišnji prijatelj i mentor Nelsona Mendele, najpoznatijeg borca protiv aparthejda.

    2004 U aukcijskoj kući "Sotbi" u Njujorku Pikasova slika "Dečak sa lulom" postigla je cenu od 104.168.000 dolara, što je predstavljalo svestki rekord u aukcijskoj prodaji slika do tada.

    2005 Na parlamentrnim izborima u Velikoj Britaniji Laburistička partija Tonija Blera (Tony Blair) osvojila je apsolutnu većinu u britanskom parlamentu, a premijer Toni Bler treći uzastopni mandat.

    2009 Odlukom Žalbenog veća Haškog tribunala Veselinu Šljivančaninu izrečena je kazna od 17 godina zatvora za zločine u Vukovaru, umesto prvobitne kazne od 5 godina. Istovremeno, Žalbeno veće je potvrdilo prvostepenu presudu pukovniku bivše JNA Miletu Mrkšiću, kojom je osuđen na 20 godina zatvora.

    2012 U Japanu je počeo proces zatvaranja poslednjeg aktivnog nuklearnog reaktora, od 50 koliko ih je radilo u zemlji do katastrofe u Fokušimi 2011. godine.

    2014 Umro je Timoti Džon Bajford (Timothy John Byford) britanski režiser, scenarista i glumac koji je veći deo svog radnog veka proveo u Srbiji. Iza njega su ostale kultne TV serije za decu: "Neven", "Poletarac", "Babino unuče", "Metla bez drške", "Nedeljni zabavnik".

    2018 Američka svemirska agencija NASA lansirala ka Marsu letelicu "Insajt" (InSight) sa ciljem da istraži unutrašnjost "crvene planete" tako što će robot izvoditi geološka iskopavanja do dubine od pet metara i pokušati da izmeri zemljotrese na ovoj planeti


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePet Maj 05, 2023 9:37 am


    Dogodilo se na današnji dan, 05.06.

    Na današnji dan 2018. godine američka svemirska agencija NASA lansirala ka Marsu letelicu "Insajt" (InSight) sa ciljem da istraži unutrašnjost "crvene planete" tako što će robot izvoditi geološka iskopavanja do dubine od pet metara i pokušati da izmeri zemljotrese na ovoj planeti.

    1705 Umro je rimsko-nemački car Leopold I. Uspešno se borio protiv Turaka, a slavu mu je donela odbrana Beča 1683. Za vreme njegove vladavine (od 1658) Srbi su se, pod vodjstvom patrijarha Arsenija Čarnojevića, doselili u južnu Ugarsku i u Srem.
    1813 Rodjen je danski filozof Seren Kjerkegor (Soeren Kierkegaard), začetnik filozofije egzistencijalizma ("Ili-ili: fragmenti života", "Pojam strepnje", "Bolest na smrt", "Stadijumi na životnom putu", "Filozofske mrvice").

    1815 Rodjen je francuski pisac komedija i vodvilja Ežen Martin Labiš (Eugene, Labiće). Neke od njegovih komedija ubrajaju se u najpopularnije komedije 19. veka ("Slamni šešir", "Put gospodina Perišona").

    1818 Rodjen je nemački filozof Karl Hajnrih Marks (Heinrich Marx) teoretičar modernog socijalizma i komunizma. Sa Fridrihom Engelsom (Friedrich) napisao je 1848. Komunistički manifest ("Prilog kritici Hegelove filozofije prava", "Teze o Fojerbahu", "Osamnaesti brimer Luja Bonaparte", "Kapital kritika političke ekonomije").

    1821 Umro je francuski car Napoleon I Bonaparta (Bonaparte) jedan od najvećih vojskovodja u istoriji, čiji su osvajački pohodi izmenili Evropu. Umro je na ostrvu Sveta Jelena kao britanski zatvorenik.

    1846 Rodjen je poljski pisac Henrik Sjenkjevič (Henryk Sienkiewicz) autor romana "Quo vadis", i dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1905.

    1855 Crnogorski knez Danilo I Petrović doneo je Opšti zemaljski zakonik u koji su unete imovinske i poreske reforme.

    1860 Italijanski revolucionar Djuzepe Garibaldi (Giuseppe) sa svojih "hiljadu crvenih košulja" isplovio je iz Djenove prema Siciliji, koju je osvojio krajem jula.

    1883 Rodjen je srpski kompozitor i muzički pisac Petar Konjović, rektor Muzičke akademije u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti i upravnik Muzikološkog instituta ("Knez od Zete", "Vilin veo", "Koštana", "Seljaci").

    1904 Na brdu Volujica kod Bara postavljena je prva radio-telegrafska stanica Markonijevog sistema na Balkanu.

    1930 Britanske vlasti u Indiji uhapsile su Mahatmu Gandija (Mahatma Gandhi) zbog njegove kampanje gradjanske neposlušnosti.

    1936 Italijanske trupe pod komandom feldmaršala Pjetra Badolja (Pietro Badoglio) okupirale su Adis Abebu, prestonicu Etiopije. Istog dana 1941. u oslobodjeni grad ušao je etiopski car Haile Selasije I (Selašie).

    1945 Sovjetske trupe su u Drugom svetskom ratu ušle u mesto Pinemunde, odakle su Nemci ispaljivali rakete "Fau 1" i "Fau 2". Američke trupe su oslobodile nemački nacistički koncentracioni logor Mathauzen.

    1954 General Alfredo SStresner (Stroešner) je vojnim udarom oborio predsednika Paragvaja Federika Čaveza (Federico Chavez), započevši tako 34-godišnju diktaturu.

    1955 Odlukom saveznika, Savezna Republika Nemačka ponovo je stekla suverenitet.

    1961 Iz Kejp Kanaverala je lansiran kosmički brod "Merkjuri" prva kosmička letelica SAD s ljudskom posadom, kojim je upravljao Alen Bartlet Šepard (Alan Bartlett Shepard).

    1977 Umro je nemački državnik i ekonomista Ludvig Erhard (Ludwig) zapadnonemački kancelar (1963-66) u vreme privrednog oporavka zemlje nakon Drugog svetskog rata.

    1978. Teroristička organizacija "Crvene brigade" saopštila je da je ubila bivšeg premijera Italije Alda Mora, otetog u martu 1978. Njegovo telo pronadjeno je dva dana kasnije u vozilu u centru Rima.

    1981 Bobi Sends (Bobby Sands) postao je prvi od deset pripadnika Ire koji je umro u zatvoru Mejz, u Severnoj Irskoj, od posledica štrajka gladju.

    1993 Umro je američki pisac i intelektualac Irving Hou (Howe) čije je najpoznatije delo "Svet naših očeva", studija o istočno-evropskim Jevrejima imigrantima u Sjedinjenim Američkim Državama.

    1999 Indonezija i Portugal potpisale su dokument kojim je priznata nezavisnost Istočnog Timora.

    2001 Pripadnici pobunjeničke grupe UNITA su u Angoli kidnapovali 51 dečaka i 9 devojčica iz internata za ratnu siročad koji se nalazi izvan Kaksita, severo-istočno od Luande. Prilikom pobune, poginulo je oko 200 civila.

    2003 Ruanda je oslobodila više od 22.000 zatvorenika, koji uglavnom bili umešani u masakr koji je 1994. počinila Hutska milicija, kada je ubijeno oko 800.000 etničkih Tutsija i umerenih Huta. U zatvoru je ostalo oko 80.000 ljudi, gde većina čeka sudjenje.

    2003 Umro je Valter Sisulu, jedan od veterana u borbi protiv belaca koji su manjina u Južnoj Africi i dugogodišnji prijatelj i mentor Nelsona Mendele, najpoznatijeg borca protiv aparthejda.

    2004 U aukcijskoj kući "Sotbi" u Njujorku Pikasova slika "Dečak sa lulom" postigla je cenu od 104.168.000 dolara, što je predstavljalo svestki rekord u aukcijskoj prodaji slika do tada.

    2005 Na parlamentrnim izborima u Velikoj Britaniji Laburistička partija Tonija Blera (Tony Blair) osvojila je apsolutnu većinu u britanskom parlamentu, a premijer Toni Bler treći uzastopni mandat.

    2009 Odlukom Žalbenog veća Haškog tribunala Veselinu Šljivančaninu izrečena je kazna od 17 godina zatvora za zločine u Vukovaru, umesto prvobitne kazne od 5 godina. Istovremeno, Žalbeno veće je potvrdilo prvostepenu presudu pukovniku bivše JNA Miletu Mrkšiću, kojom je osuđen na 20 godina zatvora.

    2012 U Japanu je počeo proces zatvaranja poslednjeg aktivnog nuklearnog reaktora, od 50 koliko ih je radilo u zemlji do katastrofe u Fokušimi 2011. godine.

    2014 Umro je Timoti Džon Bajford (Timothy John Byford) britanski režiser, scenarista i glumac koji je veći deo svog radnog veka proveo u Srbiji. Iza njega su ostale kultne TV serije za decu: "Neven", "Poletarac", "Babino unuče", "Metla bez drške", "Nedeljni zabavnik".


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSub Maj 06, 2023 10:23 am

    Dogodilo se na današnji dan, 06.05.

    Dan Gardijske brigade Vojske Srbije, Dan Vojnoobaveštajne agencije Vojske Srbije, Dan ekologa Srbije, Dan grada Kragujevca, Dan Goranaca i Opštine Gora, Sveti velikomučenik Georgije – Đurđevdan

    1793. – Počelo prokopavanje Velikog bačkog kanala, najveći graditeljski poduhvat u Evropi toga vremena

    1804. – Održana prva ustanička narodna skupština u Ostružnici

    1818. – Održana Đurđevdanska skupština na kojoj je knez Miloš Obrenović Kragujevac proglasio prestonicom obnovljene Srbije

    1830. – Knez Miloš Obrenović formirao Gvardiju, najreprezentativniji deo srpske vojske – u spomen na ovaj događaj, 6. maj se obeležava kao Dan Gardijske brigade Vojske Srbije

    1868. – Rođen Mihailo Petrović – Mika Alas, matematičar, akademik (Beograd, 06. 05. 1868 – Beograd, 08. 06. 1943)
    Čuveni matematičar, dugogodišnji profesor Univerziteta u Beogradu, Mihailo Petrović je osnivač Beogradske matematičke škole. Autor je više od 240 stručnih i naučnih radova, među kojima su posebno značajni oni u oblasti matematičke analize, teorije diferencijalnih jednačina i teorije funkcija. Mihailo Petrović je zasnovao teoriju matematičkih spektara i matematičku fenomenologiju, kao nove oblasti matematičkog istraživanja. Nakon njegovih putovanja u Severnu i Južnu polarnu oblast nastala su dela: “Kroz polarnu oblast”, “U carstvu gusara”, “Sa okeanskim ribarima” i “Jegulje”. Mika Alas je bio član mnogih inostranih akademija nauka.

    1893. – Održana prva izložba knjiga u Beogradu

    1903. – Osnovan najstariji srpski fudbalski klub – Beogradski amaterski fudbalski klub – BASK

    1920. – Uredbom o Glavnom đeneralštabu Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca obrazovano Obaveštajno odeljenje Glavnog đeneralštaba, u spomen na ovaj događaj, 6. maj se obeležava kao Dan Vojnoobaveštajne agencije Vojske Srbije

    1923. – Umro Svetislav Dinulović, pozorišni glumac i reditelj (Beograd, 07. 08. 1855 – Zemun, 06. 05. 1923)

    1926. – Rođen Slobodan – Cica Perović, pozorišni, filmski i TV glumac (Kragujevac, 06. 05. 1926 – Beograd, 02. 05. 1978)

    1926. – Rođena Branka Mitić, pozorišna, filmska i TV glumica (Prćilovica, 06. 05. 1926 – Beograd, 11. 04. 2012)

    1924. – Rođen Mladomir Puriša Đorđević, filmski reditelj i scenarista (Čačak, 06. 05. 1924)

    1935. – Rođen Vuk Krnjević, pesnik, književni kritičar i filmski scenarista, urednik “Prosvete”, časopisa “Književnost” i Radio-televizije Srbije (Sarajevo, 06. 05. 1935 – Beograd, 24. 01. 2018)

    1945. – Rođen Pavle Nikitović Nik, akademski slikar (Šavnik, 06. 05. 1945 – 09. 03. 2008)

    1946. – Rođen Dejan Gajić, novinar, dopisnik, ratni izveštač i urednik spoljnopolitičke rubrike “Večernjih novosti” (Beograd, 06. 05. 1946 – 02. 03. 2016)

    1955. – Umrla Jelisaveta Načić, prva žena arhitekta školovana u Srbiji, prvi glavni arhitekta Beograda (Beograd, 31. 12. 1878 – Dubrovnik, 06. 05. 1955)

    1958. – Rođena dr Diana Dragutinović, ekonomista, viceguverner Narodne banke i ministar finansija Srbije (Beograd, 06. 05. 1958)

    1973. – Rođen Dejan Tomašević, košarkaš, reprezentativac, potpredsednik Košarkaškog saveza Srbije (Beograd, 06. 05. 1973)

    1982. – Osnovan Pozorišni muzej Vojvodine u Novom Sadu

    1993. – Umro Vane Živadinović – Bor, slikar (Bor, 1908 – Oksford, 06. 05. 1993)

    2003. – Umro Miodrag Perišić, političar, publicista i diplomata (Subotica, 31. 07. 1948 – Otava, 06. 05. 2003)

    2005. – Umro Miodrag Popović, vajar, profesor Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu (Priština, 1925 – Beograd, 06. 05. 2005)

    2007. – Umro Stevan Raičković, književnik, akademik (Neresnica, 05. 07. 1928 – Beograd, 06. 05. 2007)

    2007. – Umro Đorđe Novković, kompozitor (Vladimirci, 02. 09. 1943 – Zagreb, 06. 05. 2007)

    2014. – Umro dr Rade V. Poznanović, etnolog, književnik i novinar, profesor Pedagoške akademije i direktor Istorijskog arhiva u Užicu (Gostionica, 1924 – 06. 05. 2014)


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeNed Maj 07, 2023 9:30 am


    Dogodilo se na današnji dan, 07.05.

    Danas je nedelja, 7. maj, 127. dan 2023. Do kraja godine ima 238 dana.

    1682 - Umro je ruski car Fjodor III Aleksejevič Romanov, kojeg je na prestolu nasledio polubrat Petar I, nazvan Petar Veliki. Car je postao 1676, ali, maloletan i bolešljiv, nije bio u stanju da samostalno vlada, pa su zemljom praktično upravljali njegovi ujaci, boljari Miloslavski. Tokom njegove vladavine Rusija je učvrstila vlast na ogromnim novoosvojenim teritorijama u Povoložju, Sibiru i Ukrajini.

    1711 - Rođen je škotski filozof, ekonomista i istoričar Dejvid Hjum, koji je kritikom verodostojnosti metafizike, odnosno preispitivanjem principa kauzaliteta, uzdigao empirističko filozofsko mišljenje u Engleskoj. Dao je značajan podsticaj kritičkoj filozofiji Imanuela Kanta i uticao na pozitivizam i logičko-empirističku filozofiju. Prethodnik je klasičnih engleskih ekonomista i tvorac kvantitativne teorije novca. Dela: "Rasprava o ljudskoj prirodi", "Moralni, politički i literarni ogledi", "Filozofski ogled o ljudskom razumu", "Političke rasprave", "Istraživanje principa morala", "Istorija Engleske", "Moj život".

    1833 - Rođen je nemački kompozitor Johanes Brams, istaknuti kasni romantičar. Kao pobornik oživljavanja oblika klasične i pretklasične muzike komponovao je u tradiciji Johana Sebastijana Baha, Ludviga van Betovena i ranih romantičara. Sintetizovao je principe klasike i romantike, pa su ga njegovi sledbenici nazvali osnivačem nemačke novoklasične škole. Dela: četiri simfonije, kamerna muzika, violinske i klavirske sonate, balade, dva klavirska i jedan violinski koncert, vokalne kompozicije ("Nemački rekvijem"), solo pesme, horovi.

    1840 - Rođen je ruski kompozitor Petar Iljič Čajkovski, najistaknutiji ruski simfoničar 19. veka. Inspirisao se narodnom muzikom, bajkama i ruskom istorijom. Komponovao je šest simfonija, opere, uvertire, koncerte za klavir, koncerte za violinu, kamernu muziku, balete, solo pesme, klavirske kompozicije. Inspirisan Srpsko-turskim ratom 1876. Čajkovski je komponovao "Srpsko-ruski marš", danas poznat kao "Slovenski marš". Motive je pronašao u zbirci Kornelija Stankovića "Srbske narodne melodije", štampanoj 1862. u Beču (prvo izdanje 1859). Za tu zbirku srpski kompozitor nagrađen je od strane ruskog carskog dvora Ordenom svetog Stanislava. Srpsko-ruski marš Čajkovskog prvi put je izveden 17. novembra 1876. u Moskvi. Ostala dela: opere "Evgenij Onjegin", "Pikova dama", simfonija "Patetična", baleti "Labudovo jezero", "Ščelkunčik", "Uspavana lepotica", uvertira "Romeo i Julija".

    1861 - Rođen je indijski pisac i filozof Rabindranat Tagore, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1913. Po opštoj oceni literata neprevaziđene vrednosti. Napisao je više od hiljadu poema, 24 drame, osam romana, najmanje osam tomova pripovedaka, više od 2.000 pesama i mnoštvo eseja. Pisao je na bengalskom jeziku, a poeziju je sam prevodio na engleski. Napustio je tradicionalni književni bengalski i pisao na govornom jeziku. Njegovo delo odlikuje se snagom i jasnoćom misli, dostojanstvenom emotivnošću, ali ga krasi i duboka društvena odgovornost. Dela: zbirke pesama "Gradinar", "Gitandžali", zbirke pripovedaka "Grupa priča", "Zlatan čamac", "Kasna žetva", "Snovi", "Nuđenja", roman "Gora", lirske drame "Čitra", Malini", publicistički rad "Nacionalizam".

    1892 - Rođen je srpski pisac Milutin Bojić. Autor čuvene "Plave grobnice" poeme o masovnom sahranjivanju srpskih vojnika u Jonsko more nedaleko od Krfa. Studirao je filozofiju i pedagogiju u Beogradu. Učestvovao je u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu. Posle povlačenja preko Albanije radio je kao državni službenik na Krfu i u Solunu. Umro je od tuberkuloze u 25. godini i sahranjen je na solunskom groblju Zejtinlik. Dela: četiri knjige pesama i više drama, uključujući "Kraljevu jesen" i "Uroševu ženidbu".

    1893 - Povodom 400. godišnjice osnivanja Obodske štamparije, književno-umetnička zajednica pod predsedništvom Milana Milićevića priredila je prvu izložbu srpskih knjiga u Beogradu.

    1901 - Rođen je američki filmski glumac Frenk Džejms Kuper, poznat kao Gari Kuper, jedan od najomiljenijih glumaca u istoriji Holivuda, prepoznatljiv po naglašenoj individualnosti. Snimio je 84 filma. Filmovi: "Zakon Divljeg zapada", "Narednik Jork" (Oskar), "Kome zvono zvoni", "Tačno u podne" (Oskar), "Vera Kruz", "Prijateljsko ubeđivanje", "Ljubav popodne", "Drvo za vešanje".

    1915 - Nemačka podmornica torpedovala je u Prvom svetskom ratu britanski putnički brod "Luzitanija" kod obala Irske, u kojem je poginulo 1.198 ljudi, uključujući mnoge građane SAD. Ovaj slučaj ostavio je veliki utisak u Americi i na kraju je prihvaćen kao povod da SAD stupe u rat protiv Nemačke.

    1928 - Granica prava glasa žena u Velikoj Britaniji spuštena je sa 30 na 21 godinu.

    1936 - Rođen je Ivan Jagodić, srpski pozorišni, filmski i televizijski glumac. Posebno je bio angažovan u Dramskom programu. Upamćen je, između ostalog, po karakterističnoj boji glasa i vrhunskoj dikciji.

    1954 - Snage otpora u Vijetnamu potukle su Francuze kod Dijen Bijen Fua, što je uticalo na francusku javnost da pojača zahteve za prestanak rata i francuska vlada je 21. jula 1954. prihvatila sporazum kojim je okončala vojnu intervenciju u svojoj koloniji Indokini. Bio je to početak raspada francuskog kolonijalnog carstva.

    1995 - Kandidat konzervativaca, gradonačelnik Pariza Žak Širak, pobedio je na predsedničkim izborima u Francuskoj kandidata socijalista Lionela Žospena.

    1997 - U izveštaju Vlade SAD osuđena je saradnja Švajcarske s nemačkim nacistima tokom Drugog svetskog rata, zbog činjenice da su švajcarske banke prihvatale zlato, umetnine i najrazličitije dragocenosti opljačkane širom okupirane Evrope. U studiji je navedeno da je time produžen rat, jer je podržana "sposobnost Nemačke da vodi rat".

    1999 - Od kasetnih bombi - zabranjenih prema ženevskim konvencijama za napade i na vojne ciljeve - izbačenih nešto pre podneva iz aviona NATO isključivo na civilne ciljeve, stambene zgrade i ulice u blizini glavne gradske pijace i Kliničkog centra u strogom centru Niša, poginulo je 16 civila a više od 70 je ranjeno.

    1999 - Kod Lipljana je pronađeno telo Fehmija Aganija, najbližeg saradnika Ibrahima Rugove. Zvanično je saopšteno "da ga je ubila tzv. OVK" pošto se protivio njihovim terorističkim metodama, što je tzv. OVK odbacila, kao i njegovi najbliži.

    2000 - Predsednik Rusije Vladimir Putin, uverljivi pobednik na izborima mesec i po dana ranije, polaganjem zakletve na svečanosti u Kremlju zvanično je preuzeo funkciju šefa države. Njegov prethodnik Boris Jeljcin je, predajući dužnost, događaj ocenio kao istorijski, jer je prvi put u istoriji Rusije vlast mirno predata.

    2002 - U more na severoistoku Kine srušio se kineski putnički avion, što nije preživeo niko od 112 putnika i članova posade.

    2002 - U napadu islamskog teroriste samoubice na jedan klub južno od Tel Aviva poginulo je najmanje 15 ljudi. Odgovornost je preuzela teroristička organizacija Hamas.

    2007 - Umro je srpski pesnik, akademik, Stevan Raičković. Studirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu, a već sa 17 godina počeo je da objavljuje poeziju u "Književnosti", "Mladosti", "Književnim novinama" i "Politici". Bio je saradnik Literarne redakcije Radio Beograda i urednik u Izdavačkom preduzeću "Prosveta". Objavio je dvadesetak zbirki pesama i nekoliko knjiga eseja. Prvu zbirku "Detinjstvo" objavio je 1950. Prevodio je rusku poeziju i to Anu Ahmatovu, Marinu Cvetajevu, Josifa Brodskog, kao i Borisa Pasternaka, ali i Šekspirove sonete i Frančeska Petrarku ("Deset ljubavnih soneta"). Raičkovićeva poezija objavljivana je na ruskom, poljskom, češkom, slovačkom, mađarskom, bugarskom, rusinskom, albanskom, slovenačkom i makedonskom jeziku. Dobitnik je najznačajnijih pesničkih nagrada - Zmajeve, Zmajevih dečjih igara, "Neven", Njegoševe, Dučićeve,"Branko Miljković", "Ljubiša Jocić", "Goranov venac", nagrade za prevodilaštvo "Miloš N. Đurić", kao i Sedmojulske nagrade i nagrade grada Beograda (Oktobarska).

    2008 - Najmanje 61 osoba je poginula, a oko 200 je ranjeno širom Libana, u sukobima koji su izbili između pristalica opozicije predvođenih Hezbolahom i snaga vladajuće kolicije sunita, hrišćana i Druza.

    2009 - Umro je akademik Milutin Stefanović, istaknuti istraživač u oblasti hemijskih nauka, član SANU. Doktorirao je na Prirodno matematičkom fakultetu u Beogradu 1954. gde je potom predavao kao redovni profesor. Bavio se organskom hemijom. Bio je urednik "Journal of the Serbian Ćemical Society". Dobitnik je nagrade grada Beograda (Oktobarske).

    2010 - Umro je Svetozar Stojanović, jedan od vodećih srpskih filozofa i teoretičara politike u drugoj polovini 20. veka. Rođen je 1931. godine u trgovačkoj porodici u Kragujevcu. Doktorirao je u Beogradu 1962. Pripadao je grupi nastavnika koji su ukljonjeni sa beogradskog Filozofskog fakulteta 1974. zbog disidentske delatnosti. Uživao je ozbiljan međunarodni ugled i kao plodan stručni autor i zbog opšte javne delatnosti. Dela: "Savremena meta-etika", "Između ideala i stvarnosti", "Istorija i partijska svest", "Na srpskom delu Titanika".

    2019 - U Beogradu je potpisan Memorandum o razumevanju između Ministarstva privrede Srbije i Privrednog društva MTU Aero Engines AG, iz Nemačke. Najavljeno je da bi ta kompanija, jedna od ključnih u oblasti avio industrije na svetu, trebalo da u Srbiji otvori postrojenje za remont i održavanje turbomlaznih motora.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePon Maj 08, 2023 9:39 am


    Dogodilo se na današnji dan, 08.05.

    Danas je ponedeljak, 8. maj, 128. dan 2023. Do kraja godine ima 237 dana.

    1429 - Predvođeni Jovankom Orleankom, Francuzi su u Stogodišnjem ratu probili sedmomesečnu opsadu Orleana nateravši u bekstvo engleske osvajače.

    1783 - U Beču je objavljena prva poznata srpska knjiga o vinima "Iskusni podrumar", iz pera Zaharija Stefanovića Orfelina (1726-1785). U njoj je opisana tehnika berbe grožđa, spravljanja vina i podrumarstva. Orfelin je smatrao da su najbolja vina kod Srba ona koja se prave u fruškogorskim manastirima i u Sremskim Karlovcima. O značaju dela svedoči i činjenica da je drugo izdanje objavljeno već 1808. u Budimu. Orfelin je bio neobično svestrana ličnost, bavio se književnošću, istoriografijom, krasnopisom, radio je kao bakrorezac i ostavio je prelepe barokne bakroreze. Imao je, za svoje vreme, ogromnu ličnu biblioteku od više hiljada naslova. Njegovo mesto u istoriji srpske kulture je izuzetno visoko.

    1794 - Na giljotini je pogubljen francuski hemičar Antoan Loren Lavoazje, jedan od tvoraca moderne hemije, posle suđenja održanog istog dana, na kojem ga je revolucionarni sud, sa još 27 optuženih, osudio na smrt kao "zastupnika ubiranja kraljevskog poreza". Otkrio je da je vazduh smeša kiseonika i azota, dokazao je da je voda spoj kiseonika i vodonika, utvrdio značaj kiseonika za sagorevanje i oksidaciju, postavio Zakon o neuništivosti materije, izradio niz novih metoda za kvantitativnu hemijsku analizu. Spalivši dijamant, dokazao je da je kristalizovani ugljenik.

    1815 - Na brdu Ljubić kod Čačka Srbi su u Drugom srpskom ustanku do nogu potukli trostruko jaču tursku vojsku. Oko 1.500 ustanika predvodili su Miloš Obrenović i Lazar Mutap, a oko 5.000 Turaka Imšir paša, poznat kao Ćaja paša. Pobeda je ustanicima ulila silno samopouzdanje i Srbe masovno podigla na oružje.

    1828 - Rođen je švajcarski filantrop Žan Anri Dinan, tvorac ideje o Crvenom krstu, jedan od osnivača Međunarodnog komiteta Crvenog krsta 1863, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1901. Iskustvo iz bitke kod Solferina 1859, kad je organizovao pomoć ranjenicima, navelo ga je da 1864. predloži konvenciju prema kojoj se u ratu moraju poštedeti bolesni i ranjeni i sanitetsko osoblje. Pao je u zaborav i bedu i tek u dubokoj starosti doživeo je priznanje za ogroman filantropski rad. Kao priznanje za izuzetnu službu u radu Crvenog krsta, 1965. je ustanovljena "Medalja Anri Dinan", najviše odlikovanje Međunarodnog komiteta Crvenog krsta. Dela: "Sećanje na Solferino", "Međunarodno bratstvo i milosrđe za vreme rata".

    1847 - Proglašeno je "Ustrojenije Društva srpske slovesnosti", iz kojeg je docnije proizašla Srpska kraljevska akademija, danas SANU. Biblioteka današnje SANU taj datum obeležava kao Dan biblioteke SANU.

    1873 - Umro je engleski filozof i ekonomista Džon Stjuart Mil, jedan od tvoraca liberalne političke teorije. Poslednji je značajan predstavnik engleske klasične ekonomske škole, poznat po teoriji troškova proizvodnje. Njegovo najznačajnije delo "O slobodi" na srpski je preveo, napisao predgovor i objavio 1867. knez Petar Karađorđević, kasniji kralj Srbije Petar I. Ostala dela: "Sistem logike", "Utilitarizam", "O predstavničkoj vladi", "Principi političke ekonomije", "Ogist Kont i pozitivizam", "Potčinjenost žena".

    1880 - Umro je francuski pisac Gistav Flober, jedan od osnivača francuskog realizma, sjajan stilista. Bio je pesimista, skeptik i nepristrasan posmatrač činjenica, protivnik građanskog licemerja. Romanom "Gospođa Bovari" uznemirio je javnost i optužen je za povredu javnog morala. Ostala dela: romani "Buvar i Pekiše", "Sentimentalno vaspitanje", "Salambo", "Iskušenje svetog Antonija", dva pozorišna komada i više novela i obimna "Prepiska".

    1884 - Rođen je američki državnik Hari Truman, predsednik SAD od 1945. do 1953, upamćen po odluci da u avgustu 1945. baci atomske bombe na japanske gradove Hirošimu i Nagasaki, u trenutku kada je Japan nudio kapitulaciju. Šef države postao je posle smrti Frenklina Ruzvelta. Stvorio je 1947. doktrinu o vojnoj i ekonomskoj pomoći zemljama "ugroženim komunističkim pokretima", čime je podstakao hladni rat. Umešao je 1950. SAD u korejski sukob i započeo program izgradnje vojnih baza i remilitarizacije Zapadne Nemačke. Na osnovu zakona "o očuvanju uzajamne bezbednosti", Vlada SAD je 1951. od "Maršalovog plana" i "Trumanove doktrine" sačinila opšti plan ekspanzije Zapada. Tada su doneti i propisi koji su onemogućavali radničko-sindikalno organizovanje u SAD, a period dok je on bio predsednik obeležio je izraziti antikomunizam, oličen u republikanskom senatoru Džozefu Makartiju.

    1902 - U erupciji vulkana Mon Pele na Martiniku potpuno je uništen grad Sen Pjer, a katastrofu je preživelo samo dvoje od 30.000 stanovnika.

    1903 - Umro je francuski slikar i vajar Pol Gogen, čiji je umetnički pogled izgrađen na protivstavu impresionističkom shvatanju slikarstva. Njegov postupak karakterišu pojednostavljeni oblici, jaki kontrasti boja, ukidanje perspektive, a najčesća tema je egzotičan svet domorodaca tahićanskog ostrva Fatu-Iva, među kojima je i umro. Najznačajnije slike uradio je tokom dva boravka na Tahitiju, gde je pobegao od civilizacije: "Ćeretanje", "Dve devojke s Tahitija", "Materinstvo", "Beli konj", "Plemkinja"...

    1921 - U Švedskoj je ukinuta smrtna kazna.

    1944 - Sovjetske jedinice su u Drugom svetskom ratu oslobodile Sevastopolj, izbacivši Nemce iz te strateški važne crnomorske luke na poluostrvu Krim.

    1945 - Sovjetske trupe su u Drugom svetskom ratu oslobodile celu teritoriju Čehoslovačke.

    1978 - Na najviši svetski vrh Mont Everest bez upotrebe kiseonika prvi su se popeli italijanski planinar nemačkog porekla Rajnhol Mesner i Austrijanac Peter Habeler.

    1984 - Sovjetski olimpijski komitet odlučio je da bojkotuje Olimpijske igre u Los Anđelesu, optuživši Vladu SAD za kršenje Olimpijske povelje.

    1992 - Predsedništvo Jugoslavije usvojilo je ostavku načelnika Generalštaba oružanih snaga Jugoslavije i vršioca dužnosti saveznog sekretara za narodnu odbranu general-pukovnika Blagoja Adžića i za načelnika Generalštaba imenovalo general-pukovnika Životu Panića. Smenjen je i komandant Druge armijske oblasti general-pukovnik Milutin Kukanjac i penzionisano 38 generala.

    1992 - Umro je ruski pozorišni reditelj i glumac Sergej Vladimirovič Obrascov, jedan od utemeljivača parodijsko satiričnog žanra minijatura s lutkama i osnivač Državnog centralnog pozorišta lutaka, jedinstvenog u svetu. Stvaralac inventivnog duha i bogate mašte, režirao je više od 50 lutkarskih predstava koje se smatraju antologijskim delima tog pozorišnog žanra, poput "Čarobne Aladinove lampe", "Neobičnog koncerta", "2:0 za nas", "Đavoljeg mlina".

    1995 - Francuski predsednik Fransoa Miteran i lideri 80 zemalja, uključujući predsednika SRJ Zorana Lilića, obeležili su na prigodnoj svečanosti u Parizu pola veka od završetka Drugog svetskog rata.

    1996 - Umro je španski borac s bikovima Luis Migel Lukas "Domingin", verovatno najbolji borac s bikovima u 20. veku, čija je veština inspirisala američkog pisca Ernesta Hemingveja.

    1999 - Tekstovi izveštača iz Albanije prvi put od početka agresije NATO na Srbiju (SRJ) podvrgnuti su otvorenoj američkoj vojnoj cenzuri. Odluka je među zapadnim novinarima protumačena kao pokušaj NATO da neutrališe neprijatne tendencije u medijima zbog serije "grešaka" i civilnih žrtava.

    1999 - Avioni NATO srušili su do temelja zgradu glavne pošte u centru Užica, već oštećenu u napadu 16 dana ranije, a prilikom bombardovanja civilnih ciljeva u Nišu ubijeno je dvoje ljudi.

    2001 - Papa Jovan Pavle II okončao je posetu Siriji tokom koje je kao prvi rimokatolički poglavar u istoriji ušao u jednu džamiju.

    2007 - U Severnoj Irskoj je posle višegodišnje suspenzije i direktne uprave vlade iz Londona, obnovljena lokalna vlast i oformljeni su severnoirski parlament i vlada. Mirovni proces u Severnoj Irskoj je započeo još početkom devedesetih 20. veka, a ozvaničen je aprila 1998. godine. Tada su okončani sukobi sa irskim nacionalistima koji su trajali 30 godina i u kojima je oko 3.500 osoba izgubilo život.

    2018 - Predsednik SAD Donald Tramp objavio je da se Sjedinjene Države povlače iz nuklearnog sporazuma s Iranom. Kako je rekao, postojeći sporazum ne može da spreči tu zemlju da dođe do nuklearnog oružja, a Izrael je prethodno obelodanio obaveštajne podatke koji ukazuju da Iran i dalje radi na njegovom razvoju. Iran je jula 2015. potpisao Sporazum o nuklearnom programu s Rusijom, SAD, Kinom, Britanijom, Francuskom i Nemačkom.

    2021 - U eksploziji kod škole Sajed al Šuhada u zapadnom delu Kabula, Avganistan, poginulo je 90 lica, a 240 je povređeno. Žrtve su većinom bili učenici. Napad je bio motivisan verskom isključivošću. Automobil bomba eksplodirao je ispred ulaza u školu koju pohađaju pripadnici manjinske zajednice šiitskih Hazara.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeUto Maj 09, 2023 9:05 am


    Dogodilo se na današnji dan, 09.05.

    Danas je utorak, 9. maj, 129. dan 2023. Do kraja godine ima 236 dana.

    1502 - Španski moreplovac italijanskog porekla Kristifor Kolumbo isplovio je iz španske luke Kadis na četvrto i poslednje putovanje u Novi svet (Ameriku).

    1788 - Britanski parlament ukinuo je trgovinu robljem.

    1800 - Rođen je američki borac za ukidanje crnačkog ropstva Džon Braun, koji je u američkim državama Kanzas i Virdžinija predvodio ustanke protiv robovlasnika i državne uprave koja ih je podržavala. Teško ranjenog u borbi federalna vojska ga je 1859. uhvatila u Virdžiniji, a robovlasnički sud ga je osudio na smrt, posle čega je obešen.

    1805 - Umro je nemački pisac, filozof, istoričar i teoretičar umetnosti Johan Kristof Fridrih fon Šiler, najznačajniji nemački klasični dramatičar. Pobegao je 1782. iz Virtemberškog vojvodstva u kojem je radio kao pukovski lekar, a u Vajmar se preselio 1787, gde se sprijateljio sa Geteom, koji mu je pomogao da 1789. postane profesor istorije na univerzitetu u Jeni. Potom je izdavao časopise "Hore" i "Almanah muza". Dela: drame "Razbojnici", "Don Karlos", "Valenštajn", "Verenici iz Mesine", "Demetrijus" (nedovršena drama iz ruske istorije), tragedije "Fijeskova zavera u Đenovi", "Spletka i ljubav", "Marija Stjuart", "Devica Orleanska", komad o oslobodilačkoj borbi Švajcaraca "Vilhelm Tel", balade "Polikratov prsten", "Jemstvo", "Ibikovi ždrali", istorijski radovi "Istorija otpadništva ujedinjene Nizozemske", "Istorija Tridesetogodišnjeg rata", filozofske i estetičke rasprave "O ljupkosti i dostojanstvu", "O uzvišenom", "O estetičkom vaspitanju čoveka", "O tragičnoj umetnosti", "O naivnom i sentimentalnom pesništvu", epigrami "Ksenije".

    1860 - Rođen je škotski pisac Džejms Metju Beri, "otac" Petra Pana. Pisao je uglavnom drame i pripovetke. Dela: "Petar Pan", "Divni Krajton", "Gospodska ulica".

    1873 - Rođen je engleski arheolog Hauard Karter, koji je 1922. otkrio grobnicu egipatskog faraona Tutankamona.

    1877 - Rumunija je proglasila nezavisnost (do tada je imala vazalni status pod vrhovnom vlašću Turske), mesec dana pošto je sklopila savez sa Rusijom za borbu protiv Turskog carstva.

    1901 - U Melburnu je otvorena prva skupština (parlament) Australije.

    1911 - U Beogradu je s ciljem ostvarenja ideala ujedinjenja srpstva - osnovana tajna organizacija "Ujedinjenje ili smrt", nazvana docnije "Crna ruka", čije su vođe bili Dragutin Dimitrijević Apis, Ilija Radivojević i Bogdan Radenković. Organizacija je predviđala oslobođenje srpskih krajeva koji su se tada nalazili pod okupacijom Turske, odnosno Austro-Ugarske.

    1926 - Amerikanci Ričard Berd i Flojd Benet prvi su preleteli avionom Severni pol.

    1927 - Kanbera je postala glavni grad Australije umesto Melburna.

    1936 - Italija je posle okupacije Abisinije (Etiopije) formalno anektirala tu istočnoafričku zemlju i od nje i okolnih svojih kolonija (Eritreja i Italijanska Somalija) formirala je Italijansku Istočnu Afriku. Za cara Etiopije proglašen je kralj Italije Vitorio Emanuele.

    1945 - U Berlinu je 16 minuta posle ponoći potpisana bezuslovna kapitulacija Nemačke. U ime Nemačke akt je potpisao feldmaršal Vilhelm Kajtel, u ime Sovjetskog Saveza maršal Georgij Žukov, a u ime zapadnih saveznika britanski vazduhoplovni general Artur Teder. Time je formalno završen Drugi svetski rat u Evropi, ali su ostaci nemačkih trupa još nekoliko dana davali otpor, najduže u Jugoslaviji, do 15. maja. U ratu koji je trajao šest godina, učestvovala je 61 država i oko 110 miliona vojnika.

    Prema procenama, poginulo je između 50 i čak 80 miliona, od čega između 38 i 55 miliona civila.

    1946 - Kralj Vitorio EmanueleIIIje abdicirao, nakon rezultata referenduma u korist republike, i Italija je postala republika.

    1952 - Zapadne sile su Londonskim sporazumom prepustile Zonu A slobodne teritorije Trsta Italiji, posle čega je Jugoslavija upozorila Italiju i zapadne zemlje da ne priznaje nikakve pregovore i rešenja bez njenog učešća.

    1960 - SAD su postale prva zemlja u kojoj su legalizovane pilule za sprečavanje začeća.

    1976 - Prema zvaničnoj verziji, Ulrike Majnhof, vođa zapadnonemačke levičarske terorističke grupe "Bader-Majnhof", obesila se u zatvorskoj ćeliji.

    1978 - Izrešetano telo bivšeg italijanskog premijera Alda Mora nađeno je u parkiranom automobilu u centru Rima, 54 dana pošto su ga oteli teroristi "Crvenih brigada".

    1985 - Umro je američki filmski glumac Edmund O'Brajen, veoma cenjen po nizu upečatljivih epizodnih uloga. Filmovi:

    "Devojka tu ne može pomoći", "1984", "Bosonoga kontesa" (Oskar), "Niz tri tamne ulice", "Julije Cezar", "Smrt dolazi", "Čovek koji je ubio Liberti Valansa", "Sedam dana u maju", "Divlja horda".

    1986 - Umro je nepalski planinar Tenzing Norgaj, koji je s Novozelanđaninom Edmundom Hilarijem u maju 1953. prvi osvojio "krov sveta" Mont Everest, 8.848 metara visok vrh planinskog masiva Himalaji.

    1987 - Avion poljske kompanije LOT "Iljušin 62", na liniji Varšava-Njujork, srušio se odmah posle poletanja, što nije preživeo niko od 187 putnika i članova posade.

    1993 - Posle sukoba u centralnoj i jugozapadnoj Bosni, žestoke borbe Hrvata i muslimana (Bošnjaka) su izbile i u Mostaru.

    1995 - U Moskvi je proslavljena 50. godišnjica pobede nad nacističkom Nemačkom. Na svečanoj večeri u Kremlju, predsednici Rusije i SAD Boris Jeljcin i Bil Klinton istakli su doprinos Jugoslavije pobedi saveznika u Drugom svetskom ratu.

    1996 - Joveri Museveni je pobedio na prvim predsedničkim izborima organizovanim u Ugandi posle 16 godina.

    2001 - U najtragičnijoj nesreći u istoriji afričkog fudbala, na najvećem stadionu u Akri, glavnom gradu Gane, poginulo je 126 ljudi u stampedu koji je izazvala policija ispaljivanjem suzavca.

    2002 - U eksploziji mine aktivirane daljinskim upravljačem, čečenski islamski teroristi ubili su u gradu Kaspijsk, u ruskoj republici Dagestan, 42 ljudi, a više od 150 je ranjeno, tokom parade povodom Dana pobede.

    2002 - Američki Kongres zabranio je ulazak u SAD građanima sedam zemalja koje, kako je navedeno, podržavaju i tolerišu terorizam. Odluka se odnosila na građane Iraka, Irana, Kube, Libije, Severne Koreje, Sirije i Sudana.

    2004 - Predsednik Čečenije Ahmad Kadirov, kojeg je podržavala Moskva, ubijen je u eksploziji bombe koju su postavili čečenski islamski teroristi na stadionu u Groznom, gde je obeležavan Dan pobede.

    2005 - Na Crvenom trgu u Moskvi svet je proslavio 60 godina pobede nad nacizmom, a među zvanicama našao se, prvi put od završetka Drugog svetskog rata, i nemački kancelar.

    2006 - Na doživotnu robiju osuđen je Armin Majvez "kanibal iz Nemačke", koji je tokom suđenja priznao da je ubio i pojeo muškarca. Armin Majvez (44), kompjuterski tehničar, je tokom suđenja detaljno ispričao kako je 21. marta 2001. godine ubio Bernda Jirgena Brandesa (43) u svom domu u Rotenburgu.

    2009 - Umro je Čak Dejli, košarkaški trener, tvorac "Drim tima" koji su sačinjavale zvezde poput Džordana, Džonsona, Barklija, Birda, koji je na Igrama u Barseloni 1992. osvojio olimpijsku titulu. Važio je za stručnjaka koji je umeo da od različitih karaktera stvori harmoničan tim. Kao klupski trener ekipu Detroita doveo je do dve uzastopne titule u NBA takmičenju 1989. i 1990. Predvodio je i Klivlend, Nju Džersi i Orlando. Godine 1994. primljen je u košarkašku Kuću slavnih.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSre Maj 10, 2023 8:24 am


    Dogodilo se na današnji dan, 10.05.

    1559 - Sinovi ostarelog turskog sultana Sulejmana II poveli su bitku za osmanski presto kod mesta Konja u Maloj Aziji. Vojska Selima, koji je 1566. postao sultan Selim II, potukla je snage Bajazita, primoravši ga da s pristalicama pobegne u Persiju, gde je kasnije ubijen.

    1594 - Mošti oca Srpske crkve i prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Save Turci su spalili na Vračaru u Beogradu. Spaljivanju moštiju 359 godina posle svečeve smrti prethodio je ustanak Srba u Banatu (koji je tada bio pod Turskom) pod episkopom banatskim Svetim Teodorom Vršačkim, u kojem su ustanici nosili ikone Svetog Save. Turski sultan Muhamed III naredio je Sinan paši da po svaku cenu uguši pobune Srba, a ovaj je, znajući za značaj Svetog Save za Srbe, naredio prenos moštiju iz manastira Mileševa u Beograd i spalio ih je na Vračarskom brdu (tada izvan Beograda). Kako bi mesto spaljivanja bilo obeleženo u prvoj polovini 19. veka podignut je krst od crvenog granita, po kome je taj deo Beograda kolokvijalno nazvan. Bila je to privatna inicijativa Gligorija Vozarovića, poznatog izdavača i knjigovesca. Docnije je na Vračarskom brdu podignuta crkva posvećena Svetom Savi, sa istim ciljem, a zatim i današnji velelepni hram.

    1760 - Rođen je francuski oficir Klod Žozef Ruže de Lil koji je 1792. napisao reči i melodiju francuske himne. Pesmu, komponovanu kao marš, prema narudžbini gradonačelnika Strazbura, oduševljeno su pevali vojnici Francuske revolucije na maršu iz Marselja u Pariz, pa je nazvana "Marseljeza".

    1774 - Umro je francuski kralj Luj XV, koji je nasledio presto kao petogodišnjak 1715. posle smrti pradede Luja XIV. Vodio je neuspešan Rat za austrijsko nasleđe i Sedmogodišnji rat posle kojeg je Francuska morala da Velikoj Britaniji prepusti Kanadu. Ukinuo je jezuitski rimokatolički red i konfiskovao imovinu Jezuita.

    1849 - Umro je japanski slikar Kacušika Hokusaj, glavni predstavnik realizma u japanskom slikarstvu. Slikao je scene iz svakodnevnog života i predele, uključujući čuveni ciklus "Trideset pogleda na Fuđijamu".

    1865 - Predsednika Konfederacije otcepljenih južnih država SAD Džefersona Dejvisa zarobile su u Američkom građanskom ratu trupe Severa.

    1871 - Mirovnim ugovorom u Frankfurtu poražena Francuska je posle Prusko-francuskog rata primorana da preda Nemcima pokrajine Alzas i Lorenu i da plati visoku ratnu odštetu.

    1881 - Krunisan je rumunski kralj Karol I, prvi kralj Rumunije. Pripadao je porodici Hoencolern, vladarskoj porodici Pruske i Nemačke.

    1894 - Rođen je američki kompozitor ruskog porekla Dimitri Tjomkin, izuzetan autor filmske muzike, dobitnik više Oskara. Filmovi: "Gospodin Smit ide u Vašington", "Samo anđeli imaju krila", "Senka sumnje", "Dvoboj na suncu", "Nazovi M radi ubistva", "Div", "Starac i more", "Rio Bravo", "Tačno u podne", "Čajkovski".

    1899 - Rođen je američki filmski glumac i igrač Frederik Austerlic, poznat kao Fred Aster, jedan od najvećih holivudskih zabavljača. Filmovi: "Roberta", "Vesela raspuštenica", "Vreme svinga", "Cilinder", "Brodvejska melodija", "Nikad nećeš postati bogat", "Uskršnja parada", "Smešno lice", "Na plaži", "Diži zavesu".

    1904 - Umro je engleski novinar i istraživač Henri Morton Stenli, koji se proslavio 1871. "spasavanjem" škotskog istraživača Dejvida Livingstona, za kojeg se verovalo da se izgubio u Africi. Potom je putovao u Afriku više puta do 1889. i otkrio je Albertovo, Edvardovo i Leopoldovo jezero, planinski masiv Ruvenzori i ispitao veliki deo basena reke Kongo.

    1923 - Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca i Grčka sklopile su konvenciju o osnivanju "Slobodne zone u Solunu", koja je Beogradu predata na upotrebu 6. marta 1925. na period od 50 godina. Zona je obuhvatala 94.000 kvadratnih metara, na kojoj je Kraljevina S.H.S. dobila isljučivo pravo upotrebe i carinsku upravu, ali ne i policijsku, jer je područje ostalo pod grčkim suverenitetom. Novi aranžman SFRJ i Grčke o tranzitu jugoslovenske robe preko slobodne zone luke u Solunu potpisan je 3. februara 1975. u Atini, s važnošću od 10 godina, posle čega se automatski produžavao svakih pet godina.

    1931 - Rođena je srpska slikarka Olja Ivanjicki, u Pančevu, u porodici "belih" Rusa. Završila je vajarstvo na Akademiji za likovne umetnosti u Beogradu, ali se čelog života bavila slikarstvom. Bila je među osnivačima grupe "Medijala", samosvojne pojave koju je osnovala grupa potpunih posvećenika umetnosti (Leonid Šejka, Milovan Vidak, Svetozar Samurović, Kosta Bradić, Siniša Vuković, Milić od Mačve i dr). Uživala je svetski ugled i njena dela nalaze se u brojnim muzejima i galerijama sveta, poput "Metropoliten"-a u Njujorku.

    1933 - Nacisti su u centru Berlina priredili prvo masovno spaljivanje knjiga, bacivši na lomaču više od 25.000 dela Karla Marksa, Zigmunda Frojda, Bertolda Brehta, Alberta Ajnštajna i drugih autora, koje su nacisti označili kao "dekadentne".

    1940 - Nemačka je u Drugom svetskom ratu bez objave rata napala Holandiju, Belgiju i Luksemburg, a Velika Britanija je posle nemačke invazije na Dansku zaposela danski posed Island.

    1940 - Posle ostavke Nevila Čemberlena, potpisnika "Minhenskog sporazuma" 1938. kojim je Čehoslovačka naterana da Nemačkoj ustupi takozvanu Sudetsku oblast, britanski premijer je postao Vinston Čerčil, koji je potom proveo naciju kroz Drugi svetski rat.

    1941 - Rudolf Hes, zamenik nemačkog vođe Adolfa Hitlera, spustio se padobranom u Škotsku, u nameri da kod britanske vlade izdejstvuje separatni mir s Nemačkom. Njegov predlog nije prihvaćen i Hes je kraj Drugog svetskog rata dočekao kao zarobljenik u Velikoj Britaniji. Na suđenju u Nirnbergu 1946. osuđen je na doživotnu robiju.

    1967 - Američko vazduhoplovstvo je prvi put u Vijetnamskom ratu bombardovalo luku Hajfong u Severnom Vijetnamu.

    1977 - Umrla je američka filmska glumica Džoan Kraford, jedna od najvećih holivudskih zvezda tridesetih godina 20. veka. Filmovi: "Mildred Pirs" (Oskar), "Lice jedne žene", "Humoreska", "Prokletnici ne plaču", "Strah", "Nežna pesma", "Demonska žena", "Šta se dogodilo Bebi Džejn".

    1979 - Umrla je filmska glumica Italina-Ida Kravanja, poznata kao Ita Rina, posle udaje Tamara Đorđević, najpoznatija filmska glumica u Kraljevini Jugoslaviji, prva naša glumica koja je ušla u svetsku enciklopediju filma. Pre Drugog svetskog rata igrala je u nizu filmova uglavnom nemačke i češke produkcije, a posle rata epizodne uloge u nekoliko domaćih filmova. Filmovi: "Erotikon", "Galgentoni", "Pesma crnih brda", "A život teče dalje".

    1981 - Socijalista Fransoa Miteran pobedio je u drugoj rundi predsedničkih izbora u Francuskoj dotadašnjeg šefa države Valerija Žiskara D'Estena, čime je levica u toj zemlji došla na vlast posle tri decenije.

    1988 - SAD su stavile veto na rezoluciju Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija kojom je Izrael osuđen za invaziju na jug Libana.

    1993 - Više od 200 radnika, mahom žena, poginulo je u požaru koji je zahvatio jednu fabriku igračaka u tajlandskoj provinciji Nakon Patom.

    1994 - Nelson Mandela je kao prvi crnac inaugurisan za predsednika Južne Afrike.

    1994 - Italijanski medijski magnat Silvio Berluskoni preuzeo je dužnost premijera Italije na čelu koalicione vlade u kojoj su se našli i neofašisti.

    1995 - Najmanje 100 ljudi je poginulo kada se lift, koji je prevozio rudare u jednom rudniku zlata u blizini Orknija u Južnoj Africi, iznenada otkačio i stropoštao na dno rudnika.

    1996 - Premijer Indije Narašima Rao podneo je ostavku posle izbornog poraza njegove Kongresne stranke.

    1997 - U zemljotresu u istočnom Iranu poginulo je najmanje 1.560 osoba.

    1999 - Avioni NATO su prilikom bombardovanja industrijske zone Čačka, nepun kilometar od centra grada, usmrtili četvoro civila.

    2002 - Zbog prodavanja tajni Moskvi, na doživotnu robiju osuđen je bivši FBI agent Robert Hansen.

    2006 - Umro je Zoran Gluščević, istaknuti srpski književnik, kritičar, esejista. Rođen je 1926. u Užičkoj Požegi, diplomirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu na katedri za germanistiku. Veoma rano se afirmisao na književnoj i kulturnoj sceni tadašnje Jugoslavije i bio je urednik više književnih časopisa. Posebno se bavio izučavanjem nemačke književnosti. Pored eseja pisao je drame za radio i televiziju. Dela: "Putevi humaniteta "I i II, "Perom u raboš", "Alfa i omega", "Književnost i rituali", "Okultna moć", "Sava Rakočević", "Mefisto i on". Priredio je i uredio "Sabrana dela Isidore Sekulić", kao i sabrana dela Hermana Hesea, i važio je za najboljeg poznavaoca Heseovog opusa kod Srba.

    2006 - Hamas i Fatah postigli su primirje. Palestinski premijer Ismail Hanije saopštio je da je njegova vladajuća radikalna islamistička organizacija Hamas postigla dogovor sa rivalskim Fatahom o okončanju dugogodišnjeg sukoba.

    2006 - umro je ruski filozof Aleksandar Zinovjev, jedan od prvih sovjetskih disidenata. U Rusiju se vratio 1999. i od tada je predavao na Filozofskom fakultetu Moskovskog univerziteta. Prvi put je hapšen još 1939. zbog antistaljinističkih istupa. Borio se u Drugom svetskom ratu i odlikovan je. Pošto je 1976. u Švajcarskoj objavio satirično delo "Zjapeće visine", dve godine potom proteran je iz Sovjetskog Saveza i naredne dve decenije provodi u izgnanstvu. Jedini je ruski dobitnik ugledne nagrade "Aleksis de Tokvil", a autor je preko 40 knjiga. Dela: "Parabelum", "Homo sovjetikus", "Ruka Kremlja", "Katastrojka", "Komunizam kao realnost", "Kriza komunizma", "Zapad".

    2017 - Preminuo je Oliver Potežica, teško povređen u saobraćajnoj nesreći u Tunisu prethodnog dana. Potežica, karijerni diplomata, tada ambasador Srbije u Libiji, stradao je tokom službenog boravka u Tunisu. Bio je priznati stručnjak za Bliski Istok, i uopšte islam, član UNS, generalni sekretar Centra za proučavanje religije i versku toleranciju, predsednik Srpsko libijskog društva, potpredsednik Jugoslovensko arapskog društva, član Upravnog odbora Srpsko iranskog društva i počasni predsednik Srpsko palestinskog društva. Kao diplomata boravio je u Iranu, Jordanu, Palestini, Libiji. Dela: "Drevna Persija", "Vehabije-između istine i predrasuda", "Organizacija islamske konferencije".

    2020 - Preminuo je Trivo Inđić, sociolog, diplomata, hispanolog. Bio je predavač na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu odakle je odstranjen 1975. sa još sedam kolega. Pripadao je krugu intelektualaca oko časopisa "Praksis" i Korčulanske filozofske škole. Radio je u Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka, Institutu za međunarodnu politiku i privredu, kao i u Institutu za evropske studije u Beogradu. Od 1992. do 1994. obavljao je dužnost pomoćnika ministra za prosvetu u Saveznoj vladi Jugoslavije. Od 2001. do 2004. bio je ambašador SRJ u Španiji, da bi docnije bio savetnik predsednika Srbije do 2012. Dela: "Savremena Španija", "Uspon masa", "Tržište dela likovne umetnosti", "Za novo prosvetiteljstvo", "Tehnologija i kulturni identitet".


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeČet Maj 11, 2023 9:02 am


    Dogodilo se na današnji dan, 11.05.

    Na današnji dan 1594. mošti oca Srpske crkve i prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Save Turci su spalili na Vračaru u Beogradu. Spaljivanju moštiju 359 godina posle svečeve smrti prethodio je ustanak Srba u Banatu (koji je tada bio pod Turskom) pod episkopom banatskim Svetim Teodorom Vršačkim, u kojem su ustanici nosili ikone Svetog Save. Turski sultan Muhamed III naredio je Sinan paši da po svaku cenu uguši pobune Srba, a ovaj je, znajući za značaj Svetog Save za Srbe, naredio prenos moštiju iz manastira Mileševa u Beograd i spalio ih je na Vračarskom brdu (tada izvan Beograda).
    Kako bi mesto spaljivanja bilo obeleženo u prvoj polovini 19. veka podignut je krst od crvenog granita, po kome je taj deo Beograda kolokvijalno nazvan. Bila je to privatna inicijativa Gligorija Vozarovića, poznatog izdavača i knjigovesca. Docnije je na Vračarskom brdu podignuta crkva posvećena Svetom Savi, sa istim ciljem, a zatim i današnji velelepni hram.

    Danas je sreda, 10. maj, 130. dan 2023. Do kraja godine ima 235 dana.

    1559 - Sinovi ostarelog turskog sultana Sulejmana II poveli su bitku za osmanski presto kod mesta Konja u Maloj Aziji. Vojska Selima, koji je 1566. postao sultan Selim II, potukla je snage Bajazita, primoravši ga da s pristalicama pobegne u Persiju, gde je kasnije ubijen.

    1760 - Rođen je francuski oficir Klod Žozef Ruže de Lil koji je 1792. napisao reči i melodiju francuske himne. Pesmu, komponovanu kao marš, prema narudžbini gradonačelnika Strazbura, oduševljeno su pevali vojnici Francuske revolucije na maršu iz Marselja u Pariz, pa je nazvana "Marseljeza".

    1774 - Umro je francuski kralj Luj XV, koji je nasledio presto kao petogodišnjak 1715. posle smrti pradede Luja XIV. Vodio je neuspešan Rat za austrijsko nasleđe i Sedmogodišnji rat posle kojeg je Francuska morala da Velikoj Britaniji prepusti Kanadu. Ukinuo je jezuitski rimokatolički red i konfiskovao imovinu Jezuita.

    1844 - Ukazom Jovana Sterije Popovića, srpskog književnika, pravnika, lingviste, tada ministra prosvete Kneževine Srbije (Popečiteljstvo prosveštenija) osnovan je - Muzeum serbski - začetak današnjeg Narodnog muzeja u Beogradu. Ministarstvo je tada naložilo svim okružnim načelstvima da se staraju o sakupljanju starina. Taj datum je kasnije prihvaćen kao dan osnivanja Narodnog muzeja u Beogradu.

    1849 - Umro je japanski slikar Kacušika Hokusaj, glavni predstavnik realizma u japanskom slikarstvu. Slikao je scene iz svakodnevnog života i predele, uključujući čuveni ciklus "Trideset pogleda na Fuđijamu".

    1865 - Predsednika Konfederacije otcepljenih južnih država SAD Džefersona Dejvisa zarobile su u Američkom građanskom ratu trupe Severa.

    1871 - Mirovnim ugovorom u Frankfurtu poražena Francuska je posle Prusko-francuskog rata primorana da preda Nemcima pokrajine Alzas i Lorenu i da plati visoku ratnu odštetu.

    1881 - Krunisan je rumunski kralj Karol I, prvi kralj Rumunije. Pripadao je porodici Hoencolern, vladarskoj porodici Pruske i Nemačke.

    1894 - Rođen je američki kompozitor ruskog porekla Dimitri Tjomkin, izuzetan autor filmske muzike, dobitnik više Oskara. Filmovi: "Gospodin Smit ide u Vašington", "Samo anđeli imaju krila", "Senka sumnje", "Dvoboj na suncu", "Nazovi M radi ubistva", "Div", "Starac i more", "Rio Bravo", "Tačno u podne", "Čajkovski".

    1899 - Rođen je američki filmski glumac i igrač Frederik Austerlic, poznat kao Fred Aster, jedan od najvećih holivudskih zabavljača. Filmovi: "Roberta", "Vesela raspuštenica", "Vreme svinga", "Cilinder", "Brodvejska melodija", "Nikad nećeš postati bogat", "Uskršnja parada", "Smešno lice", "Na plaži", "Diži zavesu".

    1904 - Umro je engleski novinar i istraživač Henri Morton Stenli, koji se proslavio 1871. "spasavanjem" škotskog istraživača Dejvida Livingstona, za kojeg se verovalo da se izgubio u Africi. Potom je putovao u Afriku više puta do 1889. i otkrio je Albertovo, Edvardovo i Leopoldovo jezero, planinski masiv Ruvenzori i ispitao veliki deo basena reke Kongo.

    1923 - Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca i Grčka sklopile su konvenciju o osnivanju "Slobodne zone u Solunu", koja je Beogradu predata na upotrebu 6. marta 1925. na period od 50 godina. Zona je obuhvatala 94.000 kvadratnih metara, na kojoj je Kraljevina S.H.S. dobila isljučivo pravo upotrebe i carinsku upravu, ali ne i policijsku, jer je područje ostalo pod grčkim suverenitetom. Novi aranžman SFRJ i Grčke o tranzitu jugoslovenske robe preko slobodne zone luke u Solunu potpisan je 3. februara 1975. u Atini, s važnošću od 10 godina, posle čega se automatski produžavao svakih pet godina.

    1931 - Rođena je srpska slikarka Olja Ivanjicki, u Pančevu, u porodici "belih" Rusa. Završila je vajarstvo na Akademiji za likovne umetnosti u Beogradu, ali se čelog života bavila slikarstvom. Bila je među osnivačima grupe "Medijala", samosvojne pojave koju je osnovala grupa potpunih posvećenika umetnosti (Leonid Šejka, Milovan Vidak, Svetozar Samurović, Kosta Bradić, Siniša Vuković, Milić od Mačve i dr). Uživala je svetski ugled i njena dela nalaze se u brojnim muzejima i galerijama sveta, poput "Metropoliten"-a u Njujorku.

    1933 - Nacisti su u centru Berlina priredili prvo masovno spaljivanje knjiga, bacivši na lomaču više od 25.000 dela Karla Marksa, Zigmunda Frojda, Bertolda Brehta, Alberta Ajnštajna i drugih autora, koje su nacisti označili kao "dekadentne".

    1940 - Nemačka je u Drugom svetskom ratu bez objave rata napala Holandiju, Belgiju i Luksemburg, a Velika Britanija je posle nemačke invazije na Dansku zaposela danski posed Island.

    1940 - Posle ostavke Nevila Čemberlena, potpisnika "Minhenskog sporazuma" 1938. kojim je Čehoslovačka naterana da Nemačkoj ustupi takozvanu Sudetsku oblast, britanski premijer je postao Vinston Čerčil, koji je potom proveo naciju kroz Drugi svetski rat.

    1941 - Rudolf Hes, zamenik nemačkog vođe Adolfa Hitlera, spustio se padobranom u Škotsku, u nameri da kod britanske vlade izdejstvuje separatni mir s Nemačkom. Njegov predlog nije prihvaćen i Hes je kraj Drugog svetskog rata dočekao kao zarobljenik u Velikoj Britaniji. Na suđenju u Nirnbergu 1946. osuđen je na doživotnu robiju.

    1958 - Rođen je Vlada Divljan, muzičar. Divljan je bio frontmen sastava "Idoli" i istaknuti muzičar novog talasa. Od 1991. do 1997.godine živeo je u Sidneju a od 1999. u Beču. Autor je niza pesama koje su obeležile jugoslovensku muzičku scenu osamdesetih. "Odbrana i poslednji dani" album "Idola" objavljen 1982. proglašen je najboljim albumom jugoslovenske rok i pop muzike.

    1967 - Američko vazduhoplovstvo je prvi put u Vijetnamskom ratu bombardovalo luku Hajfong u Severnom Vijetnamu.

    1977 - Umrla je američka filmska glumica Džoan Kraford, jedna od najvećih holivudskih zvezda tridesetih godina 20. veka. Filmovi: "Mildred Pirs" (Oskar), "Lice jedne žene", "Humoreska", "Prokletnici ne plaču", "Strah", "Nežna pesma", "Demonska žena", "Šta se dogodilo Bebi Džejn".

    1979 - Umrla je filmska glumica Italina-Ida Kravanja, poznata kao Ita Rina, posle udaje Tamara Đorđević, najpoznatija filmska glumica u Kraljevini Jugoslaviji, prva naša glumica koja je ušla u svetsku enciklopediju filma. Pre Drugog svetskog rata igrala je u nizu filmova uglavnom nemačke i češke produkcije, a posle rata epizodne uloge u nekoliko domaćih filmova. Filmovi: "Erotikon", "Galgentoni", "Pesma crnih brda", "A život teče dalje".

    1981 - Socijalista Fransoa Miteran pobedio je u drugoj rundi predsedničkih izbora u Francuskoj dotadašnjeg šefa države Valerija Žiskara D'Estena, čime je levica u toj zemlji došla na vlast posle tri decenije.

    1988 - SAD su stavile veto na rezoluciju Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija kojom je Izrael osuđen za invaziju na jug Libana.

    1993 - Više od 200 radnika, mahom žena, poginulo je u požaru koji je zahvatio jednu fabriku igračaka u tajlandskoj provinciji Nakon Patom.

    1994 - Nelson Mandela je kao prvi crnac inaugurisan za predsednika Južne Afrike.

    1994 - Italijanski medijski magnat Silvio Berluskoni preuzeo je dužnost premijera Italije na čelu koalicione vlade u kojoj su se našli i neofašisti.

    1995 - Najmanje 100 ljudi je poginulo kada se lift, koji je prevozio rudare u jednom rudniku zlata u blizini Orknija u Južnoj Africi, iznenada otkačio i stropoštao na dno rudnika.

    1996 - Premijer Indije Narašima Rao podneo je ostavku posle izbornog poraza njegove Kongresne stranke.

    1997 - U zemljotresu u istočnom Iranu poginulo je najmanje 1.560 osoba.

    1999 - Avioni NATO su prilikom bombardovanja industrijske zone Čačka, nepun kilometar od centra grada, usmrtili četvoro civila.

    2002 - Zbog prodavanja tajni Moskvi, na doživotnu robiju osuđen je bivši FBI agent Robert Hansen.

    2006 - Umro je Zoran Gluščević, srpski književnik, kritičar, esejista. Rođen je 1926. u Užičkoj Požegi, diplomirao je na Filološkom fakultetu u Beogradu na katedri za germanistiku. Veoma rano se afirmisao na književnoj i kulturnoj sceni tadašnje Jugoslavije i bio je urednik više književnih časopisa. Posebno se bavio izučavanjem nemačke književnosti. Pored eseja pisao je drame za radio i televiziju. Dela: "Putevi humaniteta "I i II, "Perom u raboš", "Alfa i omega", "Književnost i rituali", "Okultna moć", "Sava Rakočević", "Mefisto i on". Priredio je i uredio "Sabrana dela Isidore Sekulić", kao i sabrana dela Hermana Hesea. Važio je za najboljeg poznavaoca Heseovog opusa kod Srba.

    2006 - Hamas i Fatah postigli su primirje. Palestinski premijer Ismail Hanije saopštio je da je njegova vladajuća radikalna islamistička organizacija Hamas postigla dogovor sa rivalskim Fatahom o okončanju dugogodišnjeg sukoba.

    2006 - Umro je ruski filozof Aleksandar Zinovjev, jedan od prvih sovjetskih disidenata. U Rusiju se vratio 1999. i od tada je predavao na Filozofskom fakultetu Moskovskog univerziteta. Prvi put je hapšen još 1939. zbog antistaljinističkih istupa. Borio se u Drugom svetskom ratu i odlikovan je. Pošto je 1976. u Švajcarskoj objavio satirično delo "Zjapeće visine", dve godine potom proteran je iz Sovjetskog Saveza i naredne dve decenije provodi u izgnanstvu. Jedini je ruski dobitnik ugledne nagrade "Aleksis de Tokvil", a autor je preko 40 knjiga. Dela: "Parabelum", "Homo sovjetikus", "Ruka Kremlja", "Katastrojka", "Komunizam kao realnost", "Kriza komunizma", "Zapad".

    2017 - Preminuo je Oliver Potežica, teško povređen u saobraćajnoj nesreći u Tunisu prethodnog dana. Potežica, karijerni diplomata, tada ambasador Srbije u Libiji, stradao je tokom službenog boravka u Tunisu. Bio je priznati stručnjak za Bliski Istok, i uopšte islam, član UNS, generalni sekretar Centra za proučavanje religije i versku toleranciju, predsednik Srpsko libijskog društva, potpredsednik Jugoslovensko arapskog društva, član Upravnog odbora Srpsko iranskog društva i počasni predsednik Srpsko palestinskog društva. Kao diplomata boravio je u Iranu, Jordanu, Palestini, Libiji. Dela: "Drevna Persija", "Vehabije-između istine i predrasuda", "Organizacija islamske konferencije".

    2020 - Preminuo je Trivo Inđić, sociolog, diplomata, hispanolog. Bio je predavač na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu odakle je odstranjen 1975. sa još sedam kolega. Pripadao je krugu intelektualaca oko časopisa "Praksis" i Korčulanske filozofske škole. Radio je u Zavodu za proučavanje kulturnog razvitka, Institutu za međunarodnu politiku i privredu, kao i u Institutu za evropske studije u Beogradu. Od 1992. do 1994. obavljao je dužnost pomoćnika ministra za prosvetu u Saveznoj vladi Jugoslavije. Od 2001. do 2004. bio je ambašador SRJ u Španiji, da bi docnije bio savetnik predsednika Srbije do 2012. Dela: "Savremena Španija", "Uspon masa", "Tržište dela likovne umetnosti", "Za novo prosvetiteljstvo", "Tehnologija i kulturni identitet".


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePet Maj 12, 2023 9:25 am

    Dogodilo se na današnji dan, 12.05.

    Danas je petak, 12. maj, 132. dan 2023. Do kraja godine ima 233 dana.

     Sveti Vasilije Ostroški Čudotvorac

    1820 - Rođena je engleska medicinska sestra Florens Najtingejl, utemeljivač profesije medicinskih sestara, čiji se rođendan obeležava kao međunarodni Dan medicinskih sestara. U Krimskom ratu polovinom 19. veka organizovala je bolnice pri britanskom ekspedicionom korpusu i znatno je reformisala sanitetsku službu i negu ranjenika i bolesnika. Zahvaljujući tome, smrtnost u britanskim poljskim bolnicama smanjena je sa 40 na dva odsto. Otvorila je prvu školu za medicinske sestre, a njene učenice su posle Prvog svetskog rata, u kojem su lečile srpske vojnike, pomogle osnivanje takve škole u Beogradu, iz koje je prva generacija medicinskih sestara izašla 1924.

    1842 - Rođen je francuski kompozitor Žil Emil Frederik Masne, profesor Konzervatorijuma u Parizu, čija sentimentalna dela izražavaju francusku građansku romantiku. Komponovao je više od 20 opera, uglavnom s lirskom tematikom, u kojima je dočarao osećajne heroine i lirsko-patetične muške tenorske likove. Dela: opere "Manon", "Verter", "Don Kihot", "Tais", baletska muzika, oratorijumi, kantate, solo pesme.

    1871 - Umro je francuski kompozitor Danijel Fransoa Espri Ober, autor opera u kojima se smenjuju govorne i pevačke deonice. Dela: opere "Fra Diavolo", "Crni Domino", "Bludni sin", "Nema iz Portičija".

    1884 - Umro je češki kompozitor, dirigent i pijanista Bedžih Smetana, začetnik i najznačajniji predstavnik češkog muzičkog nacionalizma. Inspirisao se narodnim legendama, istorijom i folklorom. Dela: opere "Prodana nevesta", "Dalibor", "Libuša", "Poljubac", ciklus simfonijskih poema "Moja domovina", gudački kvartet "Iz moga života", klavirske i kamerne kompozicije.

    1888 - Velika Britanija je uspostavila protektorat nad Severnim Borneom i Brunejom.

    1899 - Održana je Osnivačka skupština "Prvog srpskog društva za igru loptom". Skupština je održana u "Trgovačkoj kafani" na inicijativu Huga Bulija, koji je i doneo prvu fudbalsku loptu u Beograd, i Andre Nikolića, tada ministra inostranih dela.

    1918 - Rođen je američki inženjer Džulijus Rozenberg, koji je sa suprugom Etel 1953. kao prvi civil u SAD osuđen na smrt zbog špijunaže, navodno zbog odavanja Sovjetskom Savezu atomskih tajni. Kazna je izvršena uprkos kampanji širom sveta da im bude pošteđen život.

    1933 - Rođen je Andrej Voznesenski, ruski literata, pesnik i prozaista. Pripadao je pesničkoj avangardi "generacije šezdesetih". Bio je dopisni član francuske Akademije Malarme, počasni akademik nekoliko međunarodnih akademija, potpredsednik PEN centra Rusije. Dela:"Parabola", "Mozaik", "Antisvetovi", "Ahilovo srce", "Pogled", "Iskušenje", "Kazino Rusija".

    1935 - Umro je poljski državnik maršal Jozef Klemens Pilsudski, prvi predsednik Poljske od 1918. do 1922. i inicijator rata protiv sovjetske Rusije 1920. i 1921. Godine 1926. Pilsudski je uspostavio vojnu diktaturu koja je trajala do njegove smrti.

    1947 - Posle godinu dana snimanja prikazana je "Slavica", prvi jugoslovenski igrani film posle Drugog svetskog rata. Režiser i scenarista bio je Vjekoslav Afrić, snimatelj Žorž Skrigin, a tumači glavnih uloga Irena Kolesar, Marjan Lovrić i Ljubiša Jovanović.

    1949 - Zvanično je ukinuta sovjetska blokada Zapadnog Berlina, započeta krajem juna 1948, pošto su i zapadni saveznici i Sovjetski Savez shvatili besmislenost beskompromisnog suprotstavljanja.

    1967 - Umro je engleski pisac Džon Mejsfild. Suptilan poeta koji je često prikazivao grubost i sirovost života. Pisao je i dramska dela u rimovanom dvostihu. Dela: pesme "Balade s mora", "Soneti", "Večno milosrđe", "Polja zelenkada", "Lis Rejnard", drame "Veliki petak", "Kralj Filip".

    1994 - Umro je škotski političar Džon Smit, lider britanske Laburističke partije, pod čijim je vođstvom stranka, posle 15 godina u opoziciji, znatno ojačala. To je njegovom nasledniku Toniju Bleru obezbedilo "odskočnu dasku" za povratak laburista na vlast 1997.

    1994 - Palestinska policija je prispela na Zapadnu obalu u okviru priprema da od Izraela preuzme grad Jerihon, središte palestinske autonomije u toj oblasti.

    1995 - Vlasnici "Rokfeler centra" u Njujorku, iza kojih je stajao japanski kapital, objavili su bankrotstvo tog gigantskog poslovnog centra.

    1997 - Predsednik Rusije Boris Jeljcin i čečenski vođa Aslan Mashadov potpisali su sporazum o obustavi neprijateljstava u ruskoj republici Čečeniji, koji su čečenski separatisti ubrzo prekršili.

    2002 - Bivši predsednik SAD Džimi Karter doputovao je u Havanu u privatnu posetu, kao američki političar najvišeg profila otkad je 1959. Fidel Kastro revolucijom preuzeo vlast na Kubi.

    2003 - U terorističkom napadu kamionom punim eksploziva dvojice čečenskih islamskih bombaša-samoubica, na zgradu središta lokalne vlasti i Federalne službe bezbednosti u mestu Znamenskoje na severu Čečenije poginulo je najmanje 59 osoba.

    2003 - U više koordinisanih samoubilačkih bombaških napada na stambene četvrti za strance u glavnom gradu Saudijske Arabije Rijadu, za koje je odgovornost preuzela islamistička teroristička organizacija Al Kaida, ubijene su 34 osobe, uključujući najmanje sedam Amerikanaca.

    2006 - Između 150 i 200 osoba poginulo je u eksploziji naftovoda na periferiji Lagosa, najvećeg grada u Nigeriji.

    2007 - U eksploziji bombe na pijaci u turskoj luci Izmir povređeno je 15 lica. Bomba je bila pričvršćena za bicikl, ostavljen na pijaci u četvrti Bornova. Procenjeno je da iza terorističkog akta stoji kurdska PKK. Izmir je, posle Istanbula, najveća luka u Turskoj, ali i veliki turistički centar.

    2007 - Najmanje 27 osoba je poginulo, a više od 100 je ranjeno u pakistanskom gradu Karačiju, u najžešćoj razmeni vatre od početka političke krize koja se pretvorila u otvoren sukob između vladinih snaga i opozicije, nakon što je pakistanski predsednik Pervež Mušaraf smenio predsednika Vrhovnog suda.

    2008 - Umrla je Irena Sendler, poljska socijalna radnica koja je iz varšavskog geta spasla oko 2.500 jevrejske dece. Tokom Drugog svetskog rata radila je u varšavskom zdravstvenom centru, i u periodu između oktobra 1940. i aprila 1943. uz pomoć svog tima od oko 20 ljudi, od nacista je iz varšavskog geta uspela da izbavi oko 2.500 jevrejske dece i potom ih je, do daljnjeg, zbrinula u sirotištima, bolnicama ili manastirima.

    2008 - U razornom zemoljotresu koji je pogodio kinesku provinciju Sečuan, poginulo je 68.000 osoba, a preko 288.000 je povređeno. Zemljotres, koji se osetio u gradovima na hiljade kilometara udaljenim od epicentra, poput Pekinga, Šangaja, Hongkonga, Bankoka, najsmrtonosniji je od 1976, kada je u gradu Tangshanu, nedaleko od Pekinga, život izgubilo 243.000 osoba.

    2008 - Umro je američki pop umetnik Robert Raušenberg. Postao je slavan 50-ih 20.v. baveći se paralelno slikanjem, vajanjem, štampom, fotografijom i performansima. Prošao je put od apstraktnog ekspresionizma do pop arta. Bio je prvi američki umetnik koji je pobedio na Bijenalu u Veneciji, 1964. godine.

    2009 - Preminuo je Mladen Srbinović, akademik, jedan od najznačajnijih srpskih slikara 20. veka. Učio je od velikana srpske i svetske umetnosti kao što su Nedeljko Gvozdenović, Ivan Tabaković, Kosta Hakman, Ljubica-Cuca Sokić. Uporedo sa slikarstvom i grafikom, radio je i mozaike i predloške za tapiserije. Izradio je mozaike za zid u svečanoj sali SIV-a (sada Palata Srbija) kao i za zdanja niza drugih institucija, poput zgrade Radio televizije Beograd u Košutnjaku, crkve Svetog Nikole u Rumi, Invest banke u Beogradu ili oltarske pregrade u manastiru Žiča. Nosilac je brojnih međunarodnih i domaćih priznanja.

    2014 - U eksploziji u rudniku uglja kod grada Somi, na zapadu Turske, poginula je 301 osoba. U najvećoj katastrofi te vrste u istoriji Turske, koju je izazvao neispravan električni transformator, 787 rudara ostalo je zarobljeno u rudniku. 2016 - Preminuo je knez Aleksandar Karađorđević, prvorođeni sin kneza namesnika Pavla i kneginje Olge. Izdanak i rod niza vladarskih kuća Evrope, osim Krađorđevića, Romanova i vladarskih kuća Grčke i Danske, Aleksandar se školovao u Itonu, nedaleko od Vindzora. Tokom Drugog svetskog rata bio je pilot dobrovoljac RAF-a, sa oko 1000 sati ratnih dejstava. Posle 2000. često je boravio u Srbiji. Bio je potpredsednik Upravnog odbora Zapadnoevropske eparhije SPC, obnovitelj Viteškog reda Zmaja i pokrovitelj Centra za istraživanje pravoslavnog monarhizma. Njegova pisma, saopštenja i razgovori objavljeni su u četiri toma. 2019 - Na obali Fudžejre, u Ujedinjenim Arapskim Emiratima, četiri naftna tankera oštećena su prilikom eksplozija magnetnih mina, dva plovila u vlasništvu Saudi Arabije, jedan norveški i jedan UAE. Nije bilo povređenih, ali je došlo do znatnih oštećenja. Za napade je optužen Iran, što je zvanični Teheran negirao.

    2020 - Institut "Mihajlo Pupin" i kompanija "SmartResearch" uspešno su proizveli respirator, medicinski aparat koji pomaže pacijentima kada pluća ne mogu da obavljaju svoju funkciju.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSub Maj 13, 2023 9:01 am


    Dogodilo se na današnji dan, 13.05.

    Danas je subota, 13. maj, 133. dan 2023. Do kraja godine ima 232 dana.

    1607 - Kapetan Džon Smit stigao je s grupom vojnika u Virdžiniju. Mesto na kom su se nastanili nazvao je Džejmstaun. Bilo je to prvo stalno britansko naselje u Novom Svetu.

    1619 - Pogubljen je holandski državnik Johan Oldenbarnevelt, otac moderne holandske države. Smaknuće je naredio njegov saborac u borbi protiv španskih okupatora princ Moris Nasau, pod optužbom za religioznu subverziju. Zajedno s Morisovim ocem Vilhelmom I "Ćutljivim" od Oranža, vladarom novostvorene protestanske republike Ujedinjenih Provincija Nizozemske, Oldenbarnevelt je krajem 16. veka predvodio pobunu protiv Španaca. Odlučujuće je doprineo procvatu Holandije, trgovinskoj ekspanziji i osnivanju Holandske istočnoindijske kompanije, ali je njegov umereni protestantizam toliko zasmetao Morisu da ga je uhapsio i pogubio, što se smatra tamnom mrljom rane holandske istorije.

    1717 - Rođena je austrijska carica, češka i mađarska kraljica Marija Terezija, koja je tokom vladavine od 1740. do smrti 1780. sprovodila reforme u duhu prosvećenog apsolutizma, ali i germanizaciju i pokatoličavanje. Srbima u Potisko-pomoriškoj granici ukinula je privilegije, čime je podstakla njihove seobe u Rusiju od 1751. do 1753. (koje je literarno opisao Crnjanski u Seobama). Da bi osigurala osporavani presto, zbog problema nasleđivanja po ženskoj liniji, vodila je Rat za austrijsko nasleđe od 1740. do 1748. u kojem joj je 1745. pruski kralj Fridrih II Veliki preoteo Šleziju (osim manjeg dela). Učestvovala je i u Sedmogodišnjem ratu od 1756. do 1763, opet zbog Šlezije protiv Pruske.

    1792 - Rođen je italijanski sveštenik Đovani Marija Mastai Fereti, od 1846. papa Pije IX, čiji je pontifikat trajao 31 godinu i 236 dana, najduže u istoriji rimokatoličke crkve. Na Vatikanskom koncilu 1870. proglasio je dogmu "o papskoj nepogrešivosti".

    1809 - Trupe francuskog cara Napoleona I ušle su u Beč.

    1830 - Osnovana je republika Ekvador.

    1840 - Rođen je francuski pisac Alfons Dode, autor trilogije o zgodama Tartarena Taraskonca, remek dela francuske humorističke proze. Bio je naturalista, ali se odlikovao toplinom u razumevanju ljudske nesreće, nenametljivim humanizmom i izuzetnim darom zapažanja. Pisao je romane, drame i novele. Dela: "Pisma iz mog mlina", "Tartaren Taraskonac", "Nabob", "Safo", "Numa Rumestan", "Kraljevi u izgnanstvu", "Besmrtnik".

    1846 - Kongres SAD formalno je objavio rat Meksiku, mada su borbe u Kaliforniji započele nekoliko dana ranije. Posle krvavih dvogodišnjih sukoba, SAD su dobile rat 1848, otevši Novi Meksiko i zlatom bogatu Kaliforniju.

    1848 - Skupština predstavnika 175 crkvenih opština vojvođanskih eparhija, zajedno sa delegatima iz Srbije, izabrala je u Sremskim Karlovcima mitropolita Josifa Rajačića za patrijarha, a pukovnika Stevana Šupljikca za vojvodu. Skupština je istakla pravo Srba u Austriji (Ugarskoj) na autonomni politički i kulturni razvoj, a 15. maja proglasila je Srpsku Vojvodinu koja je obuhvatala Srem, Vojnu granicu u Sremu, Baranju i Bačku s bečejskim i šajkaškim okruzima (takođe deo Granice) i Banat sa Vojnom granicom i kikindskim okrugom. Austrijska (i Ugarska) vlada proglasile su odluke Majske skupštine nezakonitim, ali je austrijski Ustav od 4. marta 1849. potvrdio osnivanje Srpske Vojvodine i Tamiškog Banata, u koje su uključeni Bodroška, Torontalska, Tamiška i Krašovska županija i Rumski i Iločki okrug Sremske županije. Vojvodina je dobila status posebne upravne teritorije, a austrijski car je poneo i titulu srpskog velikog vojvode.

    1851 - Rođen je srpski pisac i lekar Laza Lazarević, jedan od najboljih srpskih realista. Prava je završio u Beogradu a medicinu u Berlinu. Napisao je samo devet pripovedaka, od kojih je "Švabica" ostala u fragmentima. Mada s patrijarhalnim pogledima na život, njegove pripovetke, sažete, s veoma snažnom unutrašnjom dramatikom, imaju klasičnu vrednost. Prevodio je ruske pisce Nikolaja Černjiševskog, Nikolaja Gogolja i Alekseja Pisemskog i francuskog pisca Ežena Skriba. Kao lekar učestvovao je u organizaciji saniteta u Srbiji i objavio 54 rada u stručnim medicinskim časopisima, od kojih neki imaju izuzetan značaj. Ostala dela: "Prvi put s ocem na jutrenje", "Sve će to narod pozlatiti", "Vetar", "Na bunaru", "Školska ikona", "On zna sve", "U dobri čas hajduci", "Verter".

    1862 - Rođen je srpski pisac Janko Veselinović. Opisivao je njegovu rodnu Mačvu, s mnogo ljubavi, idealizujući tradicionalni život njegovih zemljaka. Bio je sjajan znalac srpskog jezika i vešto je koristio njegove mogućnosti u romanima, pripovetkama i pozorišnim komadima. Dela: romani "Hajduk Stanko", "Junak naših dana", "Borci", zbirke pripovedaka "Slike iz seoskog života", "Od srca srcu", "Rajske duše", "Zeleni vajati", "Male priče", "Seljanka", pozorišna igra s pevanjem "Đido" (s Dragomirom Brzakom), komad "Potera" (s Čiča-Ilijom Stanojevićem).

    1871 - Italija je donela Zakon o garancijama, kojim je papa proglašen neprikosnovenom osobom u čijem je posedu središte rimokatoličke crkve Vatikan.

    1881 - Rođen je Dimitrije Tucović, vođa socijalističkog pokreta u Srbiji. Iako je bio protivnik oslobodilačke politike Srbije u Staroj Srbiji (Kosovo i Metohija) i Južnoj Srbiji (danas Makedonija) ipak se, kao vojni obveznik, borio u oslobodilačkim ratovima Srbije od 1912. do pogibije 1914. Predvodio je marta 1903. demonstracije u Beogradu protiv režima kralja Aleksandra Obrenovića i potom je pobegao u Austriju. Po povratku, posle majskog prevrata 1903, uređivao je "Narodne novine". Diplomirao je prava u Beogradu 1906, sekretar Srpske Socijaldemokratske partije postao je 1908. a teorijski časopis "Borba" pokrenuo je 1910. Na Međunarodnom socijalističkom kongresu u Kopenhagenu 1910. u značajnom govoru o austrougarskoj aneksiji Bosne i Hercegovine ukazao je na pogrešan stav austrijskih socijalista i u polemici je ubedljivo porazio jednog od vođa austrijske Socijalističke partije Karla Renera, kancelara Austrije posle Prvog svetskog rata, ukazavši na ekspanzionističku politiku Austro-Ugarske i neodrživost stava socijalista te zemlje da slede vladu. Objavio je oko 600 radova u domaćim i stranim listovima. Poginuo je 20. novembra 1914. u Kolubarskoj bici na Vrače brdu kod Lazarevca. Dela: "Zakonsko osiguranje radnika", "Srbija i Arbanija", "Zakon o radnjama i socijalna demokratija", "U izbornu borbu!", "Za socijalnu politiku", "Socijal-demokratski agitator", "Porezi: jedna žalosna glava u politici srpske buržoazije", "Jedinstvo pokreta".

    1882 - Rođen je francuski slikar Žorž Brak, koji je s Pablom Pikasom 1905. osnivač kubističkog pokreta. Posle Prvog svetskog rata prolazio je kroz razne faze, slikajući s upadljivom originalnošću. Slikao je pejzaže, aktove i mrtve prirode.

    1887 - U Beogradu je osnovana Opservatorija Velike škole, čiji je rad omogućio izradu desetina naučnih radova koji su poslužili kao osnova za istraživanja klime. Osnivanjem Republičkog hidrometeorološkog zavoda Srbije 1947. Opservatorija je postala njegov sastavni deo.

    1888 - U Brazilu je ukinuto ropstvo (među poslednjima u svetu).

    1914 - Rođen je američki bokser afričkog porekla Džozef Luis Barou, poznat kao Džoe Luis, apsolutni prvak sveta u teškoj kategoriji od 1937. do 1949. Titulu je osvojio 22. juna 1937. u meču sa zemljakom Džimom Bradokom i odbranio je 25 puta, po čemu je rekorder, a niko ga nije nadmašio ni po dužini držanja titule. Povukao se neporažen 1949, ali se zbog finansijskih nedaća vratio na ring i 1950. i 1951. bezuspešno pokušao da povrati titulu.

    1927 - U Nemačkoj je "crni petak" nagovestio slom nacionalne privrede.

    1930 - Umro je norveški polarni istraživac Fritjof Nansen, diplomata i humanista, profesor okeanografije na Univerzitetu u Oslu, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1922. Istraživao je od 1893. do 1896. Grenland i Severni ledeni okean, a posle Prvog svetskog rata se bavio zaštitom ratnih zarobljenika i nacionalnih manjina. Kao visoki komesar Društva naroda rukovodio je repatrijacijom ratnih zarobljenika i doprineo potpisivanju Ženevskog protokola o izbeglicama. Jedna vrsta emigrantskog pasoša nazvana "Nansenov pasoš" i sada je u upotrebi kao potvrda identiteta raseljenih ljudi.

    1931 - Umro je srpski kompozitor i horovođa Josif Marinković, član Srpske kraljevske akademije, koji je najveći deo stvaralaštva posvetio herojskoj romantičarskoj muzici, znatno je obogativši u tehničkom i izražajnom pogledu. Njegove solo pesme i mnoge horske kompozicije uz pratnju klavira poseban su doprinos srpskoj muzici. Završio je Orguljašku školu u Pragu i bio je u Beogradu dirigent pevačkog društva "Obilić". Dela: horovi "Narodni zbor", "Junački poklič", "Kola", "Potočara", "Zadovoljna reka", solo pesme "Čežnja", "Kaži mi, kaži, Stojanke", crkvena muzika "Liturgija", "Pomen", "Carju nebesni", "Opelo".

    1940 - Britanski premijer Vinston Čerčil u parlamentu je u Drugom svetskom ratu izjavio da naciji u sukobu s Nemačkom ne može da obeća "ništa sem krvi, suza i znoja".

    1941 - Ministar unutrašnjih poslova ustaške Nezavisne Države Hrvatske Andrija Artuković propisao je u Drugom svetskom ratu "Provedbenu naredbu o ustrojstvu i poslovanju ravnateljstva za javni red i sigurnost", što je bio "pravni osnov" hrvatskih vlasti za stavljanje van zakona oko dva miliona Srba i desetine hiljada Jevreja i Roma.

    1944 - U Drvaru je u Drugom svetskom ratu formirana OZNA (Odeljenje za zaštitu naroda) - služba bezbednosti ustrojena po uzoru na odgovarajuću sovjetsku službu. Kasnije je preimenovana u UDB (Uprava državne bezbednosti).

    1961 - Umro je američki filmski glumac Gari Kuper, jedan od najomiljenijih glumaca u istoriji Holivuda, prepoznatljiv po naglašenoj individualnosti. Snimio je 84 filma. Filmovi: "Zakon Divljeg zapada", "Narednik Jork" (Oskar), "Kome zvono zvoni", "Tačno u podne" (Oskar), "Vera Kruz", "Prijateljsko ubeđivanje", "Ljubav popodne", "Drvo za vešanje".

    1965 - Izrael i Zapadna Nemačka odlučili su da uspostave diplomatske odnose, posle čega je više arapskih država prekinulo odnose s Bonom.

    1968 - U Parizu su počeli zvanični pregovori predstavnika Severnog Vijetnama i SAD o okončanju rata u Vijetnamu.

    1969 - U rasnim nemirima u Kuala Lumpuru, glavnom gradu Malezije, poginulo je više od stotinu osoba.

    1981 - Na papu Jovana Pavla II u Rimu je pucao Turčin Mehmed Ali Agdža, ranivši ga u stomak i ruku.

    1994 - Ministri inostranih poslova SAD, Rusije, Britanije, Francuske, Nemačke, Belgije i Grčke odlučili su na sastanku u Ženevi, na osnovu mirovnog koncepta Evropske unije, da 51 odsto teritorije BiH pripadne bosanskim muslimanima i Hrvatima, a 49 odsto Srbima.

    1994 - Palestinska policija je, na osnovu sporazuma Izraela i Palestinske oslobodilačke organizacije, u Jerihonu preuzela kontrolu od izraelske vojske.

    1995 - U indijskoj državi Kašmir razularena masa razbesnelih muslimana zbog razaranja jedne džamije, palila je škole, vladine zgrade i hinduističke hramove.

    1996 - Više od 600 osoba poginulo je u nevremenu na severu Bangladeša.

    1999 - Avioni NATO srušili su pokretni most u Vrbasu na Velikom bačkom kanalu. Istovremeno su visokoprovodljivim grafitnim bombama ponovo gađana postrojenja Elektroprivrede Srbije, zbog čega su bez struje ostali Niš, Pirot, Kuršumlija, Aleksinac, Prokuplje, Leskovac, Šabac i delovi Beograda, Novog Sada i više mesta u Vojvodini.

    1999 - Francuski pisac i filozof Režis Debre optužio je NATO u otvorenom pismu predsedniku Francuske Žaku Širaku za zločine nad civilima i osporio "ključni razlog" za agresiju na Srbiju (SRJ) jer tokom boravka na Kosovu i Metohiji nije našao nikakve dokaze navodnog genocida nad Albancima.

    1999 - Međunarodna organizacija za zaštitu ljudskih prava "Hjumen rajts voč" optužila je NATO da krši međunarodno ratno pravo, povodom agresije na Srbiju (SRJ) i da se stalno povećava broj ubijenih civila i razorenih civilnih objekata, mada je agresija otpočela pod izgovorom "zaštite ljudskih prava".

    1999 - Peru i Ekvador potpisali su dokument o razgraničenju, okončavši posle šest decenija spor zbog kojeg su dve latinoameričke zemlje tri puta ratovale.

    2000 - Predsednika Izvršnog veća Vojvodine Boška Peroševića na Novosadskom sajmu ubio je umno poremećeni pripadnik sajamskog obezbeđenja.

    2004 - U Indiji su završeni maratonski skupštinski izbori koji su trajali više od mesec dana, na kojima je posle osam godina u opoziciji, pobedila Kongresna stranka Sonje Gandi, koja je neočekivano odlučila da ne prihvati mesto šefa vlade i podnela je ostavku na mesto predsednika stranke.

    2006 - Najmanje 29 lica je poginulo, a osam je nestalo u tropskoj oluji koja je zahvatila severozapadnu oblast Filipina. Tajfun "Čanču" naterao je oko 24.000 osoba da napuste svoje domove. Oko 20 tajfuna svake godine pogode arhipelag Filipina, uglavnom tokom trajanja kišne sezone od sredine maja do septembra.

    2007 - U eksploziji kamiona bombe čija je meta bilo središte vodeće kurdske političke partije - Kurdistanske demokratske partije (KDP) Masuda Barzanija, lidera autonomnog kurdskog regiona, na severu Iraka, u Mahmuru, oko 50 kilometra južno od Ibrila, poginulo je 30, a ranjeno 50 osoba. Odgovornost za taj napad preuzela je međunarodna teroristička mreža Al Kaida.

    2007 - Najmanje milion Turaka koji podržavaju svetovnu državu okupilo se u gradu Izmiru kako bi protestvovalo protiv proislamističke orjentacije vlade - u strahu da će sekularni koncept države kakav je ustrojio Kemal Ataturk biti poništen.

    2007 - Predstavnica Srbije Marija Šerifović pobedila je pesmom "Molitva" na 52. nadmetanju za Pesmu Evrovizije održanom u Helsinkiju u Finskoj, u Hartval Areni.

    2008 - Najmanje 80 osoba poginulo je u indijskom gradu Džaipur, u Radžastanu, na severozapadu Indije, oko 240 km od Delhija, a oko 150 je povređeno, u osam eksplozija. Bombe su aktivirane na gradskim pijacama u blizini hindu hrama u kojem je bio okupljen veliki broj vernika.

    2018 - U Surabaji, Istočna Java, drugom najvećem gradu Indonezije, dogodilo se više terorističkih napada na hrišćane, pri čemu je poginulo 28 osoba a 57 je povređeno. Napad motivisan islamskim ekstremizmom izveli su otac, majka i četvoro dece. Takozvana Islamska država priznala je odgovornost.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeNed Maj 14, 2023 9:33 am


    Dogodilo se na današnji dan, 14.05.

    Danas je nedelja 14. maj, 134. dan 2023. Do kraja godine ima 231 dan.

    1610 - Francuskog kralja Anrija IV, prvog monarha iz dinastije Burbona, u Parizu je ubio jedan katolički verski fanatik. Na prestolu ga je nasledio devetogodišnji Luj XIII, s kraljicom majkom Marijom Mediči kao regentom. Do 1589. Anri IV je kao kralj Navare i vođa hugenota (francuskih protestanata) bio u sukobu s katolicima, a potom je kao kralj Francuske, zemlji povratio mir 1598. "Nantskim ediktom". Edikt je predvideo međusobnu toleranciju rimokatolika i protestanata. Učvrstio je ekonomski i politički Francusku, i ojačao kraljevsku vlast. "Anri dobri" upamćen je kao omiljeni vladar.

    1771 - Rođen je velški filantrop Robert Oven, socijalista utopista i socijalni reformator, industrijalac koji je svo bogatstvo utrošio pokušavajući da ostvari projekte socijalnih reformi. Njega i njegove pristalice savremenici su nazivali "socijalistima", čime je taj izraz ušao u upotrebu. Prve uzorne zajednice stvorio je u Nju Lanarku u Škotskoj i u tim kooperativama proizvođača i potrošača ukinuo je rad dece, ustanovio bolesničke blagajne, skratio radno vreme, povećao nadnice, osnovao čitaonice. Da bi dokazao ostvarljivost reformi, otišao je u SAD, gde je 1825. osnovao komunu "Nova harmonija". Kad je eksperiment propao vratio se u Englesku, gde je stvorio Veliki nacionalni strukovni savez (sindikat) i osnovao banku za razmenu dobara, na osnovi količine uloženog rada u izradu razmenjivanih proizvoda, bez upotrebe novca. Dela: "Novi pogled na društvo", "Skica racionalnog sistema društva", "Knjiga o novom svetskom moralu".

    1796 - Engleski lekar Edvard Džener uspešno je vakcinisao jednog osmogodišnjeg dečaka protiv velikih boginja, položivši time temelj moderne imunologije. Ideju o vakcini protiv smrtonosne bolesti dobio je kad je dvadesetak godina ranije uočio da ljudi zaraženi kravljim boginjama ne dobijaju velike boginja ni u vreme epidemija i posle dve decenije rada razvio je vakcinu koja je ubrzo u celom svetu prihvaćena kao pouzdana zaštita od velikih boginja.

    1811 - Paragvaj je proglasio nezavisnost od Španije.

    1900 - U Parizu su otvorene druge moderne Olimpijske igre, na kojima je prvi put ženama dozvoljeno da učestvuju.

    1912 - Umro je švedski pisac Johan Avgust Strindberg. Bio je istovremeno vrhunski istančani literata, neka vrsta naturalističkog psihologa pa i folkloriste, istoriograf, čak i mistik. Odbacio je stare dramske forme i smatra se jednim od začetnika modernog teatra. Protivio se emancipaciji žena, bio rezervisan prema zvaničnim formama religioznosti. Dela: romani "Služavkin sin", "Crvena soba", "Stanovnici Hemsea", "Ispovest ludaka", "Gotske sobe", "Priče nadzornika karantina", "Pakao", "Na ostrvima", "Legende", "Crne zastave", drame "Majstor Uluf", "Otac", "Gospođica Julija", "Pljačkaši", "Zajmodavac", "Put u Damask", "Ples smrti", "Igra snova", "Oluja", "Sablasna soneta", novele "Novo carstvo".

    1921 - U Italiji su održani prvi izbori posle Prvog svetskog rata, na kojima je fašistički pokret, uprkos nasilju i pritiscima na birače, osvojio samo 35 od 535 poslaničkih mesta.

    1921 - Američki sudija Florens Alen postala je prva žena koja je na smrt osudila muškarca, ubicu Frenka Motoa koji je pogubljen tri meseca kasnije.

    1925 - Rođen je Tristram Keri, engleski kompozitor, tvorac elektronske muzike. Nakon studija na Oksfordu emigrirao je u Australiju gde je osnovao muzički elektronski studio po uzoru na onaj koji je prethodno 1967. osnovao u Muzičkom kraljevskom koledžu u Londonu. Bio je neka vrsta tehničkog maga i stajao je iza saundtreka čuvene BBC serije "Dr Who". Kerijev doprinos muzici 60-ih godina 20. veka nesaglediv je, njegov rad inspirisao je grupe poput "Pink Flojd", "Hu" ili "Roksi mjuzik".

    1925 - Rođen je Ljubomir Tadić, profesor filozofije i sociologije prava na Univerzitetu u Beogradu, stalni član SANU. Bio je pripadnik NOP-a. Podržao je 1968. studentske proteste, pa je 1974. udaljen sa univerziteta. Bio je među osnivačima obnovljene Demokratske stranke decembra 1989. Dobitnik je Sedmojulske nagrade, najvišeg priznanja Srbije. Dela: "Poredak i sloboda", "Tradicija i revolucija".

    1932 - Umro je srpski političar, ekonomista, diplomata, istoričar i pisac Čedomilj Mijatović, predsednik Srpske kraljevske akademije, utemeljivač Narodne banke Srbije, profesor ekonomije na Velikoj školi u Beogradu. Posle završenog Liceja u Beogradu, studirao je političko-ekonomske nauke u Minhenu, Lajpcigu, Cirihu i Beču. Između 1873. i 1889. bio je više puta ministar inostranih poslova i ministar finansija. Kao šef srpske diplomatije potpisao je Tajnu konvenciju sa Austro-Ugarskom 1881. a kao ministar finansija uveo je dinar kao novčanu jedinicu Srbije i metarski sistem mera. Odlučujuće je doprineo izgradnji železnica u Srbiji i njenom uključivanju u svetske finansijske tokove. Prvi je u Srbiji počeo da sistematski izučava privrednu istoriju. Prevodio je sa engleskog, uključujući "Istoriju civilizacije u Engleskoj" Henrija Tomasa Bekla. Sa izvesnim uspehom bavio se i književnim radom. Bio je izrazito religiozan čovek, čak mistik, bavio se dobrotvornim radom sa verskim motivima, ali i publicistikom na religiozne teme. Posle pada dinastije Obrenović 1903. živeo je u Londonu, gde će provesti ostatak života. Dela: "Izvod iz političke ekonomije", "Nauka o državnom gazdinstvu ili nauka o financiji", "Istorija trgovine", "Financije srpskog kraljevstva", "Ikonija, vezirova majka", "Rajko od Rasine", "Knez Gradoje od Orlova grada", "Đurađ Branković", "Uspomene balkanskog diplomate".

    1940 - Tokom pregovora o predaji holandske vojske u Drugom svetskom ratu, nemačka vrhovna komanda je naredila razaranje Roterdama: stotinak bombardera se okomilo na nebranjeni grad i pretvorilo ga u ruinu, usmrtivši pri tom oko hiljadu osoba.

    1948 - Osam časova pre okončanja britanskog mandata u Palestini, proglašena je država Izrael, s predsednikom Haimom Vajcmanom i šefom vlade Davidom Ben Gurionom, na šta su sutradan arapske zemlje odgovorile invazijom na jevrejsku državu.

    1955 - Ugovor o osnivanju Varšavskog pakta na kraju četvorodnevne konferencije komunističkih zemalja Evrope u Varšavi potpisale su Albanija, Bugarska, Mađarska, Nemačka Demokratska Republika, Poljska, Rumunija, Sovjetski Savez i Čehoslovačka.

    1964 - Sovjetski lider Nikita Hruščov otvorio je Asuansku branu u Egiptu, koju su izgradili sovjetski stručnjaci.

    1972 - Japanu je posle 27 godina pod okupacijom SAD vraćeno ostrvo Okinava, ali je znatan deo ostrva ostao pod kontrolom američke vojske.

    1973 - Lansirana je prva američka vasionska laboratorija "Skajlab I".

    1988 - Irački avioni su bombama zapalili pet brodova pored iranskog naftnog terminala Larak u Zalivu.

    1989 - Vođa peronista Karlos Menem postao je predsednik Argentine, pobedivši na izborima kandidata vladajuće Radikalne partije Eduarda Angelosa.

    1991 - Samoubistvo je izvršila Đang Ćing, udovica kineskog lidera Mao Cedunga, prvak "Kulturne revolucije" od 1966. do 1976. Umnogome je unazadila Kinu u kojoj su tada represalijama bile izložene stotine hiljada ljudi optuženih za "buržoaska skretanja". Stradali su i neki najviši državni i partijski rukovodioci, uključujući nominalnog šefa države Liu Šaočija i potonjeg oca kineskih reformi Deng Sjaopinga.

    1995 - Na izborima u Argentini predsednik Karlos Menem nadmoćno je obezbedio drugi mandat na čelu države.

    1998 - Umro je američki pevač i filmski glumac italijanskog porekla Frenk Sinatra, koji je svetsku slavu stekao nizom muzičkih hitova poput pesama "Stranci u noći" i "Njujork, Njujork". Poznat je i po prisnim vezama s najvažnijim ličnostima u ključnim centrima moći američkog društva, uključujući gotovo sve predsednike SAD u drugoj polovini 20. veka i najmoćnijeg mafijaškog "kuma" Lakija Lučana. Filmovi: "Noći Las Vegasa", "Ne kao stranac", "Neki su dotrčali", "Reči i muzika", "Čovek sa zlatnom rukom", "Odavde do večnosti" (Oskar), "Tri narednika", "Četvorica iz Teksasa", "Detektiv", "Goli trkač".

    1999 - Niš je bombardovan osmi dan zaredom, 26. put od početka NATO agresije na Srbiju (SRJ) uz ponovnu upotrebu kasetnih bombi.

    2002 - Šefovi diplomatija NATO i Rusije odobrili su sporazum o formiranju Saveta NATO - Rusija radi saradnje u borbi protiv terorizma i sprečavanju širenja oružja za masovno uništenje.

    2008 - Francusko ministarstvo kulture obelodanilo je retko arheološko otkriće. Na jugu te zemlje pronađena je mermerna bista Julija Cezara u prirodnoj veličini, na kojoj je rimski imperator prikazan u poznim godinama, bez kose.

    2015 - Viši sud u Beogradu rehabilitovao je Dragoljuba Dražu Mihailovića. General Mihailović tokom Drugog svetskog rata bio je komandant JVuO i, formalno, ministar vojni izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije, a osuđen je i streljan 1946. godine.

    2022 - U Bafalu, država Njujork, SAD, dogodio se masakr u kojem je ubijeno 10 osoba a tri su ranjene. Osamnaestogodišnjak Pejton Gendron otvorio je vatru iz automatskog oružja ispred i unutar supermarketua u Bafalu. Prilikom pucnjave ciljao je afroamerikance i izvikivao rasističke parole. Upucao je ukupno 13 osoba, među njima i dva belca. Svih deset poginulih su crnci.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePon Maj 15, 2023 9:21 am

    Dogodilo se na današnji dan, 15.05.

    Na današnji dan 1848. godine proglašena je Srpska Vojvodina u Sremskim Karlovcima, Skupština predstavnika 175 crkvenih opština vojvođanskih eparhija, zajedno s delegatima iz Kneževine Srbije, koja je prethodno dva dana ranije, izabrala mitropolita Josifa Rajačića za patrijarha, a pukovnika Stevana Šupljikca za vojvodu - proglasila je Srpsku Vojvodinu. Skupština je istakla pravo Srba u Austriji (Ugarskoj) na autonomni politički i kulturni razvoj. Srpska Vojvodina je obuhvatala Srem, Vojnu granicu u Sremu, Baranju i Bačku s bečejskim i šajkaškim okruzima (takođe deo Granice) i Banat sa Vojnom granicom i kikindskim okrugom. Austrijska (i Ugarska) vlada proglasile su odluke Majske skupštine nezakonitim, ali je austrijski ustav od 4. marta 1849. potvrdio osnivanje Srpske Vojvodine i Tamiškog Banata, u koje su uključeni Bodroška, Torontalska, Tamiška i Krašovska županija i Rumski i Iločki okrug Sremske županije. Srpska Vojvodina je dobila status posebne upravne teritorije, a austrijski car je poneo i titulu srpskog velikog vojvode.

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Karlov10

    Danas je ponedeljak, 16. maj, 135. dan 2023. Do kraja godine ima 230 dana.

    1536 - Engleski sud proglasio je krivim za preljubu i incest Anu Bolen, drugu ženu kralja Henrija VIII, i njenog brata lorda Rošfora. Dva dana potom, nadbiskup Krenmer "ustanovio" je da je brak nevažeći (sklopljen je 1533). Zbog njega je Henri VIII raskinuo veze s Katoličkom crkvom, pošto se papa usprotivio braku, a "preljubnica" je ubrzo pogubljena, posle čega se Henri VIII još četiri puta ženio, pošto nije imao muške dece.

    1571 - Tatarski osvajači su zapalili Moskvu.

    1767 - Đenova je prodala Francuskoj ostrvo Korziku.

    1773 - Rođen je austrijski kancelar knez Meternih. Klemens Vencel Nepomuk Lotar fon Meternih-Vineburg je kao ministar spoljnih poslova i kancelar, četiri decenije krojio spoljnu i unutrašnju politiku Austrije, umnogome i sudbinu Evrope. U međunarodnoj politici bio je stub reakcionarnog saveza evropskih vladara poznatog kao"Sveta alijansa" (stvorena je na Bečkom kongresu 1815. s ciljem sputavanja revolucionarnih tendencija, širom Evrope bez razlike). U unutrašnjoj politici je izgradio poznati "Meternihov sistem" - klasičan policijski režim, usmeren i protiv liberalnih težnji i protiv nacionalnih pokreta prisutnih širom austrijskog carstva.

    1796 - Trupe francuskog generala Napoleona Bonaparte, koji je u Italiji predvodio dvogodišnju uspešnu vojnu kampanju protiv Austrije, ušle su u Milano.

    1848 - Pariski radnici, nezadovoljni politikom buržoaske vlade posle proglašenja francuske republike, upali su u skupštinsku zgradu, raspustili ustavotvornu skupštinu i izabrali revolucionarnu vladu. Uz pomoć vojske gradske vlasti su uspele da uguše ustanak i pohapse kolovođe.

    1859 - Rođen je francuski fizičar Pjer Kiri, koji je sa suprugom Marijom i Antoanom Anrijem Bekerelom, 1903. godine podelio Nobelovu nagradu za fiziku. S bratom Žakom otkrio je 1880. piezoelektricitet. Proučavao je magnetske pojave, a 1898. sa suprugom je pronašao radioktivne elemente polonijum i radijum. Dokazao je 1903. da soli radijuma spontano oslobađaju toplotu. Radovi bračnog para Kiri temelj su moderne nauke o radioaktivnosti i pokazali su da radioktivnost uglavnom ne zavisi od spoljašnjih uslova.

    1886 - Umrla je američka književnica Emili Dikinson, za života gotovo anonimna, jer je do smrti objavila samo pet pesama. Njenih više od hiljadu pesama, otkrivenih posle smrti, posthumno su objavljene u šest tomova. Priređivači su ih podelili u četiri kategorije: pesme o prirodi, o vremenu i večnosti, o ljubavi i o životu. Njena poezija je izrazito introspektivna i usmerena ka mističnom, naglašene originalnosti.

    1891 - Rođen je ruski pisac Mihail Afanasjevič Bulgakov, po obrazovanju lekar. Najpoznatiji je po romanu "Majstor i Margarita", štampanom u Moskvi tek 1966. godine, 25 godina posle njegove smrti. Zbog romana s fabulom iz građanskog rata "Bela garda", dramatizovanog kao "Dani Turbina", odmah je izazvao podozrenje sovjetskih vlasti, iako mu je sam Staljin ukazivao poštovanje. Njegov "fantastični realizam", filozofija života i umetnosti imali su izuzetno snažan efekat u svetskim razmerama i uticali su na sovjetsku literaturu u drugoj polovini 20. veka. Ostala dela: priče i pripovetke "Beleške mladog lekara", "Đavolijada", "Kobna jaja", "Pseće srce", romani "Život gospodina de Molijera", "Pozorišni roman" (nedovršen), drame "Bekstvo", "Zojkin stan", "Purpurno ostrvo", "Adam i Eva", "Blaženstvo", "Ivan Vasiljevič", "Bratstvo licemera", "Poslednji dani", "Batum", scenariji "Revizor", "Mrtve duše", dramatizacije "Mrtve duše", "Rat i mir". Posle raspada sovjetske države objavljene su njegove dnevničke beleške: "Dnevnik Majstora i Margarite".

    1907 - Umro je srpski pesnik Milorad Mitrović, autor lirskih pesama, balada i romansi, satiričar i dramski pisac. Diplomirao je na Pravnom fakultetu u Beogradu i kao činovnik je radio u Užicu, Čačku, Mionici, Smederevu i Knjaževcu. Posle prevrata 1903. je postao sekretar Apelacionog suda u Beogradu. Počeo je da piše pod uticajem Vojislava Ilića i prvu zbirku je objavio 1899. pod naslovom "Knjiga ljubavi". Naročito su bile popularne njegove pesme "Don Ramiro", "Papučica", "Sigurna pesma". Neke su i komponovane, poput pesme "Bila jednom ruža jedna". Napisao je i fragmente tragedije "Despot Lazar Branković".

    1909 - Rođen je engleski filmski i pozorišni glumac Džejms Mejsn. Filmovi: "Begunac", "Sedmi veo", "Čovek u sivom", "Zvezda je rođena", "Julije Cezar", "Lolita", "Sever severozapad", "Lord Džim", "Galeb", "Ubistvo po narudžbini".

    1911 - Rođen je švajcarski pisac Maks Rudolf Friš, liberalni intelektualac, skeptik koji je analizirao duhovne tendencije i protivrečnosti savremenog sveta. Dela: romani "Štiler", "Homo faber", "Neka mi ime bude Gantenbajn", pripovetka "Montok", drame "Kineski zid", "Grof Ederland", "Don Huan ili Ljubav prema geometriji", "Biderman i palikuće", "Andora", "Biografija", "Dnevnici 1946-1949", "Dnevnici 1966-1971".

    1914 - Umro je srpski književni kritičar i istoričar književnosti Jovan Skerlić, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske kraljevske akademije, najuticajniji kritičar svog vremena. Diplomirao je na Velikoj školi u Beogradu i doktorirao u Lozani. Presudno je uticao na srpsku literaturu, boreći se za realizam i verodostojnost književnog dela. Prve radove objavio je u satiričnim i socijalističkim listovima, a zatim se visprenom kritikom, ali često beskompromisnom i isključivom, oglašavao u "Srpskom književnom glasniku", koji je od 1905. do 1907. uređivao sa Pavlom Popovićem, a potom sam do smrti. Po ličnom opredeljenju Skerlić je bio izraziti socijalista (socijaldemokrata). Dela: rasprave i studije "Pogled na današnju francusku književnost", "Uništenje estetike i demokratizacija umetnosti", "Francuski romantičari i srpska narodna poezija", "Srpska književnost u XVIII veku", "Omladina i njena književnost", "Istorija nove srpske književnosti", "Jakov Ignjatović", kraće studije, kritike i prikazi sakupljeni u devet knjiga pod naslovom "Pisci i knjige".

    1914 - Rođen je nepalski planinar Namgjal Vangdi, poznat kao Tenzing Norgaj, koji je s Novozelanđaninom Edmundom Hilarijem u maju 1953. prvi osvojio "krov sveta" Maunt Everest, 8.848 metara visok vrh planinskog masiva Himalaji.

    1923 - Velika Britanija je kao nezavisnu državu priznala Transjordaniju pod emirom Abdulahom.

    1933 - Rođen je Stojan Vujičić, srpski literata i publicista, jedna od vodećih ličnosti srpske zajednice u Mađarskoj. Rođen u Pomazu, između Budimpešte i Sentandreje, decenijama je prikupljao starine važne za prošlost Srba u Mađarskoj od čega je nastala postavka Srpskog pravoslavnog crkvenog muzeja u Sentandreji. Diplomirao je Slavistiku u Budimpešti. Bio je član antikomunističkog Petefijevog kruga. Radio je na uspostavljanju i izučavanju kulturno-istorijskih veza Srba i Mađara. Pisao je stručne i publicističke tekstove o Mihailu Vitkoviću, Jakovu Ignjatoviću, Teodoru Pavloviću, Veljku Petroviću, Todoru Manojloviću, Endre Adiju, Deže Kostolanjiju, Miklošu Radnotiju, Petru Dobroviću, Ivanu Meštroviću. Bio je saradnik Instituta za nauku o književnost Mađarske akademije nauka, član SANU i Matice srpske, počasni profesor Univerziteta u Novom Sadu. Pokretač je lista Neven i urednik peštanskog časopisa Evropai utaš.

    1940 - Puštene su u prodaju prve najlon čarape, simbol ženske senzualnosti, ali i emancipacije. Samo tokom prve godine u SAD je prodato je čak 64 miliona pari. Najlon čarape su nastale u laboratorijama američke kompanije "Dipon" (Dupont), a njihov prototip prikazan je na Svetskoj izložbi 1939.

    1940 - Holandska armija je u Drugom svetskom ratu kapitulirala i predala se nemačkim trupama.

    1945 - Jugoslavija je definitovno oslobođena od okupatora i jedinice Jugoslovenske armije slomile su i poslednji organizovani otpor neprijateljskih snaga u Drugom svetskom ratu. Jugoslovenska armija je nemačkim trupama presekla odstupnicu, zarobila komandanta grupe armija E general-pukovnika Aleksandera Lera, koji je u aprilu 1941. rukovodio bombardovanjem Beograda, i prinudila ih na predaju. Jugoslavija je u četvorogodišnjem ratu opustošena, a prema zvaničnim podacima poginulo je 1.706.000 građana.

    1948 - Novostvorenu državu Izrael su napali egipatski avioni, a sa severa i istoka libanske i jordanske trupe.

    1955 - U Beču je potpisan Austrijski državni ugovor kojim su Sovjetski Savez, SAD, Velika Britanija i Francuska obnovile nezavisnost Austrije u granicama od 1. januara 1938, čime je okončana desetogodišnja saveznička okupacija te zemlje koja je u Drugom svetskom ratu bila deo Trećeg rajha i čije je stanovništvo ogromnom većinom podržavalo nacizam i prisajedinjenje Nemačkoj. Ugovor je sadržao niz zaštitnih odredaba za nacionalne manjine u Austriji, kojih se Beč nije uvek dosledno pridržavao, a i obaveza o "večnoj neutralnosti Austrije" pokazala se kao relativna kategorija.

    1957 - Velika Britanija je izvršila prvu probu hidrogenske bombe u centralnom Pacifiku.

    1978 - Umro je australijski državnik Robert Gordon Menzis, premijer Australije s najdužim stažom, šef vlade kao lider Ujedinjene australijske partije od 1939. do 1941, a potom kao vođa Liberalne partije od 1949. do 1966. Znatno je doprineo jačanju uticaja SAD u Australiji i uvukao je zemlju u Vijetnamski rat, na američkoj strani.

    1987 - Umrla je američka filmska glumica Rita Hejvort, holivudski seks simbol četrdesetih godina 20. veka. Filmovi: "Samo anđeli imaju krila", "Đilda", "Dama pod sumnjom", "Nikad se nećeš obogatiti", "Dama iz Šangaja", "Odvojeni stolovi".

    1989 - Sovjetski predsednik Mihail Gorbačov objavio je u Pekingu otvaranje nove ere kinesko-sovjetskih odnosa.

    1991 - Predsednik Fransoa Miteran saopštio je da je posle ostavke premijera Mišela Rokara mandat za sastav vlade poverio Edit Kreson, koja je sutradan kao prva žena u istoriji Francuske preuzela dužnost premijera.

    1992 - Paravojne muslimanske jedinice u Tuzli su napale kolonu Jugoslovenske narodne armije i ubile najmanje 59 vojnika tadašnje JNA, ranjeno je njih 44, a veliki broj zarobljen. Napadom je prekršen dogovor prema kojem je kolona, koja je kao i ostale jedinice JNA napuštala Bosnu i Hercegovinu, trebalo da mirno napusti grad. Ponovljen je scenario iz Dobrovoljačke ulice u Sarajevu nepune dve sedmice ranije: prvi deo kolone je propušten, a drugi je napadnut iz zasede.

    1992 - Hiljade pristalica opozicije u Azerbejdžanu zauzelo je u Bakuu zgradu Skupštine i predsedničku palatu, a dan kasnije sa vlasti je zbačen predsednik Ajaz Mutalibov koji je potom izbegao u Moskvu.

    1996 - Desničarski lider Atal Bihari Vadžpaji postao je prvi Hindu nacionalista premijer Indije, pošto je njegova Baratija Džanata partija na skupštinskim izborima osvojila relativnu većinu.

    1999 - Prvi put od početka agresije NATO na Srbiju (SRJ) iz vazduha je napadnuto područje opštine Bor u kojoj su na meti bili trafo-stanica i skladište "Jugopetrola". Gađani su i civilni ciljevi u Beogradu, Pančevu, Smederevu, Novom Sadu, Požarevcu, Kragujevcu, Čačku, Boljevcu, Kuršumliji, Uroševcu, Kosovskoj Mitrovici, Prizrenu, Peći, Đakovici, Dečanima.

    2002 - Bivši predsednik Republike Srpske Krajine Milan Martić predao se Haškom tribunalu.

    2006 - Sjedinjene Američke Države obnovile su pune diplomatske odnose s Libijom. Odluka Libije da 2003. obustavi program nuklearnog naoružavanja i obešteti porodice žrtava poginulih u bombaškom napadu na avion američke kompanije "Panam", 1998. iznad Lokerbija u Škotskoj, kada je poginulo 270 osoba, uglavnom građana SAD, dovela je do promena u odnosima dve države koji su decenijama bili veoma loši. SAD su Libiju 1979. godine proglasile za državu sponzora terorizma, a zvanične diplomatske veze prekinute su godinu dana docnije.

    2007 - Više od 60 talibanskih pobunjenika ubijeno je u vazdušnim udarima avganistanskih i koalicionih snaga na dve baze pobunjenika u Kandaharu, provinciji na jugu Avganistana. U napadima su poginuli regionalni komandanti mula Abdul Hakim, mula Abdul Manan i mula Zarif.

    2007 - Najmanje 24 osobe su poginule a 30 je povređeno u eksploziji bombe u hotelu u pakistanskom gradu Pešavaru. Bomba je eksplodirala na recepciji četvorospratnog hotela "Merhaba", koji se nalazi u starom delu grada, u blizini džamije Masdžid Mohabat Kan.

    2007 - Najmanje 45 ljudi je poginulo, a 60 je povređeno kada je kamion-bomba pun gasa hlora eksplodirao blizu pijace u šiitskom selu Abu Sejdah, u iračkoj proviniciji Dijala, severoistočno od Bagdada

    2010 - Umro je Džon Šepard Baron izumitelj bankomata (Automated Teller Machine - ATM). Šepard Baron radio je za britansku kompaniju "De La Rue", jednu od najvećih svetskih štamparija vrednosnih hartija, a ideja o postojanju takvog aparata pojavila se zbog činjenice da banke nisu uvek otvorene.

    2012 - Umro je Karlos Fuentes, meksički književnik, jedan od najpoznatijih pisaca španskog govornog područja. Prvu zbirku kratkih priča "Prerušeni dani" objavio je 1954. godine. Već prvim romanom "Najprozračnija oblast" (1958) 30-godišnji autor je stekao međunarodni ugled. Fuentes je bio najčuveniji meksički pisac i odigrao je dominantnu ulogu u latinoameričkom literarnom bumu. Druga dela: "Mirne savesti", "Aura", "Smrt Artemija Krusa".

    2014 - Vlada Srbije proglasila je vanrednu situaciju zbog poplava, koje su zahvatile veliki deo zemlje posle nezapamćenih padavina, pošto je ciklon "Tamara" čiji je epicentar bio nad Srbijom, zahvatio područje velikog dela srednje i jugoistočne Evrope dva dana ranije. Na teritoriji Srbije sa ugroženih područja bilo je evakuisano gotovo 32.000 osoba, bez struje se našlo preko 26.000 domaćinstava, poplavljeno je 2.260 objekata, ugrožena su 1.763, a aktivirale su se hiljade klizišta. U Srbiji je poplavljeno 90.000 hektara obradivog zemljišta, a šteta na infrastrukturi, saobraćajnoj, energetskoj i telekomunikacionoj, premašila je 250 miliona evra.

    2018 - Predsednik Rusije Vladimir Putin otvorio je najduži most u Evropi, koji povezuje Krim s Krasnodarskim krajem, čime je smanjena saobraćajna izolovanost poluostrva. Krimski most, dug nepunih 19 kilometara, ide preko Kerčkog prolaza i povezuje poluostrvo Kerč na Krimu s Tamanskim poluostrvom na jugu Rusije.

    2019 - Preminuo je Miša Janketić, srpski glumac. Odigrao je preko stotinu uloga u pozorištu, najviše u matičnom Jugoslovenskom dramskom. Ogroman trag ostavio je na filmu, televiziji, radiju. Diplomirao je glumu 1962, na Akademiji za pozorište, radio, film i televiziju u Beogradu. Predavao je na Akademiji umetnosti u rodnom Novom Sadu. Dobitnik je niza priznanja - Dobričinog prstena, Oktobarske nagrade, četiri Sterijine nagrade, priznanja "Pavle Vuisić" za životno delo.

    2021 - Umro je Đorđe Marjanovič, pevač, jedna od najvećih zvezda jugoslovenske i srpske zabavne muzike. Prvi je pevač u negdašnjoj Jugoslaviji koji je imao zvanične klubove zaljubljenika. Rođen je u Kučevu, studirao je farmaciju u Beogradu. Prvi put je nastupio kao pevač na audiciji koju je organizovalo Udruženje džezista Srbije. Prvu ploču "Muzika za igru", objavio je za PGP-RTB 1959. godine. Bio je izuzetno popularan i u Sovjetskom Savezu. Upamćen je po brojnim hitovima, poput "Zvižduk u osam", "Lazarela", "Romana", "Moje ludo srce", "Nikad nije kasno".


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeUto Maj 16, 2023 10:09 am


    Dogodilo se na današnji dan, 16.05.

    Na današnji dan 1898. rođen je srpski pisac Rastko Petrović, jedan od najoriginalnijih i najznačajnijih srpskih pesnika posle Prvog svetskog rata. U ratu je sa srpskom vojskom prošao preko vrleti današnje Albanije, potom je poslat u Francusku i u Parizu je diplomirao prava. Od 1923. je u diplomatskoj službi. Radio je u Rimu, zatim u Vašingtonu, gde je umro 1949. Njegovi posmrtni ostaci preneti su u otadžbinu 1986.

    Danas je utorak, 16. maj, 136. dan 2023. Do kraja godine ima 229 dana.

    1532 - Španski osvajač Francisko Pisaro iskrcao se s malom grupom vojnika na severnu obalu Perua. Godinu dana potom osvojio je tu zemlju i brutalno je, u začetku, ugušio pobunu Inka.

    1703 - Umro je francuski pisac Šarl Pero, autor zbirke bajki "Vilinske priče", u kojoj su deci širom sveta poznate bajke "Mačak u čizmama", "Crvenkapa" i "Uspavana lepotica". Ostala dela: "Vek Luja Velikog", "Poređenja starih i modernih".

    1812 - Počeli su pregovori posle šestogodišnjeg Rusko-turskog rata u kojem su Turci poraženi i primorani na velike ustupke Rusiji. U tom ratu Srbi su se borili na strani Rusije, pa je Bukureštanski mir, zaključen 28. maja 1812, predvideo da sultan amnestira srpske ustanike. Dogovoreno je i da Turska vlada stupi u direktne pregovore s predstavnicima Srbije radi sporazuma o autonomiji, ali su Turci 1813. napali Srbiju i ugušili Prvi srpski ustanak.

    1873 - Rođen je francuski pisac Anri Barbi, propovednik radničke solidarnosti. Učestvovao je u Prvom svetskom ratu kao dobrovoljac, ali se ubrzo razočarao, izrazivši ogorčenost u romanu "Oganj" u kojem je opisao stravičnu sliku rata, čime je snažno uticao na pisce antiratnih romana u Evropi. Ostala dela: romani "Pakao", "Svetlost", zbirka pesama "Tugovanke".

    1881 - Prvi tramvaj u svetu s pogonom na električnu energiju počeo je redovno da saobraća u Berlinu.

    1898 - Rođena je srpska književnica Desanka Maksimović, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Završila je Filozofski fakultet u Beogradu i bila profesor u Obrenovcu, Dubrovniku i Beogradu. Dela: zbirke pesama "Pesme", "Zeleni vitez", "Pesnik i zavičaj", "Otadžbino, tu sam", "Miris zemlje", "Tražim pomilovanje", "Nemam više vremena", "Pesme iz Norveške", "Letopis Perunovih potomaka", "Ničija zemlja", "Slovo o ljubavi", priče "Ludilo srca", romani "Otvoren prozor", "Ne zaboraviti", dečji roman "Pradevojčica", zbirka bajki i proze u stihu "Oraščići palčići", putopis "Snimci iz Švajcarske".

    1905 - Rođen je američki filmski i pozorišni glumac Henri Fonda, jedna od najupečatljivijih fizionomija svetskog filma, čiju glumu je odlikovala prefinjenost i diskrecija. Oskar je dobio za ulogu u filmu "Na zlatnom jezeru", poslednjem u više od 80 koliko ih je snimio. S velikim uspehom igrao je i u brodvejskim pozorištima u Njujorku, takođe u TV serijama. Ostali filmovi: "Farmer se ženi", "Staza usamljenog bora", "Na krilima jutra", "Džezabel", "Priča o Aleksandru Grejemu Belu", "Džesi Džejms", "Mladi Linkoln", "Plodovi gneva", "Ledi Iv", "Omča za vešanje", "Moja draga Klementina", "Na apačkoj granici", "Begunac", "Mister Roberts", "Rat i mir", "Pogrešan čovek", "Samo jednom se živi", "12 gnevnih ljudi", "Bura nad Vašingtonom", "Najduži dan", "Roj", "Ubica na konju".

    1920 - Papa Benedikt XV kanonizovao je Jovanku Orleanku, koja je pod optužbom za jeres spaljena na lomači maja 1431. Rođena 1412. tokom Stogodišnjeg rata pridobila je francuskog kralja Šarla VII, ubedivši ga da joj je - Glas s neba - naredio da spase Francusku, da krene u oslobađenje Orleana, a 1429. je na čelu odreda od oko 800 ljudi naterala Engleze da obustave opsadu grada. Potukla ih je i kod Poatjea, a Šarla VII odvela je u Rems, gde je krunisan. Burgunđani su je zarobili u maju 1430. i prodali Englezima. Posle procesa pred engleskim crkvenim sudom u Ruanu, na kojem se držala izuzetno hrabro, osuđena je pod optužbom da je jeretik i veštica. Bes Francuza zbog njenog mučeničkog stradanja i patriotsko oduševljenje koje je izazvala omogućili su proterivanje Engleza iz Francuske i 1453. završetak Stogodišnjeg rata.

    1929 - U Holivudu su dodeljene prve nagrade američke filmske akademije (od 1931. nazvane Oskar). Prve nagrade dodeljene su filmu "Krila", glumici Dženet Gejnor i glumcu Emilu Dženingsu.

    1932 - U Tokiju je ubijen japanski premijer Cujoši Inukai.

    1932 - Poginuo je je Alber Londr, francuski pisac i novinar. Njegove svetski poznate reportaže postale su vremenom klasična novinarska lektira. Bio je izrazito angažovan autor, predano je ukazivao na problematiku koju su drugi izbegavali. Osim o rodnoj Francuskoj, pisao je o zemljama Afrike, Latinske Amerike, Pacifiku, pa i o problemima Balkana, između ostalog o Srbiji i Beogradu. Bavio se problematikom kolonijalizma, terorizma, militarizma, trgovine ljudima. Njegovim imenom nazvana je francuska nacionalna nagrada za novinarstvo. Dela: "Zemlja abonosa", "Belo roblje", "Biribi", "Teror na Balkanu", "Put u Buenos Aires".

    1935 - Potpisan je čehoslovačko-sovjetski pakt, prema kojem je Sovjetski Savez bio dužan da brani Čehoslovačku, pod uslovom da se sama oružano suprotstavi agresoru i da joj Francuska pritekne u pomoć.

    1941 - Skupština Islanda okončala je ugovor s Danskom i proglasila nezavisnost, koja je potvrđena plebiscitom 24. maja 1944, na osnovu kojeg je Island kasnije proglašen republikom. Island je od 1918. bio u personalnoj uniji s Danskom (pod istom krunom) a ranije je bio danska kolonija.

    1947 - Umro je engleski biohemičar Frederik Gaulend Hopkins, jedan od osnivača nauke o vitaminima, koji je s holandskim lekarom Kristijanom Ajkmanom 1929. podelio Nobelovu nagradu za medicinu. Izučavao je značaj vitamina u ishrani laboratorijskih životinja i zaključio da su oni neophodni za normalan rast i razvoj organizma. Takođe je izolovao glutation i pokazao njegov veliki značaj u ćelijskoj okcidaciji i aminokiselinu triptofan. Dokazao je i da je pigment krila nekih leptira derivat mokraćne kiseline i da neke ekskretorne supstance služe kao boje u životinjskom carstvu.

    1961 - General Park Čung Hi izvršio je vojni udar u Južnoj Koreji i potom je vladao tom azijskom zemljom do 1979, kada ga je ubio šef njegove bezbednosti. Vojna uprava je odmah po preuzimanju vlasti zabranila rad sindikata i političkih partija.

    1969 - Sovjetski vasionski brod "Venera 5" spustio se na Veneru i počeo da šalje podatke o toj planeti.

    1972 - Posle osam godina izgradnje, u rad je pušten hidroenergetski i plovidbeni sistem "Đerdap", zajednički graditeljski poduhvat Jugoslavije i Rumunije. Sistem je koštao oko 400 miliona dolara, a elektroprivrede dveju zemalja su dobile 5,6 milijardi kilovat-časova struje godišnje.

    1974 - Socijaldemokrata Helmut Šmit postao je kancelar Zapadne Nemačke posle ostavke Vilija Branta.

    1975 - Japanka Junko Tabei postala je prva žena koja se popela na najviši svetski vrh Mont Everest.

    1984 - Umro je američki pisac Irvin Šo, čija se proza odlikuje snaznom dramatičnošću, društvenom svešću i živim dijalogom. Borio se u Drugom svetskom ratu kao američki vojnik u Evropi i Africi. Dela: romani "Mladi lavovi", "Lusi Kraun", "Dve sedmice u drugom gradu", "Glasovi letnjeg dana", "Prosjak i lopov", "Bogataš i siromah", "Hleb na vodama", "Veče u Vizantiji", "Vrh brda", zbirke pripovedaka "Mornar sa Bremena", "Dobrodošli u grad", "Mešovito društvo", "Ljubav u mračnoj ulici", "Pet decenija", "Bog je bio ovde, ali je otišao ranije", "Šaputanja u Bedlamu", drame "Sahraniti mrtve", "Opsada", "Ljubazni ljudi", "Povlačenje u zadovoljstvo", "Sinovi i vojnici", "Ubica", putopis "U društvu delfina".

    1990 - Umro je američki pevač, igrač i glumac afričkog porekla Semi Dejvis, jedan od najvećih zabavljača 20. veka.

    1991 - Prva žena predsednik vlade, u istoriji Francuske, socijalista Edit Kreson, stupila je na dužnost.

    1991 - Britanska kraljica Elizabet II postala je prvi monarh koji je govorio u Kongresu SAD.

    1992 - Serijom eksplozija dignut je u vazduh, odnosno doveden u neupotrebljivo stanje, vojni aerodrom kod Bihaća, jedan od najvažnijih vojnih objekata JNA, čija je izgradnja koštala navodno čak četiri milijarde dolara.

    1995 - Artiljerijskim napadima na srpske delove grada, muslimanske snage su otpočele snažnu ofanzivu na položaje jedinica Vojske Republike Srpske oko Sarajeva, koja je posle nekoliko dana okončana potpunim slomom.

    1995 - Japanska policija je uhapsila vođu verske sekte Aum Šinrikjo - Šoka Asaharu, na osnovu sumnje da je organizovao napad nervnim gasom u tokijskom metrou 20. marta 1995. kad je 12 ljudi umrlo a više od 5.000 povređeno.

    1997 - Zairski (danas Kongo) predsednik Mobutu Sese Seko napustio je Kinšasu ka kojoj su nadirali pobunjenici, okončavši tako 32-godišnju autokratsku vladavinu.

    1997 - Umro je italijanski filmski režiser Đuzepe De Santis, jedan od najznačajnijih predstavnika filmskog neorealizma nastalog u Italiji u prvim godinama po okončanju Drugog svetskog rata. Filmovi: "Gorki pirinač", "Rim u 11 časova", "Put dug godinu dana".

    2003 - Islamski teroristi samoubice, upotrebljavajući automobile-bombe i pojaseve s eksplozivom, aktivirali su najmanje pet snažnih detonacija u najvećem marokanskom gradu Kazablanki, usmrtivši 55 osoba, uključujući 12 bombaša. Na meti terorista bili su belgijski konzulat, hotel "Safir" u starom delu grada, jevrejski kulturni centar i španski restoran i klub.

    2004 - Pripadnici ugandske "Božje armije otpora", ekstremne pseudohrišćanske organizacije bez precizne političke platforme, masakrirali su više od 50 izbeglica u jednom sabirnom logoru na severu zemlje.

    2005 - Skupština Kuvajta usvojila je amandman na izborni zakon kojim se, po prvi put u istoriji zemlje, ženama daje pravo glasa i pravo da budu birane.

    2006 - Umro je austrijski publicista Ginter Nening, jedan od najangažovanijih novinara i političara te zemlje. Bio je dvostruki doktor nauka, jedan je (od 1958.) od izdavača bečkog magazina "Forum". Pisao je i za nemačke nedeljnike "Špigl" i "Cajt". Posebno je bio aktivan kao borac za zaštitu prirode i jedan je od osnivača austrijske stranke Zelenih.

    2006 - Najmanje 115 osoba je poginulo u talasu nasilja koji su započeli pripadnici jedne kriminalne grupe u brazilskoj državi Sao Paolo. Među nastradalima, pored kriminalaca, bila su i 32 policajaca. Gangsteri, naoružani automatskim puškama i granatama, organizovali su više od 150 napada širom države, a njihova glavna meta bile su stanice policije.

    2007 - Umro je novinar-satiričar Branislav Đuričić. Pokretač je poratnog izdanja časopisa "Jež", emisije "Veselo veče", serije "Porodica Jovanović". Jedan je od najplodnijih srpskih satiričara. Novinarsku karijeru započeo je 1948. u agenciji Tanjug, nakon čega je radio u listu "Jež" koji je obnovio, kao i u Radio Beogradu.

    2014 - U ranim jutarnjim satima bujica nastala nezapamćenim izlivanjem Tamnave i Kolubare, kao posledica izuzetno jakih višednevnih kiša, potpuno je poplavila Obrenovac. Grad je poplavljen u intervalu između tri i sedam časova tog jutra i samo manji delovi Obrenovca izbegli su poplavni talas


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSre Maj 17, 2023 8:03 am

    Dogodilo se na današnji dan, 17.05.

    Na današnji dan 1917. godine umro je srpski vojskovođa vojvoda Radomir Putnik. U dva srpsko-turska rata od 1876. do 1878. komandovao je Rudničkom brigadom i Veterničkim odredom, koje su se istakle na Javoru, Krevetu, Velikom Šiljegovcu, Đunisu, oko Pirota, prilikom oslobađanja Niša, Vranja i Gnjilana. U Srpsko-bugarskom ratu 1885. bio je načelnik Štaba Dunavske divizije, a 1890. postavljen je za pomoćnika načelnika Glavnog generalštaba. U program obuke starešina uveo je rešavanje taktičkih zadataka na Višoj školi Vojne akademije, u kojoj je predavao taktiku i generalštabnu službu. Komanda nad Šumadijskom divizijskom oblašću poverena mu je 1893. ali mu je 1895. oduzeta i 1896. penzionisan je pod sumnjom da sarađuje s Radikalnom strankom. Reaktiviran je 1903. i od tada se nalazi na mestu načelnika Glavnog generalštaba kao i ministra vojnog 1904, od 1906. do 1908. i 1912. U Prvom balkanskom ratu kao načelnik Štaba Vrhovne komande znatno je doprineo pobedi srpskih armija u Kumanovskoj, a zatim u i Bitoljskoj bici oktobra i novembra 1912. U Drugom balkanskom ratu 1913. pravovremeno je rasporedio i pripremio vojsku, predvidevši bugarski napad, što je bilo odlučujuće za trijumf u Bregalničkoj bici. U Prvom svetskom ratu 1914. veštim manevrisanjem i grupisanjem glavnine srpskih snaga doprineo je slamanju nadmoćnih austrougarskih trupa u Cerskoj i Kolubarskoj bici. Rukovodio je povlačenjem srpske vojske 1915. osujetivši nizom manevara nameru nemačke Vrhovne komande da je u sadejstvu s bugarskim i austrougarskim trupama opkoli i uništi.Saveznici su ga prethodno onemogućili da preventivnim udarom spreči Bugarsku da stupi u rat na strani Centralnih sila. Tokom povlačenja srpske vojske teško je oboleo i upućen je u Francusku na lečenje, gde je umro.

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Vojvod10

    Danas je sreda, 17. maj, 137. dan 2023. Do kraja godine ima 228 dana.

    1395 - u Bici na Rovinama poginuo je Kraljević Marko, u sklopu turskih vazalnih jedinica u borbi protiv vlaškog vojvode Mirče. Kao najstariji sin i naslednik kralja Vukašina Mrnjavčevića, posle očeve pogibije 1371. u Maričkoj bici protiv Turaka, nastavio je da vlada srpskim oblastima oko Prizrena, Skoplja i Prilepa. Pouzdanih podataka o njegovom životu i vladavini gotovo da nema, ali ga je epska poezija idealizovala kao uzor junaštva, viteštva i čestitosti i kao zaštitnika nejakih.

    1510 - Umro je italijanski slikar Sandro Botičeli, koji je radio religiozne i alegorijske kompozicije, posebno je poznat po likovima Bogorodice s malim Hristom. Njegov crtež je elegantan i uznemiren, likovi idealizovani, a celokupno delo prožeto je melanholijom i lirskim raspoloženjem. Dela: "Poklonjenje kraljeva", "Proleće", "Rođenje Venere", ilustracije za "Božanstvenu komediju" Dantea Aligijerija.

    1749 - Rođen je engleski lekar Edvard Džener, pronalazač vakcine protiv velikih boginja, čime je utemeljio modernu imunologiju. Uočio je da ljudi zaraženi kravljim boginjama ne dobijaju velike boginje ni u vreme epidemija i posle dve decenije rada u maju 1796. uspešno je vakcinisao jednog osmogodišnjeg dečaka. Njegova vakcina ubrzo je u celom svetu prihvaćena kao pouzdana zaštita od smrtonosnih velikih boginja.

    1809 - Francuski car Napoleon I izdao je dekret kojim je pripojio papsku državu.

    1838 - Umro je francuski političar Taljeran (Šarl Moris de Taljeran Perigor), čovek čije je ime postalo sinonim za beskrupuloznost. Prvobitno, bio je sveštenik. Kao predstavnik trećeg staleža i predsednik Ustavotvorne skupštine, koja je zasedala od 1789. do 1791, izdejstvovao je da skupština sekularizuje crkvena imanja i pretvori ih u nacionalna dobra. Tokom Francuske revolucije postajao je vremenom umereniji i emigrirao je posle proglašenja republike 1792. Vratio se 1796. i u vreme Direktorijuma i vladavine cara Napoleona I bio je šef diplomatije. Predviđajući slom Bonapartizma, izdao je cara i stupio je u kontakt s ruskim carem Aleksandrom I i austrijskim kancelarom Klemensom Meternihom. U prvom periodu Restauracije Burbona bio je 1814. i 1815. predsednik vlade, a u vreme Julske monarhije ambasador u Londonu od 1830. do 1834.

    1866 - Umro je francuski kompozitor Erik Sati, protivnik impresionizma i pobornik specifičnog uprošćenog muzičkog izraza. Posebno je gajio humor i grotesku. Dela: balet "Priroda", klavirske kompozicije "Hladni komadi", "Osušeni embrioni", "Tri komada u obliku kruške".

    1900 - Rođen je iranski verski vođa ajatolah Ruholah Homeini, koji se 1979, posle zbacivanja šaha (cara) Mohameda Reze Pahlavija, vratio u Iran iz izbeglištva. Vladao je do smrti 1989, uspostavivši teokratsku autokratiju. Propagirao je izvoz islamske revolucije, što je dovelo do podrške pojedinim islamskim terorističkim grupacijama širom sveta.

    1911 - Rođena je američka filmska glumica irskog porekla Morin O'Saliven, poznata po ulogama Tarzanove partnerke Džejn u seriji filmova s Džonijem Vajsmilerom. Filmovi: "Tarzan i njegova drugarica", "Tarzan i njegov sin", "Tarzanova najveća avantura", "Tarzan u Njujorku", "Visoki čovek", "Dejvid Koperfild", "Ana Karenjina", "Braća Marks na trkama", "Kardinal Rišelje", "Ponos i predrasude".

    1935 - Umro je francuski kompozitor Pol Dika, profesor Pariskog konzervatorijuma, koji se inspirisao klasičnom tradicijom, obogativši je uticajem kasnoromantičara i impresionista. Dela: orkestarski skerco "Čarobnjakov učenik", opera "Arijadna i Plavobradi", koreografska poema "Peri".

    1940 - Nemačka je u Drugom svetskom ratu okupirala glavni grad Belgije Brisel.

    1946 - Zbog saradnje s nemačkim nacistima, predsednik vlade Rumunije u Drugom svetskom ratu Mitri Antonesku osuđen je na smrt.

    1954 - Vrhovni sud SAD osporio je pravilo iz 1896. da obrazovanje treba da bude "odvojeno ali jednako", čime je odbačena rasna segregacija u državnom školskom sistemu.

    1957 - Egipat je zabranio izraelskim trgovačkim brodovima prolaz kroz Suecki kanal.

    1965 - Između SAD i Velike Britanije obavljen je prvi transatlantski TV prenos programa u boji. Američki komercijalni telekomunikacioni satelit "Erli brd" prenosio je emisiju američke TV mrežeNBC"Novi pogled na staru Englesku".

    1974 - U tri eksplozije automobila-bombi u centru Dablina poginule su 32 osobe.

    1987 - Irački ratni avion"F-Imiraž" ispalio je dve "egzoset" rakete na američki vojni brod "Stark" koji je patrolirao Zalivom, usmrtivši 37 i ranivši 62 mornara.

    1991 - Ruska federacija nezavisnih sindikata odbacila je odluku sovjetskog predsednika Mihaila Gorbačova o zabrani štrajkova.

    1994 - U Malaviju su održani prvi višepartijski izbori, na kojima je vlast izgubio predsednik Kamuzu Banda koji je tri decenije diktatorski upravljao tom afričkom državom.

    1995 - Pobednik predsedničkih izbora u Francuskoj Žak Širak preuzeo je dužnost šefa države, obećavši da će uliti nov elan naciji razdiranoj nejednakošću i nezaposlenošću.

    1997 - U Kinšasu, glavni grad Zaira (sada Kongo), ušle su pobunjeničke snage, čiji je vođa Loran Kabila preuzeo vlast kao novi šef države, dan posle bekstva iz Kinšase predsednika Mobutua. Kabila je objavio da je ime zemlje Zair promenjeno u Demokratska Republika Kongo.

    1999 - Izbore u Izraelu dobio je vođa Laburističke partije Ehud Barak, čime je okončana trogodišnja vladavina premijera Benjamina Netanjahua, lidera desničarskog Likuda, što je označilo novi podstrek mirovnom sporazumu Izraela s Palestincima.

    2004 - Predsedavajući iračkog vladajućeg Saveta, šiitski vođa Abdul Zahra Otman Muhamed, ubijen je u samoubilačkom napadu automobilom-bombom u Bagdadu. U napadu je poginulo još osam ljudi.

    2007 - Vlada Dubaija nagradila je sa 50.000 dirhama (13.600 dolara) 63-ogodišnjeg Pakistanca Mohamada Nazjera, baštovana, zato što nikada, tokom 28 godina rada, nije zakasnio na posao. Nagrada odgovara visini 49 njegovih jednomesečnih plata.

    2007 - Ronaldu Dagetu (43), koji je od 1982. šest puta proglašavan krivim za vožnju u pijanom stanju, sud države Njujork je izrekao kaznu doživotne robije zbog "smrtonosnog nepoštovanja okoline".

    2007 - Svečanim potpisivanjem Akta o kanonskim vezama između Moskovske patrijaršije i Ruske crkve u dijaspori (Zagranične) okončan je višedecenijski raskol Ruske pravoslavne crkve. Milioni Rusa su tokom i posle građanskog rata (1917 - 1924.) napustili Rusiju, zbog neslaganja s novim poretkom. U Konstantinopolju su 1920. izbegli ruski arhijereji, oformili Visoku crkvenu upravu u dijaspori. Na čelu te grupacije, kao najstariji jerarh, nalazio se mitropolit kijevski i galički Antonije (Hrapovicki). Središte zagranične ruske crkve nalazilo se od 1921. u Srbiji (Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca) u Sremskim Karlovcima (zbog toga je često nazivana i "karlovačka"). U Karlovcima je održan i Prvi ruski crkveni sabor u dijaspori. Zbog podrške obnovi monarhije u Rusiji pod Romanovima odnos sa patrijaršijom u Moskvi bio je nepomirljiv. Mitropolit Antonije je do smrti živeo u Srbiji, umro je avgusta 1936. i sahranjen je u kripti Iverske kapele u Beogradu. I posle ujedinjenja Ruska crkva u dijaspori zadržava administrativnu autonomiju, ali je uspostavljeno duhovno, evharistisko i mistično jedinstvo.

    2009 - Objavljeni su rezultati skupštinskih izbora u Kuvajtu na osnovu kojih je obelodanjeno da se, prvi put u istoriji te zemlje, među 50 poslanika nalaze i četiri žene. Ženama u Kuvajtu je 2005. godine dato pravo da glasaju i da budu birane.

    2009 - Umro je Mario Benedeti, urugvajski književnik i jedan od najvećih latinoameričkih pisaca. Autor preko 80 zbirki pesama, novela, eseja i pozorišnih komada, Benedeti je postao poznat romanom "Odmor" (1960.) koji je preveden na čak 19 jezika. Bio je društveno angažovan, godine 1971. osnovao je "Pokret 26. mart" levičarsku koaliciju koja je decenijama docnije preuzela vlast u Urugvaju.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeČet Maj 18, 2023 8:34 am


    Dogodilo se na današnji dan, 18.05.

    Danas je četvrtak, 18. maj, 138. dan 2023. Do kraja godine ima 227 dana.

    1781 - Španci su u Kusku pogubili peruanskog pobunjeničkog lidera Tupak Amarua II, koji je preuzeo ime jednog vladara Inka i 1780. podigao pobunu Indijanaca protiv španskih osvajača. 1799 - Umro je francuski pisac Pjer Ogisten Karon de Bomarše, vesnik Francuske revolucije. Smelo je kritikovao podmitljivost sudija, pokvarenost društva i korupciju. Dela: komedije "Seviljski berberin", "Figarova ženidba" - koje su inspirisale Đoakina Rosinija i Volfganga Amadeusa Mocarta da komponuju istoimene opere.

    1800 - Umro je ruski generalisimus Aleksandar Vasiljevič Suvorov, jedan od najistaknutijih vojskovođa 18. veka, pod čijom su komandom ruske trupe izvojevale čak 57 pobeda. U Rusko-turskom ratu od 1787. do 1791. odneo je više blistavih pobeda nad Turcima. Predvodio je ruske trupe protiv Francuza u vreme pohoda generala Bonaparte u severnoj Italiji. Na povratku u Rusiju njegova vojska prešla je preko Alpa i vrha Sveti Gothard, što je zaprepastilo vojne krugove u Evropi. Radio je na poboljšanju obrazovanja ruske vojske, a uz vojne nauke proučavao je matematiku, geografiju i istoriju. U Sovjetskom savezu je 1942. uveden "Orden Suvorova" za visoke vojničke vrline.

    1803 - Velika Britanija je objavila rat Francuskoj zato što je Napoleon Bonaparta nastavio vojnu kampanju u Italiji i Švajcarskoj.

    1804 - Napoleon Bonaparta proglasio se za cara Francuske, na opšte zaprepašćenje prorevolucionarnih krugova u Evropi, a u decembru 1804. krunisan je kao Napoleon I.

    1836 - Rođen je austrijski šahovski velemajstor Vilhelm Štajnic, prvi zvanični svetski šampion. Titulu svetskog šahovskog prvaka osvojio je 1886. pobedom u meču nad Johanesom Cukertortom rezultatom 10:5, uz pet remija. Zvanje prvaka sveta odbranio je 1889. i 1892. u mečevima s Mihailom Čigorinom, a izgubio ga je 1894. porazom u meču s Emanuelom Laskerom rezultatom 10:5, uz četiri remija. Objavio je 1889. "Udžbenik modernog šaha", koji se smatra osnovom moderne šahovske strategije.

    1868 - Islam je u Kneževini Srbiji, rešenjem knjaza Mihaila Obrenovića i Državnog saveta, postao zakonom priznata veroispovest, s punim pravom i slobodom veroispovedanja. Država se tada obavezala da će snositi troškove za izdržavanje islamskih verskih zvaničnika.

    1868 - Rođen je ruski car Nikolaj II Aleksandrovič Romanov, poslednji monarh Rusije, koji je vladao od 1894. do abdikacije 1917. Sa suprugom, petoro dece i poslugom ubijen je u julu 1918. u Jekaterinburgu (u sovjetsko vreme Sverdlovsk), posle čega su svi iskasapljeni i bačeni u neobeleženu grobnicu.

    1872 - Rođen je engleski filozof, matematičar i pisac Bertrand Rasel, rodonačelnik analitičke filozofije, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1950. Posvetio se i borbi za mir, žestoko se protivio intervenciji SAD u Vijetnamu i nuklearnom naoružanju i osnovao je međunarodnu porotu nazvanu "Raselov sud". Dela: "Principi matematike" (s Alfredom Nortom Vajthedom), "Kritičko izlaganje Lajbnicove filozofije", "Istorija zapadne filozofije", "Logički atomizam", "Analiza materije", "Skeptički eseji", "Naše saznanje spoljnog sveta", "Ljudsko znanje", "Principi socijalne rekonstrukcije", "Putevi ka slobodi", "Praksa i teorija boljševizma", "Sloboda i organizacija", "Osvajanje sreće", "Ljudsko društvo u etici i politici", "Zašto nisam hrišćanin".

    1883 - Rođen je nemački arhitekta Valter Adolf Gropijus, koji je 1919. u Vajmaru osnovao arhitektonsku školu "Bauhaus", koja je odlučujuće uticala na arhitekturu 20. veka širom sveta. Školovanje u "Bauhausu" temeljilo se na njegovoj ideji o sjedinjavanju umetnosti i zanatstva i uspostavljanju harmoničnog jedinstva svih umetnosti pod okriljem arhitekture. Školu je 1925. premestio u Desau, u zgradu rađenu prema njegovom projektu, potom u Berlin, ali su je nacisti raspustili po dolasku na vlast 1933. pošto su njegov umetnički koncept smatrali dekadentnim. Emigrirao je 1937. u SAD i u Čikagu je osnovao školu "Novi Bauhaus", zasnovanu na istim principima, a 1938. postao je profesor Harvardskog univerziteta. Projektovao je više zgrada u SAD i napisao teorijsko delo "Sinteza u arhitekturi".

    1897 - Rođen je američki filmski režiser italijanskog porekla Frenk Kapra, trostruki dobitnik Oskara, autor komedija sa satiričnom notom. Filmovi: "Dogodilo se jedne noći" (Oskar), "Gospodin Dids ide u grad" (Oskar), "Izgubljeni horizonti", "Upoznajte Džona Dua", "Arsenik i stare čipke", "Ne možete to poneti sa sobom" (Oskar).

    1899 - U Hagu je održana prva međunarodna konferencija za obustavljanje trke u naoružanju i sprečavanje ratova.

    1911 - Umro je austrijski kompozitor i dirigent Gustav Maler, direktor Državne opere u Beču, koji je pod uticajem Ludviga van Betovena i Riharda Vagnera stvarao komozicije izrazitog dramskog naboja i snažnih emocija. Dela: 10 simfonija, ciklusi solo pesama za glas i orkestar "Pesma o zemlji", "Pesme mladića-putnika", "Dečakov čudotvorni rog", "Pesme o mrtvoj deci".

    1919 - Rođena je engleska balerina Margaret Hukam, poznata kao Margot Fontejn, jedna od najvećih u 20. veku, koja je svakom liku davala posebnu dramsku snagu. Sa izvanrednim uspehom širom sveta igrala je niz uloga u klasičnim baletima poput "Žizele", "Labudovog jezera", "Začarane lepotice".

    1920 - Rođen je poljski rimokatolički sveštenik Karol Vojtila, koji je pod imenom Jovan Pavle II 1978. postao prvi neitalijanski papa posle 455 godina. Bio je izrazito reakcionaran. Tokom njegovog pontifikata do aprila 2005. dogodile su se dramatične promene u istočnoj Evropi posle pada Berlinskog zida, kojima je on doprineo.

    1933 - Rođen je Berni Boston, američki fotoreporter, poznat u prvom redu po fotografiji "Flower power" koja simbolizuje suprotstavljanje ratu u Vijetnamu. Radio je za "Los Anjeles tajms", "Vašington star" i "Dejton dejli njuz". Dugo se nalazio na čelu Udruženja fotoreportera Bele kuće. Na njegovoj čuvenoj fotografiji, koja mu je donela svetsku slavu, snimljenoj 21. oktobra 1967. godine tokom mirovnih demonstracija u Vašingtonu, dok je besneo rat u Vijetnamu, vidi se mladi demonstrant kako u puščane cevi ubacuje cveće.

    1941 - Poglavnik ustaške Nezavisne Države Hrvatske Ante Pavelić potpisao je u Drugom svetskom ratu sa italijanskim fašističkim vođom Benitom Musolinijem ugovor kojim je Italiji predao veći deo Dalmacije, gotovo sva ostrva (osim Bračca, Hvara i Paga) kao i veći deo Gorskog Kotara. Sporazum je predviđao italijanskog princa za hrvatskog kralja, ali je ovaj odbio da "nogom stupi u tu varvarsku zemlju".

    1944 - Savezničke jedinice su u Drugom svetskom ratu isterale nemačke trupe iz italijanskog manastira Monte Kasino. Manastir je potpuno razoren - srednjovekovni verski objekat je tretiran kao legitimni vojni cilj. Monte Kasino je vekovima bio centar znamenitog Benediktinskog reda, tako je prilikom bombardovanja manastira nepovratno stradalo i ogromno kulturno blago, prebogata biblioteka, arhiva, riznica, neprocenjive vrednosti.

    1974 - Indija je izvršila prvu nuklearnu probu u pustinji u Radžastanu, postavši šesta zemlja koja je izvela nuklearnu eksploziju.

    1980 - Stotine hiljada ljudi preuzelo je kontrolu nad južnokorejskim gradom Kvangdžu, posle nereda u kojem su jedinice vojne hunte ubile najmanje 200 prodemokratskih demonstranata.

    1980 - Erupcijom vulkana u državi Vašington na zapadu SAD stvoren je oblak pepela dug 4.000 i širok 1.600 kilometara.

    1981 - Umro je američki pisac jermenskog porekla Vilijam Sarojan, koji je naglašeno originalnom tehnikom pripovedanja najviše pisao o životu američkih "malih ljudi", često jermenskih i drugih doseljenika. Verovao je da su hrabrost i humor najdelotvornija sredstva za savladavanje životnih nedaća. Rođen je u Kurdistanu 1908, detinjstvo je proveo u sirotištu, a po emigriranju u SAD stekao je reputaciju najvećeg humaniste američke literature. Dela: zbirke priča "Zovem se Aram", "Pet zrelih krušaka", "Smeli mladić na letećem trapezu", "Mama, ja te volim", "Tata, ti si lud", "Jedan dan u popodnevu sveta", romani "Ljudska komedija", "Doživljaji Veslija Džeksona", "Predmet smeha", drame "Vreme vašeg života" (Pulicerova nagrada 1939.),"Moje srce je u gori".

    1990 - U Beču su zapadnonemački kancelar Helmut Kol i istočnonemački premijer Lotar de Mezijer potpisali sporazum o monetarnoj uniji, što je bio prvi korak ka ujedinjenju Nemačke.

    1995 - Umro je ruski baletski igrač Aleksandar Borisovič Godunov, koji je posle emigriranja iz Sovjetskog Saveza 1979. stekao svetsku slavu.

    1999 - Nemačka je suspendovala letove bespilotnih aviona u agresiji NATO na Srbiju (SRJ) dan pošto je oborena i četvrta njena letelica za izviđanje.

    2014 - Preminuo je Dobrica Ćosić, srpski književnik, član SANU, prvi predsednik Savezne republike Jugoslavije. Tokom Drugog svetskog rata bio je politički komesar Resavskog partizanskog odreda, a u NOB-u je učestvovao od 1941. Prvi roman, s temom iz Drugog svetskog rata "Daleko je sunce" objavio je 1951. a roman "Deobe" 1961. Njegovi "Koreni", objavljeni 1954. smatraju se jednim od prvih modernih srpskih romana. Višetomno delo "Vreme smrti" publikovao je od 1972. do 1975. Čitava njegova javna, književna i publicistička delatnost bila je posvećena egzistencijalnim problemima srpskog naroda. Još šezdesetih ukazivao je na egzodus Srba sa Kosova i Metohije zbog čega je godinama bio politički anatemisan i isključen iz javnog zivota, a potom je decenijama bio neka vrsta političkog disidenta. Ostala dela:"Vreme zla" ("Vernik","Grešnik", "Otpadnik"), "Bajka", "Vreme vlasti", "Pišcevi zapisi", "Srpsko pitanje", "Pisci moga veka", "Kosovo", "Prijatelji", "Vreme zmija", "U tuđem veku".

    2017 - Prilikom napada na vojnu bazu Brak el Šati, na zapadu Libije, ubijena je 141 osoba, od čega 103 vojna lica. Vazdušni napad izvršili su pobunjenici, protivnici libijskog feldmaršala Kalife Haftara, čije su se trupe nalazile u bazi.

    2018 - Avion tipa Boing 737 aviokompanije "Kubana de aviasion" srušio se prilikom poletanja sa aerodoroma "Hose Marti", Havana, Kuba. U letelici čiji je cilj bila Gvajana poginulo je 112 osoba.

    2019 - Preminuo je Dinko Davidov, istoričar umetnosti i literata, član SANU. Rođen u Sivcu, Bačka, Davidov je studirao istoriju umetnosti u Beogradu, a doktorirao na Filozofskom fakultetu u Ljubljani. Bio je kustos Galerije Matice srpske od 1965. do 1978, naučni savetnik Balkanološkog instituta, direktor Galerije SANU od 2001. do 2009. Centralna oblast njegovog istraživanja bila je srpska umetnost 17. do 19. veka. Dela: "Sentandreja ", "Pomeni davnih seoba ", "Totalni genocid", "Srpska grafika XVIII veka", "Manastir Šišatovac", "Postvizantijska umetnost na Balkanu".

    2019 - Svečano je otvorena poslednja deonica autoputa kroz Grdeličku klisuru, na južnom kraku Koridora 10, dužine 26,3 kilometra. Predsednik Srbije Aleksandar Vučić kod mosta Vrla, nedaleko od Vladičinog Hana, pustio je, u sklopu prigodne manifestacije, tu deonicu u promet.

    2021 - Predsednik Češke Miloš Zeman naglasio je izvinjenje i žaljenje zbog NATO agresije na Srbiju. "Bombardovanje je bila greška, bilo je to gore od zločina i ja bih zamolio srpski narod da nam oprosti", izjavio je predsednik Zeman u Pragu prilikom sastanka sa predsednikom Srbije Aleksandrom Vučićem. Zeman je podsetio da su Srbi 1938, kada su Češku kako je rekao, izneverili zapadni saveznici, i 1968, kada su je izneverili istočni saveznici, jasno pokazali solidarnost s Česima.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePet Maj 19, 2023 9:04 am


    Dogodilo se na današnji dan, 19.05.

    1536 - Odrubljena je glava Ani Bolen, drugoj ženi engleskog kralja Henrija VIII, četiri dana pošto je sud "ustanovio" da je kriva za preljubu i incest.

    1649 - Prvi put je upotrebljen naziv "Komonvelt", kojim je Oliver Kromvel označio englesku republiku. Na imperijalnoj konferenciji 1926. usvojen je naziv "Komonvelt nacija", koji se od 1931. koristio umesto naziva Britanska imperija.

    1762 - Rođen je nemački filozof Johan Gotlib Fihte, istaknuti predstavnik nemačke klasične idealističke filozofije, profesor univerziteta u Jeni i Erlangenu, rektor Berlinskog univerziteta. U "Govorima nemačkoj naciji" 1807. i 1808. doprineo je jačanju otpora Nemaca francuskom caru Napoleonu I, ali i buđenju nemačkog šovinizma. Dela: "Pokušaj kritike sveg otkrivenja", "Osnova celokupne teorije nauke", "Osnova prirodnog prava prema principima teorije nauke", "Sistem teorije morala prema principima teorije nauke".

    1802 - Napoleon Bonaparta ustanovio je u Francuskoj Orden legije časti za civilne i vojne zasluge.

    1825 - Umro je francuski socijalista utopista Klod Anri Sen Simon, koji smatrao da tradicionalnu državu valja zameniti industrijskim društvom i da aristokrati, vojnici i birokrati treba da ustupe mesto industrijalcima, radnicima i seljacima. Dela: "Industrijski sistem", "Industrija ili politički, moralni i filozofski razgovori u interesu svih ljudi odanih korisnom radu i nezavisnosti", "Pisma ženevskog građanina savremenicima", "Novo hrišćanstvo", "Stari i novi politički sistem".

    1861 - Rođena je australijska pevačica Helen Porter Mičel, poznata kao Neli Melba, jedan od najvećih koloraturnih operskih soprana krajem 19. i početkom 20. veka. S velikim uspehom decenijama je nastupala u gotovo svim najvećim operskim kućama u svetu, uključujući londonski Kovent Garden i njujoršku Metropoliten operu.

    1864 - Umro je američki pisac Natanijel Hotorn, jedan od prvih značajnijih američkih romansijera. U romanima i pripovetkama prikazao je moralno-religioznu puritansku tradiciju i njeno opadanje u Novoj Engleskoj. Pisao je u pesimističnom maniru, pri čemu su ga zaokupljale teme greha, prestupa i oholosti. Ispoljavao je sklonost ka apstrakciji i alegoriji, pa su njegovi likovi više ovaploćenje moralnih načela nego žive ličnosti. Dela: romani "Skarletno slovo", "Kuća sa sedam zabata", "Blajdelska romansa", "Mermerni faun", pripovetke "Dvaput ispričane priče", "Živopisne priče za decu".

    1890 - Rođen je karikaturista Petar "Pjer" Križanić, jedan od rodonačelnika srpske karikature, pisac i esejista, jedan od osnivača "Ošišanog ježa". Rođen u Glini, na Baniji, došao je u Beograd 1922. i zaposlio se u "Novom listu", a 1923. prešao je u "Politiku".

    1890 - Rođen je vijetnamski državnik Ngujen Tat Tan, poznat kao Ho Ši Min, predsednik Demokratske Republike Vijetnam (Severni Vijetnam) od proglašenja 1945. do smrti 1969. i vođa borbe protiv japanske armije, francuskih kolonijalnih trupa i američke invazione vojske. Od 1917. radio je u Francuskoj, gde je 1920. postao član Komunističke partije Francuske, a 1930. osnovao je Komunističku partiju Vijetnama. U Drugom svetskom ratu, kad je Japan okupirao Vijetnam, stvorio je jak oslobodilački pokret, jezgro buduće armije, koja je nanela odlučujuće poraze Francuzima i potom Amerikancima, zahvaljujući čemu su Severni i Južni Vijetnam ujedinjeni 1976.

    1898 - Umro je engleski državnik Vilijam Gledston, koji je kao vođa liberala između 1868. i 1894. četiri puta bio premijer Ujedinjenog Kraljevstva. Legalizovao je 1871. radničke sindikate i 1884. izvršio tzv. treću parlamentarnu reformu. Pokušao je da reši irsko pitanje na osnovu irske samouprave, ali su ga u tome omeli liberali-unionisti i konzervativci. Protivio se nadiranju Austro-Ugarske na Balkan i navodno je podržavao nacionalna prava balkanskih naroda.

    1906 - Zvanično je otvoren tunel Simplon ispod Alpa između Italije i Švajcarske, dug 19,77 kilometara.

    1912 - Umro je poljski pisac Boleslav Prus, najznačajniji poljski realista. U delima je pisao o borbi Poljaka protiv germanizacije, a u listu "Kurijer varšavski" objavljivao je vrlo čitane hronike. Učestovao je u ustanku koji je 1863. podigla revolucionarna stranka "Crvenih". Ustanak je imao i socijalnu i antirusku notu. Dela: romani "Lutka", "Val se vraća", "Mrtva straža", "Emancipovana žena", "Faraon", zbirke pripovedaka "Stanar potkrovlja", "Jakubov san", "Balska haljina", "Prokleta sreća", "Sitnice", "Večernje pripovetke".

    1925 - Rođen je Malkolm Litl, poznat kao Malkolm Iks (X), vatreni propovednik crnačkog nacionalizma u SAD, koji je on opisivao rasni ponos. Ubijen je u Njujorku februara 1965. dok je govorio okupljenim pristalicama.

    1928 - Rođen je kambodžanski diktator Pol Pot. Predvodeći gerilsku armiju "Crvenih Kmera", porazio je režim generala Lon Nola u aprilu 1975, ili "nulte godine", kako su je označili novi vlastodršci. "Brat broj jedan", kako su ga nazivale pristalice, ispraznio je gradove oteravši u radne logore širom zemlje gotovo svo stanovništvo. Mortalitet u tim radnim centrima bio je ogroman ("polja smrti"), sve do kraja decembra 1978. kada je maoistički režim "Crvenih Kmera" zbačen vijetnamskom okupacijom Kambodže (tada Kampućija).

    1930 - Bele žene u Južnoj Africi dobile su pravo glasa.

    1935 - U saobraćajnom udesu poginuo je britanski pukovnik Tomas Edvard Lorens, nazvan Lorens od Arabije, arheolog, istraživač, pisac i ratnik. Istakao se u borbama na Bliskom istoku tokom Prvog svetskog rata, kada je okupio Arape neprijateljski raspoložene prema Turskoj. Pošao je iz Hedžasa u današnjoj Saudi Arabiji (Hedžas je tada bio turska teritorija) prema severu (danas Jordan, Sirija, Irak) i presudno je uticao na formiranje tih država (u prvo vreme kao britanske mandatne teritorije, osim Sirije i Libana koji su bili francuski) kao i na ustoličenje lokalnih dinastija. Spretno koristeći želju Arapa za oslobođenjem od Turske, ostvario je mnoge ciljeve britanske kolonijalne politike. Napisao je sećanja: "Sedam stubova mudrosti", na srpskom objavljena kao: "Ustanak u pustinji".

    1989 - Usred masovnih studentskih demonstracija u Pekingu smenjen je generalni sekretar Komunističke partije Kine Džao Cijang, jer se usprotivio vanrednim merama i primeni sile protiv demonstranata.

    1992 - Proglašen je Zakon o vojsci Srpske Republike u Bosni i Hercegovini, čime je stvoren pravni okvir za vojsku koja je posle povlačenja JNA ostala da štiti Srbe u BiH.

    1992 - Dvojica lekara koji su obavili autopsiju predsednika SAD Džona Kenedija, ubijenog 1963, potvrdila su da je on pogođen s dva metka ispaljena spreda i iz suprotnog pravca, što je oborilo zvaničnu verziju o jednom atentatoru.

    1993 - Kod Medeljina se srušio kolumbijski avion tipa "Boing 727", što nije preživeo niko od 132 osobe u avionu.

    1994 - Umrla je bivša američka "prva dama" Žaklina Kenedi Onazis, supruga predsednika SAD Džona Kenedija ubijenog 1963. u atentatu. Pet godina posle njegovog ubistva, udala se za grčkog brodovlasnika Aristotela Onazisa, kojeg je takođe nadživela.

    1997 - U Bangladešu je ciklon usmrtio najmanje 350 osoba a više od milion ljudi pretvorio u beskućnike.

    1998 - Indonežanski studenti upali su u zgradu skupštine u Džakarti, zahtevajući ostavku šefa države Suharta.

    1999 - Avioni NATO otpočeli su napade na zatvor u Istoku, koje su ponovili narednih dana, usmrtivši najmanje 100 zatvorenika, a u bombardovanju civilnih ciljeva u Gnjilanu ubijeno je pet ljudi.

    2000 - Maskirani ljudi upali su u zgradu skupštine Fidžija i zarobili poslanike i članove vlade, uključujući predsednika vlade te ostrvske pacifičke zemlje. Vođa udara objavio je da je vladajuća koalicija diskriminisala autohtono domorodačko stanovništvo, favorizujući etničke Induse.

    2004 - U napadu dva američka helikoptera na iračko selo Makar el Dib blizu granice sa Sirijom ubijen je 41 civil, među kojima petnaestoro dece.

    2007 - U Rumuniji je održan referendum na kojem je predsednik Trajan Basesku dobio oko 75 odsto glasova podrške. Referendum je sazvan da bi se odlučilo o njegovom opozivu. Rumunska skupština je prethodno suspendovala Baseskua sa mesta predsednika države, pod optužbom da je kršio Ustav. U pozadini pokušaja smene bilo je njegovo suprotstavljanje lokalnim tajkunima.

    2016 - Prilikom pada putničkog aviona kompanije "Edžipter", koji se kretao od Pariza ka Kairu, i srušio se u Sredozemno more oko 290 kilometara severno od Aleksadrije, poginulo je 66 osoba.

    2018 - Filip Šarlije, francuski antropolog i specijalista sudske medicine, obraćajući se javnosti, pobio je špekulacije o konačnoj sudbini Adolfa Hitlera, odnosno potvrdio je, nakon stručne ekspertize, da je nacistički lider definitivno umro 30. aprila 1945. godine. Ruske vlasti dozvolile su Šarlijeovom timu da ispita Hitlerove posmrtne ostatke. Po rečima naučnika, morfologija kostiju je potpuno uporediva s rendgenskim snimcima Hitlerove lobanje koji datiraju godinu dana pre smrti. Stručni nalazi objavljeni su u publikaciji "European Journal of Internal Medicine".


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeSub Maj 20, 2023 9:18 am


    Dogodilo se na današnji dan, 20.05.

    Na današnji dan 1506. godine umro je španski moreplovac italijanskog porekla Kristifor Kolumbo, koji je 1492. otkrio Ameriku, verujući da je otkrio istočne obale Indije. Posle više pokušaja u Portugaliji i Španiji, sklopio je pogodbu sa španskim kraljevskim parom Ferdinandom V (od Aragona) i Izabelom I (od Kastilje) o finansiranju ekspedicije. Obećana mu je desetina robe koju donese, vlasništvo nad osminom zemlje koju otkrije, dobio je tri jedrenjaka, zvanje admirala okeana i vice kralja zemalja koje osvoji. Isplovio je 3. avgusta 1492. i 12. oktobra iste godine stigao do ostrvca Gvanahani (San Salvador) u grupi Bahamskih ostrva, zatim na Kubu i Haiti. Na drugom putovanju, od 1493. do 1496, otkrio je Dominiku, Gvadelup, Portoriko i Jamajku, na trećem od 1498. do 1500. Trinidad i obale Južne Amerike (ušće reke Orinoko), a na četvrtom od 1502. do 1504. Honduras.

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Kolumb11

    Danas je subota, 20. maj, 40. dan 2023. Do kraja godine ima 225 dana

    1498 - Portugalski moreplovac Vasko da Gama uplovio je u luku Kalikut na jugozapadu Indije, pošto je prethodno prvi uspeo da oplovi oko Afrike.

    1799 - Rođen je francuski pisac Onore de Balzak, začetnik evropskog realizma, autor oko stotinu knjiga s više od 2.000 likova. Prikazao je široku galeriju tipova iz svih društvenih sredina, raznih temperamenata i karaktera, koje pokreću raznolike pobude, od novca do vlasti, od ljubavi i idealizma do slepih nagona i brutalne eksploatacije. U umetničkoj obradi ostavili su trag gigantski obim dela i relativno kratak spisateljski rad od samo 19 godina, tokom kojeg je prodavao i nenapisane ili nezavršene knjige i često stvarao pod pritiskom rokova. Romani pod zajedničkim nazivom "Ljudska komedija" imaju i vrednost gotovo socioloških studija. Dela: romani "Evgenija Grande", "Čiča Gorio", "Gopsek", "Izgubljene iluzije", "Seljaci", "Rođaka Beta", "Golicave priče", "Šuani".

    1806 - Rođen je engleski filozof i ekonomista Džon Stjuart Mil, jedan od tvoraca liberalne političke teorije. U logici je usavršio istraživanja uzročnih odnosa među pojavama, a u etici zastupao utilitarizam polazeći od učenja engleskog filozofa Džeremija Bentama. U ekonomiji je poslednji značajan predstavnik engleske klasične škole, poznat je po teoriji troškova proizvodnje. Njegovo najznačajnije delo "O slobodi" na srpski je prvi preveo, napisao predgovor i objavio 1867. godine knez Petar Karađorđević, od 1903. do 1921. kralj Srbije. Ostala dela: "Sistem logike", "Utilitarizam", "O predstavničkoj vladi", "Principi političke ekonomije", "Ogist Kont i pozitivizam", "Potčinjenost žena".

    1834 - Umro je francuski general i državnik Markiz Lafajet, koji se od 1777. do 1781. uz američke koloniste borio za oslobođenje Severne Amerike od Britanaca. U Francuskoj revoluciji zalagao se za načelo ustavne monarhije. Kao komandant Nacionalne garde u julu 1791. naredio je da se na Marsovom polju puca u Parižane koji su protestovali što je kralj Luj XVI ostao na prestolu, a kad se revolucija okrenula protiv kralja, napustio je komandu nad Centralnom armijom i 1792. promenio stranu. Bio je neaktivan tokom vladavine Napoleona I, a u Julskoj monarhiji uspostavljenoj 1830. opet je komandovao Nacionalnom gardom.

    1896 - Umrla je nemačka pijanistkinja Klara Šuman, jedan od najvećih klavirskih majstora 19. veka. Širom Evrope popularisala je dela Roberta Šumana, za kojeg se udala 1840, zatim Ludviga van Betovena, Frederika Šopena, Johanesa Bramsa, Feliksa Mendelsona. Bila je vrhunski interpretator.

    1908 - Rođen je američki filmski glumac Džejms Mejtland Stjuart, čiju je glumu odlikovala izuzetna uverljivost. Filmovi "Mister Smit u Senatu", "Filadelfijska priča" (Oskar), "Konopac", "Vinčester 73", "Priča o Glenu Mileru", "Najveća predstava na svetu", "Prozor na dvorište", "Čovek koji je znao previše", "Vrtoglavica", "Anatomija jednog ubistva", "Čovek koji je ubio Liberti Valansa", "Jesen Čejena", "Parada ludaka".

    1915 - Rođen je izraelski general i političar Moše Dajan, pobednik u ratu protiv Arapa u junu 1967, u kojem je Izrael, posle vojnih provokacija Egipta, za šest dana zaposeo Sinaj, Gazu, Zapadnu obalu i Golansku visoravan. U 14. godini postao je član "Hagane", ilegalne jevrejske vojne organizacije, a u sastavu britanskih snaga od 1937. do 1941. borio se protiv Arapa u rodnoj Palestini. U Drugom svetskom ratu 1941. izgubio je oko u bici protiv trupa francuske marionetske vlade u Siriji. Od 1953. do 1958. bio je načelnik Generalštaba izraelske armije, a od 1959. do 1964. ministar poljoprivrede i jedan od prvaka vladajuće partije "Mapaj", iz koje je izašao 1965. Ministar odbrane bio je 1967. i ponovo 1973. i 1974, kad je podneo ostavku. Šef diplomatije postao je 1977, ali se 1979. povukao zbog neslaganja s premijerom Menahemom Beginom o politici prema Arapima.

    1920 - Ubijen je meksički predsednik Venustijano Karansa, kojeg je nasledio Adolfo de la Uerta.

    1922 - Najmanje 90 osoba je poginulo kad je britanski brod "Egipat" potonuo kod ostrva Ušant naspram francuske severozapadne obale, posle sudara u gustoj magli s francuskim brodom "Sena". Sa "Egiptom" je na morsko dno otišlo i zlato i srebro u vrednosti milion funti.

    1927 - Mirom u Džedi potpisanim s kraljem Ibn Saudom, Velika Britanija je priznala Saudijsku Arabiju.

    1956 - Eksplodirala je prva hidrogenska bomba bačena iz aviona, koju su Amerikanci izbacili iznad pacifičkog ostrva Bikini.

    1956 - Umro je engleski pisac i karikaturista Maks Birbom, majstor satire i ironije. Dela: "Zulejka Dobson", "Dela Maksa Birboma".

    1980 - U Kvebeku je na referendumu o nezavisnosti od Kanade 60 odsto birača glasalo protiv otcepljenja.

    1985 - Trojica izraelskih vojnika razmenjena su za 1.150 Libanaca i Palestinaca u izraelskim zatvorima.

    1990 - U Rumuniji je na prvim demokratskim slobodnim izborima posle 45 godina pobedio Front nacionalnog spasa.

    1992 - Moskva je upozorila da je protiv stranog mešanja u sukob Jermena i Azera u oblasti Nagorno Karabah.

    1995 - Zairska vlada podigla je karantin u regionu pogođenom smrtonosnim Ebola virusom, koji je odneo oko 300 života i izazvao paniku i van Zaira.

    1997 - U Kinšasu, glavni grad Konga (prethodno Zair), trijumfalno je ušao novi predsednik te afričke zemlje Loran Kabila, posle pobede njegovih snaga u sedmomesečnom građanskom ratu i zbacivanja predsednika Mobotua koji je pobegao u inostranstvo.

    1999 - U napadu aviona NATO ubijena su četiri pacijenta u bolnici "Dr Dragiša Mišović" u Beogradu. Dva projektila uništila su odeljenja za neurologiju, za dečje plućne bolesti i za ginekologiju i operacione sale na neurologiji, ginekologiji i hirurgiji. Napad je potom u središtu NATO u Briselu opisan kao "greška", uz tvrdnju da je reč samo o jednoj laserski vođenoj bombi koja je eksplodirala "oko 500 metara od centra ciljanog područja".

    1999 - Protivavionci 250. brigade protivvazdušne odbrane Vojske Jugoslavije - koji su nepuna dva meseca ranije oborili američki "F-117A" - pogodili su iznad Surčina kod Beograda, na 5.000 metara visine, "veliki cilj", koji se potom srušio u Spačvansku šumu u Hrvatskoj, objavili su kasnije srpski mediji. Prema tom izvoru, prateći radio saobraćaj u vazduhu VJ je saznala da je oboren famozni strateški bombarder "B-2A", što su u proleće 2000. potvrdili i ruski obaveštajni izvori. Navodno je reč o prvoj iz serije najskupljih letelica američkog ratnog vazduhoplovstva nazvanoj "Duh Misurija", "stelt" (nevidljive) tehnologije kao i "F-117A", predatoj u decembru 1993. 509. bombarderskom Vingu u bazi Vajtmen. "Duh Misurija", koji je 13 dana ranije razorio kinesku ambasadu u Beogradu, pogođen je pri povratku u grupi s još dva aviona, s kojima je razorio bolnicu "Dr Dragiša Mišović". NATO o tome ništa nije saopštio.

    2002 - Istočni Timor proglasio je nezavisnost pošto je misija Ujedinjenih nacija koja je upravljala bivšom portugalskom kolonijom od 1999, kad su tu ostrvsku državu napustile indonežanske snage, predala vlast lokalnoj vladi.

    2004 - Pripadnici "Božje armije otpora" u Ugandi, ekstremne pseudohrišćanske organizacije bez precizne političke platforme, masakrirali su više od 40 osoba u jednom selu na severu zemlje.

    2006 - Više od 100 lica je poginulo u tajfunu koji je pogodio Vijetnam, Kinu i Filipine, a oko 400 se vode kao nestali. Tajfun Čanču prošao je preko Južnog kineskog mora, ostavljajući za sobom pustoš. Mnogi ribarski brodovi su potonuli, a više stotina ribara je nestalo. Na stotine ljudi u Vijetnamu godišnje izgubi život u prirodnim nepogodama, naročito u olujnoj sezoni od maja do oktobra.

    2007 - Najmanje 48 osoba je poginulo u palestinskom izbegličkom logoru na severu Libana u sukobima libanske vojske i ekstremista povezanih sa međunarodnom terorističkom mrežom Al Kaida.

    2007 - Srpska teniserka Jelena Janković pobedila je u finalu "Italian opena" - otvorenog prvenstva Italije, Ruskinju Svetlanu Kuznjecovu.

    2008 - Umrla je ruska pesnikinja Rima Kazakova. Prvu pesničku zbirku "Susret na Istoku" objavila je 50-ih, a potom je publikovala još tridesetak zbirki poezije među kojima su: "U tajgi ne plaču", "Stihovi","Jelke zelene", "Probni kamen". Na njene stihove muziku su komponovali Aleksandra Pahmutova, Anatolij Savčenko i Vladimir Šainski. Ostvarila se i kao prozni pisac, a godinama je radila i kao urednik "Filmskih novosti", prevodilac i predvodnik ruskog Saveza pisaca.

    2008 - Preminuo je Ljubiša Cvetković, pisac najtoplijih pesama i najlepših melodija o nišlijskim mehanama, sokacima i uopšte lokalnim osobenostima, među kojima su posebno prihvaćene: "Kude je taj Niš" i "Vatiše kolo niške devojke".

    2012 - Preminuo je Judžin Poli, američki inovator, inženjer, izumitelj daljinskog upravljača za televizore. Poli je "daljinski", nazvan prvobitno "flešmatik" razradio 1955. zajedno sa kolegom Robertom Adlerom. Njihov izum je 1997. godine Američka TV akademija nagradila "Emijem". Poli je sa 20 godina postao inženjer, a imao je 18 patentiranih izuma.

    2018 - Levičarski lider Venecuele Nikolas Maduro osvojio je nov šestogodišnji predsednički mandat. Prema zvaničnim rezultatima Maduro je dobio 5,8 miliona glasova, odnosno približno 68 odsto, dok je njegov glavni protivkandidat Henri Falkon, bivši guverner, osvojio 1,8 miliona. Socijalista Maduro, dosledni je sledbenik Uga Čavesa koji je preminuo 2013. Venecuela je suočena s nizom pritisaka, uključujući sankcije, pa je ta zemlja uprkos bogatstvu naftom u ozbiljnoj krizi. SAD, zvanični Brisel, kao i više zemalja Latinske Amerike (Grupa Lima) odmah su najavile da neće priznati rezultate izbora.
    (izvor, rtv.rs)


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimeNed Maj 21, 2023 9:24 am


    Dogodilo se na današnji dan, 21.05.

    Danas je nedelja, 21. maj, 141. dan 2023. Do kraja godine ima 224 dana.

    1349 - Državni sabor u srpskom prestonom gradu Skoplju usvojio je prvi deo Dušanovog zakonika, odnosno "Zakonik blagovernago cara Stefana", kako je glasio zvaničan naziv, kojim su utvrđena opšta načela uređenja države. Pored odredaba ustavnog karaktera, Zakonik je regulisao prava staleža, štiteći i najniže slojeve, i imao je kazneno-pravne i procesno-pravne odredbe i odredbe iz porodičnog i naslednog prava. Zakonik je 1354. dopunjen na Državnom saboru u Seru. Rađen je na osnovu običajnog prava, crkvenog zakonodavstva i posebno rimsko-vizantijskog prava. Zakonik proklamuje da sudije treba da se drže zakona čak i kada je on suprotan vladarevoj volji. Sačuvano je 25 prepisa. Najstariji prepis iz 14. veka sačuvan je u manastiru u Strugi (sada se nalazi u Moskvi).

    1471 - Rođen je nemački slikar i bakrorezac Albreht Direr, jedan od najvećih renesansnih majstora. Minuciozan u radu, bio je obdaren i velikom maštom. Realizam i misticizam kod njega ponekad idu uporedo. Izradio je portrete velike umetničke i dokumentarne vrednosti i izvanredne gravire u drvetu i bakru, u kojima je posebno izražen precizan crtež ("Apokalipsa", "Velika muka", "Bogorodičin život"). Rado je crtao prirodu, a radio je i akverele. Putovao je po Italiji i Holandiji, ali je najviše živeo u Nirnbergu. Dela: "Četiri apostola", "Sveta Trojica", "Bogorodica u ružičnjaku", "Portret Holcšuera".

    1471 - U londonskom zatvoru "Tauer" ubijen je engleski kralj Henri VI, poslednji monarh iz dinastije Lankaster, svrgnut u dinastičkim borbama ("Rat dveju ruža"), a presto je ponovo preuzeo Edvard IV. Formalno je vladao od 1422, postavši kralj u osmom mesecu života. Prvi put su ga pristalice dinastije Jork zbacile s vlasti 1461, kad je kralj postao Edvard IV, a drugi put 1471. posle poraza trupa Lankastera od vojske kuće Jork u bici kod Tuksberija, pošto je 1470. nakratko vratio presto.

    1527 - Rođen je španski kralj Felipe II. Vladao je od 1556. do smrti 1598. i bio je izraziti pobornik rimokatoličkog ekskluzivizma, zbog čega je vodio više ratova širom evropskog kontinenta. Izazvao je pobunu protiv španske krune u Holandiji, ratovao je protiv Turske od 1571. do 1578. i protiv Engleske od 1588. Posle sloma njegove "Nepobedive armade" 1588. u bici sa engleskom mornaricom u Lamanšu, Španija nikada više nije bila svetska sila prvog reda.

    1639 - Umro je italijanski filozof, dominikanac Tomazo Kampanela, jedan od rodonačelnika utopijske filozofije, koji je 27 godina proveo u tamnici. U delu "Država sunca", napisanom po uzoru na Platona i Tomasa Mora, izložio je shvatanja o idealnom društvu kao nekoj vrsti ostvarenja Platonovog ideala.

    1688 - Rođen je engleski pisac Aleksander Poup, predstavnik klasicizma u engleskoj poeziji, koji je na engleski preveo grčke epove "Ilijadu" i "Odiseju". Dela: poeme "Esej o čoveku", spev "O kritici", satirični ep "O gluposti", komično-herojski spev "Otmica uvojka".

    1844 - Rođen je francuski slikar Anri Ruso "Carinik", slikar-samouk, rodonačelnik naivnog slikarstva. Pažnju kritike skrenuo je jednostavnošću slikarske forme. Presudno je uticao na stvaranje škola "naivnih slikara" u Evropi i Americi. Dela: "Svadba", "Šetnja", "San", "Zavodnica zmije", "Usnula ciganka".

    1858 - Umro je Šarl Luj Avas, francuski pisac, novinar, osnivač novinske agencije "Avas". Rođen u Roanu, Avas je osmislio tada novi koncept specifičnog agencijskog novinarstva. "Agenciju Avas" najstariju na svetu, osnovao je 1835. Kao novinska agencija "Avas" je postojao do 1945. kada je nacionalizovan nakon pada višijevskog režima u Francuskoj. Iz njega je izrastao današnji francuski "Frans pres".

    1860 - Rođen je holandski lekar Vilhlem Ejnthoven, osnivač elektrokardiografije, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1924.

    1894 - Kralj Srbije Aleksandar Obrenović ukinuo je liberalni ustav iz 1888. i vratio na snagu ustav iz 1869.

    1895 - Umro je austrijski kompozitor i dirigent Franc fon Supe, autor više popularnih opereta. Dela: operete "Laka konjica", "Bokačo", "Lepa Galateja", "Fatinica".

    1904 - U Parizu je osnovana Svetska fudbalska federacija - FIFA.

    1921 - Rođen je ruski nuklearni fizičar Andrej Dmitrijevič Saharov, borac za političke slobode i ljudska prava, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1975. Kao nepomirljivi protivnik režima Leonida Brežnjeva, izgnan je 1980. iz Moskve u Gorki, gde je ostao do 1986. Tvorac je sovjetske hidrogenske bombe, ali se kasnije žestoko protivio nuklearnom naoružavanju.

    1927 - Američki pilot Čarls Lindberg sleteo je u Pariz preletevši za 33 sata i 29 minuta 5.850 kilometara od Long Ajlenda u Njujorku, čime je postao prvi čovek koji je avionom preleteo Atlantik.

    1935 - Umro je holandski botaničar Hugo de Fris, osnivač eksperimentalne genetike. Prema njegovoj mutacionoj teoriji evolucije, nasuprot učenju Čarlsa Darvina, nove vrste nastaju naglom genetičkom promenom - mutacijom. Dela: "Teorija mutacije", "Vrste i varijeteti, njihovo mutaciono poreklo".

    1935 - Umrla je američka pacifistkinja i društveni reformator Džejn Adams, dobitnica Nobelove nagrade za mir 1931. Bavila se praktičnim rešavanjem socijalnih problema i bila predsednik Međunarodne ženske lige za mir i slobodu.

    1944 - Posle osvajanja Monte Kasina, saveznici su u Drugom svetskom ratu probili front nemačkih nacističkih snaga u Italiji.

    1952 - Umro je američki filmski glumac Džulijus Garfinkl, poznat kao Džon Garfild, koji je najčešće igrao uloge društvenih autsajdera i buntovnika. Bio je veliki prijatelj Jugoslavije i mnogo je učinio da se SAD u Drugom svetskom ratu okrenu ka Josipu Brozu Titu i njegovom Pokretu, a pred kraj rata se na tlu Jugoslavije borio protiv nemačkih nacista. Filmovi: "Četiri žene", "Huarez", "Načinili su me zločincem", "Morski vuk", "Oni žive opasno", "Poštar uvek zvoni dva puta", "Humoreska", "Telo i duša", "Snaga zla", "Džentlmenski sporazum", "Veliki nož", "Imati i nemati".

    1982 - Britanske trupe su se u Folklandskom ratu iskrcale na Folklandska ostrva, koja je zaposela Argentina, u najvećoj vojnoj akciji Londona od Suecke krize 1956. Buenos Aires je preduzeo vojnu akciju polažući pravo na taj arhipelag smešten oko 500 kilometara nasuprot argentinske obale.

    1989 - Kineski studenti, koji su zaposeli centralni pekinški trg Tjenanmen, odbacili su zahtev vlade da napuste taj centralni pekinški trg.

    1991 - Bivši premijer Indije Radživ Gandi ubijen je bombom skrivenom u buket cveća, u toku predizbornog mitinga u južnoj indijskoj državi Tamil Nadu, blizu grada Madras.

    1991 - Čelnik etiopske vojne uprave Mengistu Haile Marijam oboren je posle 14 godina vladavine i otišao je u izbeglištvo.

    1993 - Senat je suspendovao predsednika Venecuele Karlosa Andresa Peresa pod optužbom za proneveru.

    1994 - Bakili Muluzi preuzeo je dužnost predsednika Malavija, kao prvi šef te afričke države izabran na demokratskim izborima.

    1996 - Na istočnoafričkom jezeru Viktorija potonuo je tanzanijski feribot, s kojeg se od oko hiljadu osoba spaslo samo 114.

    1998 - Indonežanski predsednik Suharto podneo je ostavku, popustivši pod snažnim pritiskom masovnih studentskih demonstracija, nakon 32 godine vladavine. Ovlašćenja šefa države predao je potpredsedniku Indonezije Jusufu Habibiju.

    2003 - U zemljotresu koji je pogodio severni Alžir poginulo je najmanje 2.273 osoba.

    2006 - Održan je referendum o državnom statusu Crne Gore. Na referendumu je, tesnom većinom, odlučeno da se Crna Gora izdvoji iz okvira Državne zajednice Srbija i Crna Gora.

    2013 - U parskoj katedrali Notr Dam, u znak protesta, po uzoru na sličan gest Jukia Mišime novembra 1970, izvršio je samoubistvo Dominik Vener, francuski pisac, ratni veteran, izraziti desničar.

    2013 - Petorica državljana Srbije, koji su se našli u zatočeništvu u Libiji avgusta 2011. godine, oslobođeni su. U toj zemlji oni su zatvoreni pod sumnjom da su bili plaćenici svrgnutog Moamera Gadafija. 2017 - Švajcarci su na referendumu podržali reformu energetskog sistema, kojom se energija nuklearnih elektrana zamenjuje obnovljivim izvorima do 2050. Nova energetska strategija u toj zemlji pripremljena je posle nuklearne katastrofe u Fukušimi, Japan, 2011. godine. Švajcarska vlada, tim povodom, odlučila je da postepeno ugasi nuklearne elektrane a da se osloni na hidroenergiju, kao i na obnovljive izvore, poput solarnih i geotermalnih.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    dođoška
    Adminka
    Adminka
    dođoška


    Bedž : kraljica
    Norveška Ženski
    Broj poruka : 248340
    Datum upisa : 30.03.2020

    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitimePon Maj 22, 2023 8:51 am


    Dogodilo se na današnji dan, 22.05.

    337 - Umro je rimski car Konstantin I Veliki, prvi rimski car koji je dozvolio slobodno ispovedanje Hrišćanstva. Konstantin je rođen na tlu sadašnje Srbije - 280. u Naisusu (Niš). Carem su ga 306. proglasili rimski legioni u Britaniji, posle čega je u nizu sukoba savladao suparnike i sam zavladao zapadnim delom Rimskog carstva. Od 312. vladao je zajedno s carem Istočnog Rimskog carstva Valerijem Likinijem, a posle pobede nad njim 324. sam celim Carstvom do smrti. S Likinijem je 313. izdao Milanski edikt o slobodi veroispovesti hrišćana. Na Prvom vaseljenskom saboru u Nikeji 325. pomogao je Crkvi da suzbije arijanizam. Osnivač je Konstantinopolja (Carigrad), nove prestonice carstva.

    1455- Bitkom kod Sent Albansa - u kojoj je vojska dinastije Lankaster potukla snage kuće Jork - u Engleskoj je počeo četrdesetogodišnji dinastički "Rat dveju ruža".

    1813- Rođen je nemački kompozitor Vilhelm Rihard Vagner, tvorac nemačke muzičke drame, uz Đuzepea Verdija najznačajniji romantičarski operski kompozitor 19. veka. Pisao je i tekst i muziku za muzičke drame, pretežno iz nemačke mitologije. Komponovao je u skladu sa sopstvenim simboličkim i filozofskim nazorima i učenjima nemačkih filozofa Artura Šopenhauera i Fridriha Ničea, stvorivši "jedinstveno umetničko delo" (Gesamtkunstwerk), u kojem su sjedinjeni tekst, muzika, igra, slika i inscenacija. Umesto široko raspevanih arija, upotrebljavao je dramatični ariozo, a orkestar je postao osnovni činilac u tumačenju događaja. Dela: muzičke drame "Parsifal", "Tanhojzer", "Holanđanin lutalica", "Rienci", "Tristan i Izolda", "Loengrin", "Nirnberški majstori pevači", "Nibelunški prsten", koji se sastoji od četiri drame - "Rajnsko zlato", "Valkira", "Zigfrid", "Sumrak bogova", muzičko-filozofske studije "Umetničko delo budućnosti", "Umetnost i revolucija", "Opera i drama".

    1833- U Čileu je usvojen ustav kojim je data veća vlast predsedniku, a rimokatolicizam je proglašen državnom religijom.

    1859- Rođen je engleski pisac Artur Konan Dojl, lekar po profesiji, koji se proslavio kao autor kriminalističkih romana i pripovedaka u kojima su glavni junaci izmišljeni detektiv Šerlok Holms i njegov prijatelj dr Votson. Začetnik je tog specifičnog književnog žanra. Bitno manju pažnju privukao je najboljim delima, solidnim istorijskim romanima. Plemićku titulu dobio je 1902. za zasluge u odbrani britanskih interesa, posebno u drugom Burskom ratu. Posle pogibije sina u Prvom svetskom ratu, odao se misticizmu. Dela: romani "Grimizna studija", "Pustolovine Šerloka Holmsa", "Uspomene Šerloka Holmsa", "Baskervilski pas", "Beli odred", "Izgubljeni svet", "Veliki burski rat", istorijska studija "Istorija britanskog pohoda u Francuskoj i Flandriji", delo o spiritualizmu "Istorija spiritualizma", memoarska proza "Uspomene i pustolovine".

    1873- Umro je italijanski pisac Alesandro Manconi. Prvi je u italijanskoj književnosti seljacima dodelio ulogu literarnih junaka. Nastojao je da književni jezik bude sredstvo komunikacije ne samo za odabrane već da bude opšterazumljiv. Zalagao se za ujedinjenje Italije, podržavajući nacionalni pokret "Rizorđimento" (preporod) četrdesetih godina 19. veka. Dela: roman "Verenici", posmrtna oda Napoleonu I "Svete himne", drame "Grof Karmanjola", "Adelki".

    1885- Rođen je vođa italijanskih socijalista Đanđakomo Mateoti, kojeg su u junu 1924. oteli i ubili fašisti, posle govora prethodno tog dana u parlamentu, u kojem je dokumentovano razobličio njihove nasilne metode. Rodom iz bogate porodice, završio je prava i veoma mlad postao je vatreni socijalista. Nakon istupanja iz Socijalističke partije Italije u oktobru 1922. postao je generalni sekretar novostvorene Socijalističke unitarističke partije. Izuzetno hrabro borio se protiv fašizma i njegovo ubistvo izazvalo je veliki revolt italijanskog javnog mnjenja, a njegovo ime postalo je simbol antifašističke borbe i u Drugom svetskom ratu nosilo ga je više jedinica pokreta otpora.

    1885- Umro je francuski pisac Viktor Igo, član Francuske akademije, najveći pesnik Francuske 19. veka i rodonačelnik francuskog realizma. Bio je veoma angažovan u političkom životu, isprva kao monarhista, potom kao republikanac. Pod Lujem Filipom postao je per Francuske i akademik, a 1848. poslanik u Ustavotvornoj skupštini. Posle državnog udara Napoleona III 1851. proteran je i živeo je u izgnanstvu u Belgiji i Engleskoj, a kad je 1870. palo Drugo carstvo trijumfalno je dočekan u Parizu, gde je do smrti 1885. neumorno stvarao. Napisao je 1876. vatreni članak "Za Srbiju". Pisao je pesme, drame, romane, eseje, pamflete. Dela: romani "Jadnici", "Bogorodičina crkva u Parizu", "Rabotnici na moru", drame "Ernani", "Lukrecija Bordžija", "Rij Blaz", političko-satirična zbirka pesama protiv NapoleonaIII"Kazne", pamflet "Napoleon Mali".

    1907- Rođen je engleski pozorišni i filmski glumac, režiser i producent Lorens Olivije, jedan od najvećih tumača likova iz dela Vilijama Šekspira, prvi glumac kojem je za života dodeljena plemićka titula. Dobitnik je najvećeg broja nagrada "Emi" za TV stvaralaštvo, nagrađivan je na festivalu u Kanu, dobio je Oskara za film "Hamlet". Ostali filmovi: "Henri V", "Ričard III", "Princ i igračica", "Tri sestre", "Orkanski visovi", "Rebeka", "Ledi Hamilton", "Keri", "Otelo", "Spartak" , "Kartum", "Ponos i predrasuda", "Bani Lejk je nestala", "Maratonac".

    1915- U najtežoj železničkoj nesreći u britanskoj istoriji, u sudaru dva voza u Škotskoj, poginulo je 227 ljudi.

    1918- Nemački avioni napali su Pariz u Prvom svetskom ratu.

    1939- Dvojica diktatora - vođa nemačkih nacista Adolf Hitler i vođa italijanskih fašista Benito Musolini - potpisali su desetogodišnji "čelični pakt" Nemačke i Italije o političkom i vojnom savezu.

    1967- Više od 320 ljudi poginulo je u požaru u robnoj kući "Inovasion" u belgijskoj prestonici Briselu.

    1970- Umro je pozorišni i filmski režiser, scenograf i glumac Bojan Stupica. Njegova režija odlikovala se izrazitom kreativnošću. Radio je u više naših pozorišta, najduže u Beogradu (Jugoslovensko dramsko pozorište, Atelje 212, Narodno pozorište) i znatno je doprineo razvitku pozorišne umetnosti kod nas. Režija: pozorišni komadi - "Dundo Maroje", "Leda", "U agoniji", "Aretej", "Kavkaski krug kredom", "Ribarske svađe", "Krvave svadbe", "Opera za tri groša", "Idiot", "Poseta stare dame", "Sveta Ivana", "Glorija", "Madam San-Žen", "Dantonova smrt", "Jaje", "Bogojavljenska noć", "Braća Karamazovi", filmovi - "Jara gospoda", "U mreži".

    1972- Predsednik Sjedinjenih Američkih Država Ričard Nikson doputovao je u Moskvu kao prvi šef američke države koji je posetio Sovjetski Savez.

    1972- Cejlon je postao republika u okviru Britanskog komonvelta pod nazivom Šri Lanka.

    1973- SAD i Velika Britanija stavile su veto u Savetu bezbednosti UN na rezoluciju o proširenju trgovinskih sankcija protiv Rodezije koje bi uključivale i Južnu Afriku i portugalske kolonije u Africi.

    1985- U eksploziji automobila-bombe u jednom predgrađu Bejruta poginulo je najmanje 60 ljudi.

    1989- Indija je uspešno isprobala prvu raketu zemlja-zemlja srednjeg dometa, postavši jedna od malobrojnih država koje raspolažu balističkim raketama.

    1992- U bolnici u Banjaluci umrla je prva beba zbog nestašice kiseonika, za vreme oružanih sukoba za koridor kod Brčkog, tokom građanskog rata u BiH. SAD i druge zapadne zemlje tada nisu dozvolile dopremanje humanitarne pomoći vazdušnim putem zapadnom delu Republike Srpske. Do 19. juna 1992. u Banjaluci je umrlo 12 beba.

    1993- U Kambodži su održani prvi višepartijski izbori posle više od dve decenije.

    1994- Pobunjenici u građanskom ratu u Ruandi zauzeli su međunarodni aerodrom u Kigaliju i ključnu kasarnu vladinih snaga, otklonivši najveću prepreku u nastojanju da zauzmu glavni grad te afričke zemlje.

    1999- Avioni NATO bombardovanjem su onesposobili termoelektranu "Kolubara" u Velikim Crljenima, ranivši tom prilikom 12 radnika elektrane.

    1999- Najmanje sedam pripadnika tzv. OVK poginulo je na severu Albanije, u blizini granice Srbije (SRJ), od bombi izbačenih iz NATO aviona. U središtu NATO u Briselu incident je opisan kao "slučajna greška", jer su piloti mislili da gađaju "srpske položaje".

    2003- Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija usvojio je američki nacrt rezolucije kojom su posle 12 godina ukinute stroge sankcije protiv Iraka. Rezolucijom 1.483 data su široka ovlašćenja SAD i Velikoj Britaniji u upravljanju Irakom i iračkom naftnom industrijom.

    2004- Ekonomista i reformator Manmohan Sing postao je 13. predsednik vlade Indije, prvi Sik na tom položaju.

    2004- Prestolonaslednik Španije princ od Asturije Felipe Burbonski i bivša najpopularnija španska televizijska novinarka Letisija Ortis venčali su se u Madridu, a ceromoniju prvog kraljevskog venčanja na tlu Španije posle 98 godina, obezbeđivale su izuzetno jake snage policije i vojske, uključujući snage NATO.

    2007- Umro je srpski akademik Zoran Konstantinović, teoretičar književnosti. Drugi svetski rat, kao oficir Kraljevine Jugoslavije proveo je u zarobljeništvu. Radeći kao nastavnik u Višoj vojnoj akademiji posle rata, Konstantinović je uporedo studirao strane jezike i književnost i diplomirao je 1953, a doktorirao tri godine docnije, da bi zatim prešao na Filozofski fakultet. Prihvatio je 1970. poziv da u Insbruku osnuje prvu katedru za komparativnu književnost u Austriji kojom je rukovodio do 1990. Bio je član Komisije za literaturu Austrijske akademije nauka, potpredsednik međunarodne Asocijacije za uporednu književnost, Evropske akademije nauka i umetnosti u Salcburgu. Kao gostujući profesor predavao je na nizu univerziteta Evrope, SAD, Australije, Japana. Za srpsku nauku poseban značaj imaju njegovi radovi posvećeni vezama srpske i nemačke književnosti i kulture.

    2010- U nesreći putničkog aviona kompanije "Er Indija ekspres" koji se zapalio prilikom sletanja na aerodrom u Mangaloru, na jugu Indije, poginulo je 158 osoba.

    2010- Poljski astronom Nikola Kopernik, čiju je heliocentričnu teoriju Rimokatolička crkva osudila kao jeretičku, ponovo je svečano sahranjen u katedrali u Fromborku, u kojoj je svojevremeno služio kao sveštenik. Posle smrti 1543. njegovi ostaci počivali su u neobeleženoj grobnici, a pronađeni su 2005. Reč je o simboličnom činu izmirenja Crkve s Kopernikom.

    2016- Umro je Velimir Bata Živojinović, glumac s najviše odigranih uloga na prostoru negdašnje Jugoslavije. Već kao petnaestogodšnjak radio je kao scenski radnik i statista u pozorištu "Branko Krsmanović". Pohađao je srednje glumačke škole u Nišu i Novom Sadu, a potom Pozorišnu akademiju u Beogradu. Na filmu je debitovao je 1955. u "Pesmi sa Kumbare" Radoša Novakovića. Ukupno, igrao je u više od 340 filmova i TV serija, a najviše je upamćen po ulogama u partizanskim filmovima šezdesetih i sedamdesetih.

    Dobitnik je nagrade za životno delo "Slavica", u dva navrata "Zlatne arene" Jugoslovenskog filmskog festivala u Puli i niza drugih priznanja.

    Izuzetnu popularnost uživao je i u Kini, zbog uloge u filmu "Valter brani Sarajevo".

    2016- U Rusiji, u oblasti Jaroslav, započeo je s radom koncept "Junarmija". Ministarstvo odbrane Rusije time je oživelo model koje je ranije postojao, u okviru kojeg se učenici podučavaju negovanju vojnih i patriotskih tradicija i upoznaju s osnovama vojne veštine.

    2017 - U samoubilačkom bombaškom napadu tokom koncerta američke pevačice Arijane Grande u Mančester areni u Mančesteru, Britanija, poginule su 23 a povređeno 512 osoba. Napad je izveo islamski ekstremista Salman Ramadan Abedi, libijskog porekla ali rođen u Britaniji.

    2017 - Patrijarh srpski Irinej, u prisusutvu više velikodostojnika Srpske crkve, položio je prvi kamen mozaika kompozicije Vaznesenja Gospodnjeg u cetralnoj kupoli hrama Svetog Save na Vračaru u Beogradu. Ovim svečanim gestom obeležen je početak unutrašnjeg ukrašavanja centralne kupole hrama Svetog Save.

    2020 - Prilikom pada aviona pakistanske nacionalne avio-kompanije PIA, sa 99 putnika i članova posade, na stambenu četvrt u Karačiju, poginulo je 97 osoba, od cega jedna na zemlji, a 9 osoba je teško povređeno. Letelica tipa Erbas A320, kretala se od Lahora ka Karačiju.


    "Ne sanjamo svi jednako i to nikome ne smeta. A zašto svima smetamo kad smo drugačije budni?"
    Nazad na vrh Ići dole
    Sponsored content





    Dogodilo se na današnji dan - Page 5 Empty
    PočaljiNaslov: Re: Dogodilo se na današnji dan   Dogodilo se na današnji dan - Page 5 I_icon_minitime

    Nazad na vrh Ići dole
     
    Dogodilo se na današnji dan
    Nazad na vrh 
    Strana 5 od 17Idi na stranu : Prethodni  1, 2, 3, 4, 5, 6 ... 11 ... 17  Sledeći
     Similar topics
    -
    » Vremeplov-Na današnji dan

    Dozvole ovog foruma:Ne možete odgovarati na teme u ovom forumu
    Foto-forum :: Arhiva 2023/24-
    Skoči na: